Over Canarische eilanden.
Cruises naar de Canarische eilanden, het enige Europese vaargebied met een winterseizoen
Er staan 1.576 boekbare reizen in dit vaargebied, langs 470 havens, met 102 schepen, vanaf €339 per persoon.
De Canarische eilanden zijn in het aanbod het spiegelbeeld van de rest van Europa. Het drukst is hier november, het rustigst augustus: van mei tot september ligt het aanbod zo goed als stil, terwijl er in november en december meer dan tweehonderd reizen per maand vertrekken.
Dat komt door de ligging. De eilanden liggen op honderd kilometer van de Marokkaanse kust, op de breedte van de Sahara, en de passaatwind en de koude zeestroom houden de temperatuur het hele jaar tussen de achttien en de zesentwintig graden. In januari is het hier twintig graden en in juli achtentwintig, en dat maakt het tot de enige plek binnen Europa waar een winterreis zin heeft zonder de oceaan over te steken.
De havens die het vaakst worden aangedaan zijn Gran Canaria, Tenerife, Madeira en Arrecife, Lanzarote, Canary Islands. Madeira staat daar tussen: dat hoort bij Portugal en ligt vijfhonderd kilometer noordelijker, maar het staat op vrijwel elke route en hoort in de praktijk bij dit vaargebied.
De landen zijn Spanje, Portugal, Marokko en Verenigd Koninkrijk. Marokko duikt op omdat veel reizen Agadir of Casablanca meepakken op de heen- of terugweg.
De zeven Canarische eilanden, en waarin ze verschillen
Het woord eilandengroep suggereert samenhang, en die is er nauwelijks. Alle zeven zijn vulkanisch, maar ze verschillen in leeftijd, in hoogte en in regenval.
Tenerife is het grootste en heeft de Teide, met 3.715 meter de hoogste berg van Spanje. Vanaf de kade in Santa Cruz rijd je in anderhalf uur naar een kraterveld op tweeduizend meter dat op geen enkele andere plek in Europa lijkt. De kabelbaan gaat tot 3.555 meter; de laatste tweehonderd meter naar de top vereist een vergunning die je weken vooraf moet aanvragen.
Gran Canaria wordt een continent in het klein genoemd omdat het noorden groen en bewolkt is en het zuiden droog. De duinen van Maspalomas zijn geen woestijnrand maar een op zichzelf staand duingebied van vierhonderd hectare.
Lanzarote is het jongste in uiterlijk: hier heeft een uitbarsting die van 1730 tot 1736 duurde een kwart van het eiland onder lava gelegd. Wat er ligt is een zwart landschap met wijngaarden in kuilen, elk met een muurtje tegen de wind, en dat levert een wijn op die nergens anders zo wordt gemaakt.
La Palma is het groenste en het steilste, met een krater van negen kilometer breed. In 2021 barstte de Cumbre Vieja drie maanden lang uit en verdwenen er ruim duizend gebouwen onder de lava; dat gebied is nu te bezoeken en is de meest recente vulkaanschade van Europa.
Fuerteventura heeft de langste stranden en de minste bergen, en is daarmee het eiland waar het het hardst waait. Puerto del Rosario is de haven.
La Gomera en El Hierro zijn klein en komen zelden op een programma voor. Op La Gomera bestaat een fluittaal waarmee herders over de ravijnen heen met elkaar praten; die staat op de werelderfgoedlijst.
Hoe de reizen in elkaar zitten
De vertrekhavens zijn Gran Canaria, Tenerife en Southampton.
Er zijn twee vormen. De eerste is de reis die op de eilanden zelf begint: je vliegt in vier en een half uur naar Gran Canaria of Tenerife en stapt daar aan boord voor een week langs vier of vijf eilanden, soms met Madeira erbij. Dat is de meeste vaartijd binnen het gebied voor het minste aantal dagen.
De tweede is de reis vanuit Noord-Europa: vanuit Southampton, Hamburg of Amsterdam de Golf van Biskaje over, langs Lissabon of Vigo, en dan de eilanden. Daar gaan vier tot vijf zeedagen in zitten, en dat verklaart waarom 5 tot 7 dagen hier de meest voorkomende reisduur is en waarom er zoveel reizen van veertien dagen en langer in het aanbod zitten.
