Cruise Spanje

Twee Spanjes met een tegengesteld seizoen

Er zijn 9.676 boekbare reizen die Spanje aandoen, langs 49 havens. Dat land bestaat in het cruiseaanbod uit twee delen die elkaar bijna nooit tegenkomen, en het verschil zit in de kalender.

Het vasteland en de Balearen vormen het ene deel. Barcelona staat op 6.493 aanlopen, Mallorca op 1.952, Málaga op 1.343, Valencia op 1.339 en Ibiza op 1.192. Die havens draaien op de zomer en het najaar: Barcelona telt in oktober 984 reizen en in februari 293.

De Canarische Eilanden zijn het andere deel, en daar loopt het precies andersom. Tenerife telt in januari 262 reizen, in november 261 en in december 240, maar in juli vier, in juni zes en in augustus vijf. Dat is geen kleine verschuiving maar een seizoen dat volledig omkeert.

De reden is het klimaat. De Canarische Eilanden liggen op de hoogte van de Sahara en houden in de winter twintig tot tweeëntwintig graden, terwijl de rest van Europa koud is. In de zomer zijn ze niet warmer dan de Middellandse Zee en varen de schepen dus liever daar.

Barcelona is geen aanloophaven maar een thuishaven

De vertrekhavens van dit aanbod zijn Barcelona, Civitavecchia en Marseille. Barcelona staat met 1.793 vertrekken bovenaan, en dat verklaart waarom die haven ook op de aanlooplijst zo hoog staat: bij een rondreis is de thuishaven meteen de eerste en de laatste aanloop.

Voor Nederlandse reizigers is dat praktisch nieuws. Barcelona heeft een groot aantal rechtstreekse vluchten en de cruiseterminals liggen op een kwartier van het vliegveld. Wie een week westelijke Middellandse Zee wil, begint daar met de minste moeite.

Civitavecchia met 989 vertrekken en Marseille met 816 zijn de alternatieven, allebei buiten Spanje. Porto staat met 622 vertrekken op vier, en dat is de opstapplaats voor de Atlantische route naar de Canarische Eilanden.

Wat je in het najaar krijgt en in de zomer niet

Oktober telt 1.570 reizen en september 1.287. Augustus blijft met 865 daar ruim onder, en februari is met 532 de stilste maand.

Dat het najaar wint komt door drie dingen tegelijk. Het water in de Middellandse Zee is in oktober warmer dan in juni, want de zee warmt traag op en koelt traag af. Aan wal is het vijfentwintig graden in plaats van vijfendertig, wat een dag Sevilla of Granada een stuk draaglijker maakt. En de scholen zijn begonnen, dus de schepen zitten voller met stellen dan met gezinnen.

In oktober en november komt daar de trek naar het zuiden bij. Schepen die de zomer in de Middellandse Zee hebben gevaren verplaatsen zich naar de Canarische Eilanden of steken over naar de Caribische Zee, en die overtochten doen onderweg Cadiz, Málaga of Las Palmas aan. Dat zijn de reizen van vijftien dagen of langer, waarvan er 1.510 in het aanbod staan.

Welk Canarisch eiland je kiest, en waarom dat uitmaakt

De eilanden liggen dicht bij elkaar en staan vaak in dezelfde week op de route, maar ze lijken onderling minder op elkaar dan de folder doet vermoeden. Ze zijn stuk voor stuk vulkanisch en van verschillende ouderdom, en dat zie je terug in het landschap.

Tenerife komt met 1.602 aanlopen het vaakst voor. Daar staat de Teide, met 3.715 meter het hoogste punt van Spanje; de kabelbaan brengt je tot even onder de top en de laatste tweehonderd meter mag alleen met een vergunning. Het noorden van het eiland is groen en bewolkt, het zuiden droog en zonnig, en die twee liggen een half uur uit elkaar.

Gran Canaria volgt met 1.451 aanlopen. Het schip legt aan in Las Palmas, een echte stad met een oude wijk uit de vijftiende eeuw waar Columbus verbleef. De duinen van Maspalomas liggen aan de andere kant van het eiland, een uur rijden.

Lanzarote is de kaalste en voor veel mensen de mooiste. De uitbarstingen van 1730 tot 1736 duurden zes jaar en bedekten een kwart van het eiland; wat overbleef is een landschap van zwarte lava waar in kuilen wijnstokken groeien. De kunstenaar César Manrique heeft er in de jaren zestig en zeventig voor gezorgd dat er geen hoogbouw kwam en dat de bezienswaardigheden in het gesteente zelf zijn gebouwd.

