Cruise Italië

De haven heet zelden zoals de stad

Er zijn 9.798 boekbare reizen die Italië aandoen, langs 70 havens. Wie dat aanbod doorleest komt namen tegen die nergens in een reisgids staan, en dat is de belangrijkste valkuil van dit vaargebied.

Civitavecchia staat met 5.642 aanlopen bovenaan. Dat is de haven van Rome, en het ligt tachtig kilometer van de stad: anderhalf uur met de bus, of een trein van vijf kwartier vanaf het station bij de kade.

Livorno, met 1.651 aanlopen, is de haven voor Florence en Pisa. Ook daar is het ruim honderd kilometer naar de Duomo. La Spezia met 1.089 aanlopen is de ingang van de Cinque Terre, en Savona met 1.213 ligt vijftig kilometer voorbij Genua.

Er zijn ook havens die wél in de stad liggen. In Genua, met 3.444 aanlopen, loop je zo het oude centrum in. In Napels, met 3.039, ligt het schip tegen de Via Toledo aan en zie je de Vesuvius vanaf het dek. Palermo met 2.553 en Messina met 1.549 op Sicilië zijn net zo dichtbij.

Reken dus per haven uit hoeveel van je dag overblijft. Een aanloop van acht uur in Civitavecchia is drie uur reizen en vijf uur Rome.

Waarom Venetië nauwelijks meer meetelt

Venetië staat met 431 vertrekken op de zesde plaats, ver achter Civitavecchia met 1.581. Voor een stad die decennialang het gezicht van de Middellandse Zee-cruise was, is dat opvallend weinig, en daar is een aanwijsbare reden voor.

Sinds augustus 2021 mogen grote cruiseschepen het Giudecca-kanaal en het bekken van San Marco niet meer in. De Italiaanse regering nam dat besluit na jaren van protest over de schade aan de lagune en onder druk van Unesco, dat dreigde de stad op de lijst van bedreigd werelderfgoed te zetten.

Grote schepen leggen sindsdien aan in Marghera, het industriegebied aan de overkant van de lagune, of in Ravenna en Triëst verderop. Het uitzicht waarvoor mensen die reis boekten, het langsvaren van het Dogenpaleis, bestaat niet meer.

Wie Venetië wil zien vanaf het water kan dat nog steeds, maar dan met een klein schip of vanaf de vaporetto. Kijk bij het boeken dus welke haven er werkelijk staat, want "Venetië" in een routebeschrijving kan Marghera betekenen.

September en oktober, niet juli en augustus

Oktober telt 1.590 reizen en september 1.585. Augustus komt met 1.140 een stuk lager uit en februari is met 322 de stilste maand van het jaar.

Aan wal is dat verschil goed te merken. In augustus loopt het in Rome en Florence op tot ver boven de vijfendertig graden en staan de rijen bij het Colosseum en de Uffizi op hun langst; in oktober is het vijfentwintig en zijn de steden weer van hun bewoners. Het zeewater is in oktober juist warmer dan in juni, want de Middellandse Zee koelt langzaam af.

In november en december zakt het aanbod snel terug naar 653 en 400 reizen. Wat er dan nog vaart zijn korte afvaarten en de schepen die zich verplaatsen naar de Caribische Zee of de Canarische Eilanden.

6.472 van de 9.798 reizen duren vijf tot zeven dagen, en dat is het klassieke rondje: Civitavecchia, Napels, Palermo of Messina, Barcelona, Marseille, Genua. Daarnaast zijn er 1.868 reizen van tien tot veertien dagen die de oostelijke Middellandse Zee meepakken.

Per haven: hoeveel van je dag overblijft

Omdat de afstand tot de stad zo verschilt, is het de moeite waard om per haven te weten waar je aan begint. Dit zijn de tien die het vaakst voorkomen.

Civitavecchia (5.642 aanlopen) is de haven voor Rome. Vanaf de terminal rijdt een pendelbus naar de poort, en vandaar loop je in tien minuten naar het station. De trein doet er vijf kwartier over naar Roma San Pietro of Termini. Reken heen en terug op drie uur.

Genua (3.444) ligt aan de rand van het historische centrum. Het Palazzo San Giorgio staat naast de terminal en het aquarium, het grootste van Europa, ligt op vijf minuten lopen.

Napels (3.039) is de gunstigste van allemaal: het schip ligt aan het Molo Angioino, met het Castel Nuovo ernaast en de Via Toledo op tien minuten. Pompeï ligt op een half uur met de Circumvesuviana-trein, en Sorrento en de Amalfikust op anderhalf uur.

