Luxe riviercruises

Luxe riviercruises: bijna twee op de drie riviercruises

Er zijn 6.109 boekbare luxe riviercruises in dit aanbod, met 63 schepen langs 192 aanlegplaatsen.

Dat is een opvallend groot deel van het rivieraanbod: van de bijna zevenduizend riviercruises draagt het merendeel dit label. Op de rivier is luxe dus niet de uitzondering maar bijna de norm, en dat komt doordat de aanbieders die deze markt bedienen vrijwel allemaal op alles-inclusief zitten.

2.809 van deze reizen duren vijf tot zeven dagen en 1.341 tien tot veertien dagen. De landen zijn Duitsland, Frankrijk, Nederland en Hongarije en de rederijen zijn AmaWaterways, Emerald Cruises, Scenic River Cruises en Celebrity Cruises.

De goedkoopste reis begint bij €1.239 per persoon en de vertrekhavens zijn Amsterdam, Budapest en Basel.

Wat er bij een luxe riviercruise in de prijs zit

Het verschil met een gewone riviercruise zit vooral in de rekening aan het einde, en die is hier voorspelbaar.

Bij het merendeel van deze rederijen zijn inbegrepen: alle maaltijden, wijn en bier bij de lunch en het diner, een deel van de sterke drank, fooien voor bemanning en gidsen, wifi, en één excursie per haven. Bij sommige komt daar het vervoer van en naar de luchthaven bij en bij enkele de vlucht zelf.

Reken dat uit voordat je op de reissom vergelijkt. Op een reis van zeven nachten scheelt dat al gauw vijfhonderd tot achthonderd euro per persoon aan posten die je anders aan boord betaalt.

Wat er zelden in zit zijn de excursies die als bijzonder worden aangeboden, zoals een privérondleiding of een concert, en de behandelingen in de wellnessruimte.

Er is nog een verschil dat je op de rekening niet ziet maar wel merkt: het aantal bemanningsleden. Op deze schepen ligt dat rond één op de drie passagiers, tegen één op de vijf op een gewoon riviersschip.

En er wordt aan boord niet omgeroepen om je iets te verkopen. Dat lijkt een kleinigheid en het is precies waar mensen die dit boeken voor betalen.

Hetzelfde formaat, andere indeling

Alle riviersschepen op de Europese rivieren zijn even groot, en dat is geen keuze.

De sluizen op de Rijn, de Main en de Donau laten honderdvijfendertig meter lengte en elf en een halve meter breedte toe, en niets meer. Wat een luxeschip anders maakt is dus niet de omvang maar wat er binnen diezelfde romp mee is gedaan.

In de praktijk komt dat op één keuze neer: minder hutten. Een schip dat op honderdnegentig passagiers is ingedeeld heeft hutten van vijftien vierkante meter; hetzelfde casco met honderdveertig passagiers heeft hutten van twintig tot vijfentwintig, met een zithoek en een grotere badkamer.

Daar komt bij dat vrijwel alle hutten op de bovenste twee dekken een Frans balkon hebben, en op sommige schepen een combinatie van een Frans en een klein zitbalkon.

Wat er verder in die ruimte verdwijnt: een tweede eetgelegenheid, een grotere lounge, en soms een klein zwembad op het achterdek.

Er is één schip in dit aanbod dat buiten die maat valt en dat op de Donau vaart; dat is een dubbelbrede romp die alleen op rivieren met ruimere sluizen kan komen. Dat verklaart waarom het niet op elk traject staat.

Waar deze schepen varen

De landen laten zien dat het zwaartepunt in Midden-Europa ligt: Duitsland, Frankrijk, Nederland, Hongarije, Oostenrijk en Zwitserland staan bovenaan.

Dat is de as van de Rijn, de Main en de Donau, met daarnaast de Franse rivieren en de Douro.

Buiten Europa staat een kleiner aanbod dat anders van opzet is. Op de Mekong en de Nijl varen dezelfde rederijen met eigen schepen, en die reizen zijn pakketten met vluchten en landgedeelten; ze duren tien dagen of langer.

