Cruise Frankrijk

Drie Frankrijken in één aanbod

Er zijn 9.749 boekbare reizen die Frankrijk aandoen, langs 102 havens. Die havens horen bij drie routes die elkaar nergens raken, en wie dat niet weet boekt makkelijk de verkeerde.

Het grootste deel is de Middellandse Zee. Marseille alleen al staat op 5.368 aanlopen, en daarachter volgen Cannes met 516 en Ajaccio op Corsica met 528. Dat zijn de weekrondjes met Barcelona, Genua en Civitavecchia, waar Frankrijk één dag van is.

Het tweede deel vaart over de rivieren. Rouen met 786 aanlopen en Vernon met 651 liggen aan de Seine, op de route naar Parijs en Giverny. Lyon, Avignon, Arles en Viviers liggen aan de Rhône, tussen Bourgogne en de Provence.

Het derde deel is Le Havre, met 947 aanlopen. Dat is geen bestemming maar de havenstad voor Parijs: grote schepen op een Noord-Europese route liggen daar een dag, en passagiers zitten twee uur in de bus.

Straatsburg past in geen van drieën. Met 1.377 aanlopen is het de tweede haven van het land, en het ligt aan de Rijn. Frankrijk komt daardoor voor in het Duitse en Zwitserse rivieraanbod.

Je vertrekt zelden vanuit Frankrijk

De vertrekhavens van dit aanbod zijn Barcelona, Civitavecchia en Marseille. De eerste twee, Barcelona met 1.319 vertrekken en Civitavecchia met 948, liggen in Spanje en Italië. Marseille volgt pas op de derde plaats met 857.

Dat zegt iets over wat een Franse cruise meestal is: een reis door de westelijke Middellandse Zee waarin Frankrijk een of twee dagen meedoet. Wil je meer dan een dag Frankrijk, dan moet je op de rivieren zoeken.

Voor wie niet wil vliegen zijn er twee ingangen. Bazel is met 640 vertrekken de start van de Rijnroute die langs Straatsburg gaat, en Amsterdam staat op 482 vertrekken van diezelfde rivier, stroomopwaarts. Southampton met 406 is de derde: dat zijn Britse reizen die Le Havre aandoen.

September en oktober zijn drukker dan de zomer

September telt 1.644 reizen en oktober 1.607. Augustus, midden in de vakantie, blijft met 1.074 daar ruim onder. Januari en februari zijn met 360 en 348 de stilste maanden.

Dat het najaar wint heeft met alle drie de routes te maken. Aan de Middellandse Zee is het in september nog vijfentwintig graden en zijn de stranden leeg; in augustus is het aan wal veertig graden en staat het overal vol. Aan de Rhône is september de wijnoogst, en op de Seine is het de maand waarin het licht doet wat schilders er kwamen halen.

Het najaar is ook het moment waarop de schepen zich verplaatsen. Wie in oktober boekt vaart mee op de laatste rondjes voordat de vloot naar de Caribische Zee vertrekt.

In de winter valt het grotendeels stil. Wat er dan nog vaart zijn korte afvaarten en de enkele riviercruise met kerstmarkten, want de rivierschepen liggen in januari en februari droog voor onderhoud.

De Seine: acht dagen tussen Parijs en de zee

Van alle Franse routes wordt deze het meest gezocht, en dat is niet vreemd: het is de enige waarbij je in het centrum van Parijs aan boord stapt en er ook weer uitstapt.

De route loopt stroomafwaarts naar Rouen, dat met 786 aanlopen de drukste Seine-haven is. Daar staat de kathedraal die Monet in ruim dertig doeken schilderde, steeds op een ander moment van de dag, en het plein waar Jeanne d'Arc in 1431 werd verbrand.

Vernon volgt met 651 aanlopen, en dat is de aanlegplaats voor Giverny. Monet woonde daar drieënveertig jaar en legde de tuin met de vijver en de Japanse brug zelf aan; die tuin is van april tot november open en is het onderwerp van de waterlelies die nu in het Musée de l'Orangerie hangen.