Palermo (2.553) legt aan op loopafstand van de Teatro Massimo en de markten. Messina (1.549) ligt in de stad zelf; van daaruit is de Etna een halve dag en Taormina een uur.

Livorno (1.651) is de moeilijkste. Florence ligt op ruim honderd kilometer en Pisa op twintig; je kunt er niet allebei fatsoenlijk heen op één dag. Livorno zelf heeft een grachtenwijk die de meesten overslaan.

Savona (1.213) is de thuishaven van Costa en ligt vijftig kilometer voorbij Genua; de oude stad is klein en op loopafstand. La Spezia (1.089) is de ingang van de Cinque Terre, met een treintje dat de vijf dorpen in een half uur aandoet.

Cagliari (881) op Sardinië en Bari (837) aan de Adriatische kust liggen allebei tegen hun centrum aan.

Sicilië en het zuiden: een ander Italië

Palermo, Messina, Catania en Taormina komen samen op ruim vijfduizend aanlopen, en dat is meer dan Rome. Toch is Sicilië zelden de reden dat mensen boeken.

Het eiland ligt dichter bij Tunis dan bij Milaan, en dat zie je terug. Palermo heeft kerken met Arabische koepels en Byzantijnse mozaïeken in hetzelfde gebouw, een erfenis van de Noormannen die er in de twaalfde eeuw drie culturen lieten samenwerken. De markten van de stad zijn luider en rommeliger dan alles wat je in het noorden vindt.

De Etna is met ruim 3.300 meter de hoogste actieve vulkaan van Europa en barst meerdere keren per jaar uit. Vanaf Messina en Catania is dat een halve dag; je komt met een bus tot rond de tweeduizend meter en met een kabelbaan hoger, al hangt dat van de activiteit af.

Taormina, met 322 aanlopen als eigen haven, ligt tegen een berghelling met een Grieks theater uit de derde eeuw voor Christus dat uitkijkt op de Etna en de zee. Daar worden nog steeds voorstellingen gegeven.

Salerno (683 aanlopen) en Sorrento (337) zijn de twee andere ingangen tot de Amalfikust. Sorrento is een tenderhaven: je gaat met een sloep aan land, en bij ruwe zee gaat dat niet door.

Twee Italiaanse rederijen bepalen het beeld

De rederijen zijn MSC Cruises, Costa Cruises, Princess Cruises en Explora Journeys. MSC Cruises staat op 4.752 reizen en Costa Cruises op 1.736; samen ruim zestig procent van het hele aanbod. Allebei zijn het Italiaanse maatschappijen, en dat merk je aan boord.

Het eten is Italiaans van opzet, er wordt in meerdere talen omgeroepen en het gezelschap is overwegend Zuid-Europees. Dat is geen bezwaar, maar het is iets anders dan een Brits of Amerikaans schip, waar de dagindeling en het eten anders liggen.

Er varen 171 verschillende schepen op deze routes, en de goedkoopste reis begint bij €71 per persoon. Wie een rustiger schip zoekt kan uitwijken: 779 reizen zijn kleinschalig en 1.347 vallen in de luxe klasse, met kleinere schepen die ook havens aandoen waar de grote niet in passen.

Waar je aan boord stapt

De vertrekhavens zijn Civitavecchia, Barcelona en Marseille. Civitavecchia is met 1.581 vertrekken de grootste, maar Barcelona volgt met 1.399 en dat ligt in Spanje. Wie een Italiaanse route zoekt hoeft dus niet per se naar Italië te vliegen.

Athene staat met 749 vertrekken op vier. Dat zijn de reizen die Griekenland en Italië combineren en meestal in de oostelijke Middellandse Zee blijven.

Voor Rome geldt hetzelfde als voor de aanloop: het vliegveld Fiumicino ligt dichter bij Civitavecchia dan de stad zelf. Wie een nacht vooraf boekt, kan dat net zo goed in het havenplaatsje doen als in Rome.

Waar je op moet letten

• Civitavecchia is niet Rome en Livorno is niet Florence. Trek per haven drie uur reistijd af van je dag.
• "Venetië" kan Marghera zijn. Grote schepen mogen sinds 2021 de lagune niet meer in.
• Oktober is beter dan augustus: tien graden koeler aan wal, warmer zeewater, kortere rijen.
• De vertrekhaven hoeft niet in Italië te liggen. Barcelona is de op een na grootste.
• Op een MSC- of Costa-schip is het gezelschap overwegend Zuid-Europees en wordt er in meerdere talen omgeroepen.
• In januari en februari is het aanbod een vijfde van dat in het najaar.