In zuidelijk Afrika staat een product dat je goed moet bekijken voordat je boekt. Er zijn reizen waarbij het vaargedeelte een paar nachten op een klein schip aan de Chobe is en de rest een safari over land, met vluchten ertussen; die staan in de feed onder deze noemer.

Kijk daarom bij elke reis buiten Europa hoeveel nachten er werkelijk aan boord zijn.

Waar je aan boord op moet letten

Een riviersschip heeft eigenaardigheden die op een zeeschip niet spelen, en op een luxeschip zijn ze niet anders.

Het zonnedek gaat regelmatig dicht. Op de Main, de Elbe en delen van de Donau zijn de bruggen zo laag dat het stuurhuis moet zakken en niemand boven mag zijn; dat gebeurt op een dag meerdere keren en het wordt omgeroepen.

Er wordt 's nachts geschut. Op de as Rijn-Main-Donau liggen tientallen sluizen en een deel daarvan passeer je in je slaap: motoren, geloop op het dek en het schip dat licht tegen de wand stoot. Wie licht slaapt boekt midscheeps en niet op het onderste dek.

Bij drukte liggen schepen in twee of drie rijen naast elkaar. Dan kijk je uit op de hut van de buren en loop je door hun salon naar de kade; dat overkomt ook een luxeschip.

De lift gaat niet overal naartoe. Op deze rompen loopt hij vaak niet tot het zonnedek, en soms niet tot het onderste dek; wie slecht ter been is moet dat vooraf navragen.

Er is geen medische dienst aan boord. Op een rivier is dat opgelost doordat je nooit ver van een wal bent en er een arts kan komen, maar reken niet op een scheepsarts zoals op zee.

Ten slotte de fietsen. Een deel van deze schepen heeft er, en op de Europese rivieren met hun fietspaden langs de oever is dat meer waard dan menige excursie.

Het eten is het onderdeel waar deze rederijen zich op onderscheiden en dat werkt op een riviersschip anders dan op zee. Er is één keuken voor honderdveertig gasten, er wordt elke dag lokaal ingekocht in de haven waar je ligt, en het menu volgt de streek: op de Donau staat er Weense keuken op, op de Douro Portugese vis.

Er is meestal open zitten, zonder vaste tafel en zonder vaste tijd. Dat betekent ook dat je aanschuift bij anderen, en op een schip van deze omvang ken je na twee dagen zo ongeveer iedereen.

De kleedcode is nergens streng. Nette kleding bij het diner is de norm en een colbert is genoeg; smoking komt op de rivier niet voor.

De beste tijd voor een luxe riviercruise

Oktober telt 794 reizen, september 748 en november 547. Januari komt uit op 62 en februari op 94.

Het najaar is het hoogseizoen: de oogst langs de Rijn, de Moezel en de Donau, stabiel weer en kleur op de hellingen. Daarna volgen de kerstmarktreizen in november en december, waarbij het schip elke avond in een andere stad ligt.

Het voorjaar is rustiger en groener, met lagere prijzen in maart en april. Wie de tulpen in Nederland wil zien, moet begin april varen; dat is een apart product met een vast programma langs Keukenhof en Kinderdijk.

In januari en februari ligt de Europese vloot vrijwel stil voor onderhoud. Wat er dan vaart zijn de reizen buiten Europa, en dat is precies het beste seizoen voor de Mekong en de Nijl.

Voor de zomer geldt dat het op de rivier warm en windstil kan zijn. Er is geen zeewind, en de steden aan de Donau lopen in juli en augustus op naar vijfendertig graden.

Boek vroeg voor de kerstmarktweken en voor de tulpenreizen. Dat zijn de twee producten die als eerste vollopen, en late korting is er dan niet.

Waar je op moet letten

• Vergelijk wat er inbegrepen is; dat scheelt honderden euro's per persoon.
• Het schip is even groot als elk ander riviersschip; het verschil zit in het aantal hutten.
• Bij hoog of laag water gaat een traject per bus.
• Kijk bij reizen buiten Europa hoeveel nachten je werkelijk vaart.
• Het zonnedek gaat bij lage bruggen dicht.
• Kerstmarkt- en tulpenreizen zijn vroeg vol.