Die tweede vorm heeft een kanttekening die zelden op de brochure staat: de Golf van Biskaje kan tussen november en maart ruw zijn. Dat is de reden dat deze reizen goedkoper zijn dan hun lengte doet vermoeden. Wie gevoelig is voor deining, boekt een hut midscheeps en laag, of kiest voor de vliegreis.
De rederijen zijn AIDA, Costa Cruises, MSC Cruises en P&O Cruises. AIDA is hier de grootste; het is een vaargebied met veel Duits en Brits aanbod, dus let bij het boeken op de voertaal aan boord en op wat er bij de prijs zit.
Wat een dag aan wal oplevert
De afstanden op de eilanden zijn klein, en dat maakt dit een gebied waar je veel op eigen gelegenheid kunt doen.
In Santa Cruz de Tenerife en in Las Palmas ligt het schip aan de stad. Een bus naar het strand of naar de oude stad kost een paar euro en rijdt om de tien minuten.
In Funchal op Madeira loop je van de kade het centrum in. Wat hier de moeite is: de kabelbaan naar Monte en dan met een rieten slee de helling af, geduwd door twee mannen in het wit. Dat is toeristisch en het is honderdvijftig jaar oud; het begon als vervoermiddel voor de bewoners van de heuvel.
In Arrecife op Lanzarote is de kade een half uur lopen van het centrum. De vulkaanexcursie naar Timanfaya is hier wel de moeite van het boeken waard, want het park is alleen met een bus toegankelijk en de wachttijd bij de poort is met een groep korter.
Reken op stevige wind aan de noord- en oostkant van elk eiland. Dat is de passaat, die hier het hele jaar staat, en het is de reden dat de stranden aan de zuidkant liggen.
De zee is koel. Achttien tot tweeëntwintig graden het hele jaar, want er komt koud water langs de Afrikaanse kust omhoog. Dat voelt na een aanloop in de Middellandse Zee fris aan.
Waar je bij het kiezen op let
De eilanden liggen dicht bij elkaar en dat betekent korte nachten en veel havendagen: op een weekreis heb je er vaak maar één zeedag bij. Wie juist zeedagen zoekt, moet de reizen vanuit Noord-Europa hebben.
Let op welke eilanden er echt op het programma staan. Twee reizen die allebei Canarische eilanden heten, kunnen de ene keer vier eilanden aandoen en de andere keer twee eilanden plus twee Marokkaanse havens.
Let op de ligtijd op Madeira. Funchal is voor veel schepen een avondhaven, en de stad is 's avonds levendiger dan overdag; wie er tot na het donker ligt, ziet iets anders dan wie om vijf uur vertrekt.
Voor december geldt een eigen overweging: rond de jaarwisseling ligt de vloot hier vol en zijn de prijzen op hun hoogst. In het weekend voor Kerst en in de eerste helft van januari is het aanbod goedkoper en het weer hetzelfde.
Praktische zaken die hier anders liggen
De eilanden horen bij Spanje en bij de Europese Unie, maar ze vallen buiten het btw-gebied. In plaats daarvan geldt een lagere lokale belasting, en dat merk je aan de prijs van drank, tabak, parfum en elektronica.
Dat heeft ook gevolgen aan boord: een schip dat hier vaart mag de belastingvrije verkoop openhouden, wat op reizen binnen de Middellandse Zee niet mag. Op de terugweg naar het vasteland gelden gewone invoerlimieten, want douanetechnisch verlaat je een derde gebied.
De tijd loopt hier een uur achter op Nederland, het hele jaar door. Dat is prettig bij de terugvlucht en verwarrend bij het aan boord gaan; de klok van het schip is leidend.
Er wordt Spaans gesproken met een eigen accent en veel woorden die uit Zuid-Amerika zijn overgewaaid. Engels en Duits kom je in de kustplaatsen overal tegen, in de bergdorpen niet.
Het water uit de kraan is op de meeste eilanden ontzilt zeewater. Het is veilig en het smaakt vlak; de meeste bewoners kopen flessen.
Neem in de winter een dun jack mee. Twintig graden met wind op een buitendek in januari is prettig; twintig graden bij een bewolkte ochtend op tweeduizend meter hoogte bij de Teide is dat niet, want daar is het dan vijf graden of minder.
