Twee landen onder één vlag

Er zijn 10.653 boekbare reizen die de Verenigde Staten aandoen, langs 81 havens. Dat aanbod valt in twee delen die niets met elkaar te maken hebben, behalve dat ze in hetzelfde land liggen.

Het eerste is Florida. Miami staat op 3.227 aanlopen, Port Canaveral op 1.844 en Fort Lauderdale op 1.615. Dat zijn geen bestemmingen maar vertrekpunten: samen zijn ze goed voor ruim zesduizend vertrekken naar de Caribische eilanden en de Bahama's.

Het tweede is Alaska, tweeduizend kilometer verderop en met een eigen seizoen. Ketchikan komt op 1.401 reizen voor, Juneau op 1.368, Skagway op 1.032, en daarachter volgen Sitka en Icy Strait Point. Dat zijn wél bestemmingen: plaatsen waar je aan wal gaat voor gletsjers, beren en de resten van de goudkoorts.

Daartussenin zit de westkust met Los Angeles en Seattle, en de Golfkust met Galveston en Tampa. Wat vrijwel ontbreekt is de rivier: 12.393 van de 10.653 reizen zijn zeecruises.

Het drukst als het bij ons winter is

Januari telt 1.324 reizen, december 1.226 en september 1.263. Mei is met 737 de stilste maand. Dat is het omgekeerde van wat je bij een Europese bestemming ziet, en het heeft twee oorzaken die elkaar aanvullen.

De Caribische winter loopt van december tot april: droog, rond de zevenentwintig graden, en buiten het orkaanseizoen. Dat seizoen loopt officieel van juni tot en met november, met augustus, september en oktober als zwaarste maanden. Rederijen varen dan gewoon door, maar ze wijken uit: een route wordt omgelegd of een eiland vervangen. Dat staat ook zo in de voorwaarden.

Alaska werkt precies andersom. Daar vaart vrijwel niets buiten mei tot september, want daarbuiten is het te koud en te donker en liggen de excursies stil. De schepen die er in de zomer varen, varen in de winter in de Caribische Zee; dat heet repositioneren en levert in april en oktober de lange overtochten op die je in het aanbod ziet staan.

Het gat in mei is dus geen toeval: de Caribische winter is dan voorbij en het Alaska-seizoen begint net.

Waarom een Alaska-cruise in Canada begint

De vertrekhavens van dit aanbod zijn Miami, Port Canaveral en Fort Lauderdale. De vijfde daarvan, Vancouver met 753 vertrekken, ligt niet in de Verenigde Staten. Dat is geen slordigheid in de cijfers maar een gevolg van een wet uit 1886.

De Passenger Vessel Services Act verbiedt schepen die niet onder Amerikaanse vlag varen om passagiers tussen twee Amerikaanse havens te vervoeren zonder onderweg een verre buitenlandse haven aan te doen. Vrijwel de hele cruisevloot vaart onder de vlag van Panama, Malta of de Bahama's, en valt dus onder die regel.

Daarom vertrekken veel Alaska-reizen uit Vancouver, en doen de reizen die wél in Seattle beginnen onderweg een Canadese haven aan, meestal Victoria, vaak op een onhandig tijdstip laat op de avond. Die stop staat er niet voor het uitzicht.

Hetzelfde geldt voor Hawaï en voor korte reizen langs de westkust. Zie je een aanloop die niet in de route past, dan is dat vaak deze wet.

Waar een reis vanuit Florida heen gaat

De havens in Florida zijn vertrekpunten, dus de vraag is wat er daarna komt. Van de 2.918 reizen die uit Miami vertrekken is Nassau op de Bahama's met 818 aanlopen de meest bezochte plaats, gevolgd door Puerto Plata in de Dominicaanse Republiek, San Juan op Puerto Rico en Cozumel voor de Mexicaanse kust.

Maar er staat nog iets in die lijst, en dat is het opvallendste van dit hele vaargebied. Vier van de twaalf meest aangedane bestemmingen zijn privé-eilanden die eigendom zijn van de rederij zelf: Ocean Cay van MSC met 444 aanlopen, Celebration Key van Carnival met 402, CocoCay van Royal Caribbean met 340 en Great Stirrup Cay van Norwegian met 290. Samen bijna vijftienhonderd aanlopen.

Dat is geen kleine bijzaak. Op zo'n dag ga je aan land op een eiland waar alleen jouw schip ligt, met stranden, ligbedden en bars die door dezelfde rederij worden uitgebaat. Er wonen geen mensen, er is geen stad en er is niets te kopen buiten wat het schip verkoopt.