La Palma, met 625 aanlopen, is de groenste en de steilste. In 2021 kwam daar de Cumbre Vieja tot uitbarsting, tachtig dagen lang; de lavastroom bedekte ruim twaalfhonderd gebouwen en is nu zelf een bezienswaardigheid. Het eiland heeft bovendien een van de donkerste nachthemels van Europa en er staat een sterrenwacht op tweeduizend meter.

La Gomera is de kleinste met een handvol aanlopen per maand. Het laurierbos van Garajonay staat op de Werelderfgoedlijst, en op het eiland wordt Silbo Gomero gesproken: een gefloten taal waarmee herders over de ravijnen heen met elkaar praatten, die op school weer wordt onderwezen.

Wanneer je naar de Canarische Eilanden vaart

Het antwoord is kort: tussen november en april. Gran Canaria telt in november 280 reizen en in juli één. Tenerife komt in maart op 275 en in juli op vier. Lanzarote laat hetzelfde zien, en La Palma ook.

Dat is geen kwestie van weer aan de eilanden zelf, want het is er in juli prima. Het is een kwestie van waar de vloot ligt. In de zomer varen dezelfde schepen in de Middellandse Zee en de Oostzee, waar dan meer te verdienen valt; in het najaar verplaatsen ze zich naar het zuiden en blijven ze tot het voorjaar.

Voor wie in de winter weg wil is dat juist gunstig. De eilanden houden dan twintig tot tweeëntwintig graden, het zeewater blijft rond de negentien, en je bent er in vier uur vliegen. Wie vanaf Nederland wil varen kijkt naar de reizen die in Southampton of Barcelona beginnen; die duren twee weken of langer, want de heen- en terugweg over de Atlantische Oceaan kost dagen.

Wat het kost en wat je ervoor krijgt

De goedkoopste reis begint bij €59 per persoon, en dat is het laagste bedrag van alle grote cruisebestemmingen in Europa. Dat komt door de omvang: er varen 208 verschillende schepen op deze routes, en een schip dat niet vol is levert niets op.

5.999 van de 9.676 reizen duren vijf tot zeven dagen. Dat is het standaardrondje Barcelona, Mallorca, Marseille, Genua, Napels en terug, waarbij je elke ochtend in een andere haven wakker wordt en 's avonds weer vertrekt. Daarnaast zijn er 2.200 reizen van tien tot veertien dagen die verder komen, tot Griekenland of de Canarische Eilanden.

De rederijen zijn MSC Cruises, Costa Cruises, AIDA en P&O Cruises. MSC Cruises staat met 3.914 reizen op eenzame hoogte en Costa volgt met 1.627. Allebei varen ze met veel Zuid-Europese gasten aan boord en met aankondigingen in vier of vijf talen; dat hoort bij dit vaargebied.

Wat een dag aan wal werkelijk oplevert

De havens liggen hier dichter bij de stad dan in de meeste vaargebieden, en dat scheelt uren. In Barcelona sta je in twintig minuten op de Ramblas, in Palma loop je zo de kathedraal in en in Cadiz ligt het schip tegen de oude stad aan.

Er zijn uitzonderingen die het waard zijn om vooraf te kennen. Málaga is de haven voor Granada, en het Alhambra ligt op ruim twee uur rijden met kaarten die vaak weken van tevoren uitverkocht zijn. Cadiz is de haven voor Sevilla, ook anderhalf tot twee uur. Wie die steden wil zien boekt de excursie, of doet het niet.

Op de Canarische Eilanden is de afstand zelden het probleem maar het eiland zelf: op Tenerife is de Teide een halve dag, op Lanzarote geldt hetzelfde voor de vulkaanvelden van Timanfaya.

Waar je op moet letten

• Kies eerst het seizoen. In de zomer varen er vier reizen langs Tenerife, in januari 262. Andersom geldt hetzelfde voor Barcelona.
• Barcelona is de makkelijkste opstapplaats: veel directe vluchten, terminals op een kwartier van het vliegveld.
• Oktober is beter dan augustus: warmer zeewater, tien graden koeler aan wal, meer aanbod.
• Voor Granada en Sevilla ga je twee uur de bus in. Reken die tijd mee voordat je een haven kiest.
• Aan boord van de grote Zuid-Europese schepen wordt in meerdere talen omgeroepen; dat bepaalt de sfeer meer dan de sterren.
• Reizen van vijftien dagen of langer in het najaar zijn vaak overtochten, met meer zeedagen dan havens.