Cruises naar La Palma

Let op: dit is niet Las Palmas

Er komen 623 reizen langs in La Palma en er vertrekt er geen enkele. Het eerste wat je moet weten is dat dit een ander eiland is dan Las Palmas, ook al schelen de namen één letter.

Las Palmas is de hoofdstad van Gran Canaria, met bijna vierhonderdduizend inwoners en een groot strand aan de stad. La Palma is een apart eiland in het noordwesten van de Canarische archipel, met vijfentachtigduizend inwoners, en de haven ligt bij Santa Cruz de La Palma.

Ze staan zelfs vaak op dezelfde reis: 503 van de 623 doen ook Las Palmas aan. Wie een route leest, moet dus goed kijken welke van de twee er staat.

La Palma is het steilste eiland van de groep. Het is nog geen vijfenveertig kilometer lang, en het hoogste punt ligt op 2.426 meter; je kijkt vanaf zeeniveau in een uur rijden neer op de wolken.

Het woord caldera komt van dit eiland

In het midden van het eiland ligt een kom van ongeveer acht kilometer breed en anderhalve kilometer diep, met steile wanden eromheen: de Caldera de Taburiente.

Die kom is niet ingestort maar uitgesleten. Water heeft er miljoenen jaren aan gewerkt en er een ravijn uit gevreten dat aan één kant naar zee openbreekt, en dat is nu nationaal park.

De Duitse geoloog Leopold von Buch kwam hier in 1815 kijken en gebruikte voor wat hij zag het Spaanse woord voor ketel. Dat woord is daarna in de aardwetenschap terechtgekomen en wordt sindsdien wereldwijd gebruikt voor dit soort inzinkingen in vulkanen.

Dat de kom op dit eiland strikt genomen geen echte caldera is maar een erosiedal, is de ironie ervan. De term is er wel aan ontleend.

Vanaf de haven is het ongeveer een uur rijden naar het uitkijkpunt op de rand, over een weg met veel haarspeldbochten. Wij hebben de afstanden, reistijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Een eiland met een wet op het licht

Op de bergkam ligt een van de belangrijkste sterrenwachten ter wereld, en het eiland is er zijn levenswijze op gaan aanpassen.

Op het Roque de los Muchachos staat een reeks telescopen van verschillende landen, waaronder een spiegeltelescoop met een spiegel van ruim tien meter doorsnee, een van de grootste van zijn soort.

Om dat mogelijk te houden nam Spanje in 1988 een wet aan die speciaal voor dit eiland geldt. Die schrijft voor hoe straatverlichting er moet uitzien en naar beneden gericht moet zijn, beperkt radiostoring en verlegt zelfs vliegroutes. Het was de eerste wet ter wereld die de nachthemel beschermde.

Het gevolg is dat de sterrenhemel hier tot de donkerste van Europa hoort. Voor wie 's avonds nog aan boord staat is dat merkbaar zodra het schip van de kade is.

De weg naar boven ligt op ongeveer anderhalf uur van de haven en gaat van zeeniveau naar tweeduizendvierhonderd meter; het kan er bovenop tien tot vijftien graden kouder zijn dan beneden.

De uitbarsting van 2021 is nog te zien

Op 19 september 2021 opende zich een reeks scheuren op de zuidwestelijke flank, en het eiland stond vijfentachtig dagen achtereen in de as.

Het was de langste uitbarsting die op dit eiland is opgetekend. De lava liep in stromen naar zee, bedolf het dorp Todoque volledig, verwoestte ruim duizend gebouwen en legde honderden hectaren bananenplantage onder een korst.

Duizenden mensen moesten weg. Doordat de lava traag liep en de evacuatie op tijd kwam, vielen er vrijwel geen directe slachtoffers; de schade was materieel en enorm.

Waar de stroom de zee in liep is nieuw land ontstaan, tientallen hectaren groot, en dat is er nog. Het gebied is deels toegankelijk en er zijn uitkijkpunten aangelegd; op sommige plekken is de grond eronder nog warm.

Wie hier komt, ziet dus geen ramptoerisme maar een landschap dat nog niet af is. Voor de bewoners is het herstel bezig, en dat is aan de wegen en de nieuwbouw te merken.

Alleen in de winter

December telt 111 reizen, januari 105 en maart 98. Mei en augustus tellen er elk 2, juli 3 en juni 4.

Tussen de drukste en de rustigste maand zit dus een factor vijftig, en dat is de omkering van wat een mediterrane haven doet. De Canarische Eilanden hebben in de winter twintig graden, en dan liggen de schepen die 's zomers in Noord-Europa of de Middellandse Zee varen hier.

Van april tot september ligt de archipel er voor de cruisevaart vrijwel verlaten bij, terwijl het weer dan juist prima is. Het aanbod volgt de vloot, niet het klimaat.

290 van de 623 reizen duren zes tot negen dagen en 236 tien tot veertien. De reizen vertrekken uit Madeira, Puerto Del Rosario, Lissabon en Lanzarote, met Las Palmas op 174 en Santa Cruz de Tenerife op 138.

De Canarische Eilanden horen bij Spanje en de EU, maar vallen buiten het btw-gebied.

Waar je op moet letten

• La Palma is niet Las Palmas. Controleer welke van de twee op je route staat.
• De haven ligt aan de stad; het oude centrum is te lopen.
• Naar boven duurt lang en het is er flink kouder.
• Het lavagebied van 2021 is deels toegankelijk en indrukwekkend.
• Vrijwel alleen van oktober tot maart komen hier schepen langs.