Voor wie een strandvakantie wil is dat prettig: het is schoon, veilig en er is geen gedoe. Voor wie een land wil zien is het een verloren dag. Kijk dus bij het boeken welke van de zeven havens op de route echte plaatsen zijn.

Wat Alaska anders maakt dan een gewone cruise

Het Alaska-aanbod draait om de Inside Passage: een vaarweg van bijna vijftienhonderd kilometer tussen het vasteland en een gordel van eilanden, waardoor het water beschut is en de kust nooit ver weg.

Juneau, met 1.368 aanlopen, is de hoofdstad van de staat en tegelijk de enige hoofdstad in de Verenigde Staten die niet over de weg te bereiken is. Er loopt geen doorgaande weg naartoe; alles komt per boot of per vliegtuig. Vanaf de kade rijdt een bus in twintig minuten naar de Mendenhallgletsjer.

Skagway, met 1.032 aanlopen, was in 1898 het beginpunt van de goudkoorts aan de Klondike. Tienduizenden mensen liepen vanaf daar over de Chilkoot Pass, en de smalspoorlijn die er in twee jaar werd aangelegd rijdt nog steeds.

Ketchikan staat met 1.401 aanlopen bovenaan en is de eerste haven na de grens. Het regent er ruim drie meter per jaar, en er staat de grootste verzameling totempalen ter wereld.

De gletsjers zijn wat de meesten komen zien, en daar hoort een nuchtere kanttekening bij: veel schepen varen een fjord in zonder aan te leggen, zodat je hem alleen vanaf het dek ziet. Kijk in de routebeschrijving of er "scenic cruising" staat; dat betekent kijken en niet aan wal.

Wat het kost, en waar de rekening werkelijk zit

De goedkoopste reis begint bij €129 per persoon, en dat is voor Nederlandse begrippen opvallend weinig. 2.831 reizen duren korter dan vijf dagen: dat zijn de korte afvaarten vanuit Florida naar de Bahama's, waar de Amerikaanse markt op draait. De standaardweek van vijf tot zeven dagen telt 5.720 reizen.

Die lage prijs zegt alleen weinig over wat een Nederlandse reiziger kwijt is. De vlucht naar Miami of Seattle komt er los bij, en die is bij een korte cruise duurder dan de cruise zelf. Reken ook op een nacht vooraf: wie op de dag van vertrek landt, heeft geen speling als de vlucht uitloopt.

Er komen twee dingen bij die in Europa niet spelen. Fooien worden aan boord automatisch per persoon per dag in rekening gebracht, en dat loopt over een week op tot een bedrag dat in de brochureprijs niet zichtbaar is. En voor de Verenigde Staten heb je een ESTA nodig, ook als je alleen in- en uitstapt; die vraag je vooraf online aan.

Wie hier vaart, en met wat voor schip

De rederijen zijn Royal Caribbean International, Carnival Cruise Line, MSC Cruises en Norwegian Cruise Line. Royal Caribbean staat op 2.432 reizen en Carnival op 2.414; samen bijna veertig procent van het aanbod. Er varen 220 verschillende schepen op deze routes.

Dat verklaart ook het karakter. 7.707 van de reizen staan geboekt als familiecruise, ruim de helft, en Disney Cruise Line is met 518 reizen apart de moeite waard voor wie met kinderen gaat. De grootste schepen ter wereld liggen in Florida, met waterparken, klimparcoursen en theaters aan boord.

Wie dat juist niet zoekt heeft ook opties: 573 reizen zijn adults-only en 512 zijn kleinschalig. In Alaska varen bovendien kleinere expeditieschepen die smallere fjorden in kunnen waar de grote niet komen.

Waar je op moet letten

• Kies eerst Florida of Alaska. Het zijn twee vakanties met een ander seizoen, een ander schip en een ander klimaat.
• Vraag je ESTA ruim vooraf aan, ook als je alleen aan boord stapt en weer vertrekt.
• Boek een nacht vooraf. Bij een vertraagde vlucht vaart het schip zonder je weg.
• Reken de fooien mee. Die worden aan boord per persoon per dag opgeteld en staan niet in de vanafprijs.
• In het orkaanseizoen, juni tot en met november, mag de rederij de route wijzigen; kijk wat er dan geldt.
• Een Alaska-reis vanuit Seattle doet altijd een Canadese haven aan. Dat is wetgeving, geen excursie.