Caudebec-en-Caux, met 484 aanlopen, ligt het dichtst bij de kust en is de opstapplaats voor de landingsstranden van Normandië. Dat is een lange dag: Omaha Beach en de Amerikaanse begraafplaats bij Colleville liggen ruim anderhalf uur rijden.

De Seine is een getijdenrivier tot voorbij Rouen, en dat bepaalt de vaartijden: schepen vertrekken soms midden in de nacht omdat ze met het tij mee moeten. Het seizoen loopt van maart tot en met oktober, met september als drukste maand; in januari en februari vaart er vrijwel niets.

De Rhone: van Bourgogne naar de Provence

De tweede Franse rivierroute begint meestal in Lyon en gaat zuidwaarts. Lyon staat op 564 aanlopen, Avignon op 525, Arles op 503 en Viviers op 499, en die liggen alle vier zo dicht bij elkaar dat een week genoeg is voor de hele rivier.

Lyon geldt als de eetstad van Frankrijk; de bouchons in het oude centrum staan op loopafstand van de kade. Avignon heeft het pauselijk paleis, waar de pausen tussen 1309 en 1377 zetelden toen ze Rome hadden verlaten, en Arles is de stad waar Van Gogh in vijftien maanden ruim tweehonderd schilderijen maakte.

Vanuit Arles ligt de Camargue op een half uur: een delta met zoutmoerassen, flamingo's en de witte paarden die er half wild leven.

Ook hier is september de drukste maand, met 123 reizen langs Lyon tegen 44 in juni. Dat is de wijnoogst in de Beaujolais en de Côtes du Rhône, en het moment waarop het in de Provence niet meer veertig graden is.

Wat de rivier anders maakt dan de zee

7.807 van de 9.749 reizen zijn zeecruises en 3.861 zijn riviercruises, waarvan 1.734 in de luxe klasse. Dat verschil bepaalt de hele week.

Op beide rivieren liggen de aanlegplaatsen in het centrum. Je stapt van de loopplank de stad in, en dat scheelt per dag twee tot vier uur die je op zee kwijt bent aan bussen.

Een zeecruise werkt anders. Marseille ligt op ruim een uur van de oude haven met een pendelbus ertussen, en Le Havre op twee uur van Parijs. De dag aan wal is dan grotendeels een busrit, en dat is precies waar teleurstelling ontstaat bij wie voor Parijs boekte.

6.887 reizen duren vijf tot zeven dagen, en dat is bij beide soorten de standaardweek. Daarnaast zijn er 1.854 reizen van tien tot veertien dagen: dat zijn de langere rondes door de Middellandse Zee.

Wie hier vaart

De rederijen zijn MSC Cruises, Costa Cruises, AmaWaterways en Emerald Cruises. MSC Cruises staat met 3.844 reizen ver vooraan, gevolgd door Costa met 1.537. Dat zijn allebei maatschappijen met hun thuisbasis in de Middellandse Zee en veel Italiaanse en Franse gasten aan boord.

Op de rivieren varen andere namen: AmaWaterways met 940 reizen en Uniworld met 685. Die schepen zijn kleiner, de sfeer is rustiger en de prijs per dag ligt hoger.

De goedkoopste reis begint bij €59 per persoon. Dat is vrijwel altijd een korte Middellandse Zee-afvaart in het laagseizoen; een week op de Seine of de Rhône begint een veelvoud daarvan.

Waar je op moet letten

• Le Havre is niet Parijs. Reken op twee uur heen en twee uur terug, van een dag die er acht duurt.
• Marseille ligt op afstand van de stad. Er rijdt een pendelbus; loop niet zelf.
• Wil je echt Frankrijk zien, kijk dan naar de Seine of de Rhône in plaats van een zeecruise.
• September en oktober zijn beter dan augustus: warmer water, leger aan wal, meer aanbod.
• Straatsburg staat in het Rijnaanbod, niet in het Franse. Zoek daarop als je die stad wilt.
• In januari en februari ligt de riviervloot stil. Wat er vaart, vaart op zee.