Drie havens, en één ervan ligt duizend kilometer landinwaarts

Er zijn 188 boekbare reizen die Namibië aandoen, langs 3 havens. Walvisbaai draagt er 143, Impalila Island 76 en Lüderitz 48.

Die tweede ligt niet aan zee. Impalila is een eiland in de Zambezi in de uiterste noordoostpunt van het land, tegenover Kasane in Botswana, en het staat in de lijst omdat de safaririviercruises daar aanleggen.

Dat betekent dat dit land twee producten heeft. Er zijn zeecruises langs de kust, met Walvisbaai en Lüderitz, meestal op de route tussen Kaapstad en Europa. En er zijn de safaripakketten op de Chobe en de Zambezi, waarvan Impalila een aanlegplaats is; die 76 reizen zijn dezelfde als bij Botswana en Zimbabwe.

133 van de 188 reizen duren vijftien dagen of langer en 76 acht of negen. De goedkoopste begint bij €749 per persoon.

De woestijn loopt tot in zee

De Namib is naar schatting vijfenvijftig miljoen jaar oud en geldt daarmee als de oudste woestijn ter wereld.

Hij ligt langs de hele kust, van de Oranjerivier tot in Angola, en hij is er om dezelfde reden als de woestijn van Peru: een koude zeestroom, hier de Benguela, koelt de lucht af zodat er geen opstijging en dus geen regen ontstaat.

Wat er in plaats van regen komt is mist. Die drijft vanaf zee tot tachtig kilometer landinwaarts, op ongeveer honderdtwintig dagen per jaar, en dat is voor het leven daar de enige bron van vocht. Er zijn kevers die 's ochtends op een duin gaan staan met hun achterlijf omhoog zodat het condens langs hun rug naar hun bek loopt.

Bij Sossusvlei staan duinen tot driehonderdvijfentwintig meter, tot de hoogste van de wereld. Ze zijn oranjerood door ijzeroxide dat over miljoenen jaren is geoxideerd; hoe roder, hoe ouder het zand.

Daar staat ook Deadvlei: een witte kleipan met zwarte skeletten van kameeldoornbomen die zo'n zeshonderd jaar geleden zijn afgestorven toen de rivier van loop veranderde. Ze zijn niet vergaan omdat het er te droog is voor schimmels.

Sossusvlei ligt vijf uur rijden van Walvisbaai, dus dat is geen havendag. Wat wel binnen bereik ligt zijn de duinen bij Sandwich Harbour en Dune 7, op een halfuur.

Wat een dag vanaf Walvisbaai oplevert

Walvisbaai is de enige diepzeehaven van het land en heeft een lagune die op de Ramsar-lijst van belangrijke wetlands staat.

Daar staan flamingo's, tot tienduizenden in het seizoen, en er zwemmen bruinvissen en Kaapse pelsrobben. Er varen catamarans de baai in waarbij robben aan boord springen en pelikanen op de reling gaan zitten; dat is de meest geboekte excursie en het is een goede.

Daarnaast rijden er terreinauto's het duingebied in tussen de haven en Sandwich Harbour, waar de duinen recht in de branding lopen. Dat is een van de weinige plekken ter wereld waar dat zo is.

Swakopmund ligt op dertig kilometer en is de aardigste plaats van de kust. Het is in 1892 door de Duitse koloniale regering gesticht en de bebouwing komt daarvandaan: vakwerk, een station in Wilhelminische stijl, een Lutherse kerk en straten met Duitse namen. Er wordt nog Duits gesproken.

Verder noordelijk ligt de Skeletkust, genoemd naar de scheepswrakken en de walviskarkassen die er aanspoelen. De mist, de branding en de afwezigheid van water hebben er talloze schepen doen stranden; wie er kwam, kwam niet weg.

Lüderitz, met 48 aanlopen, ligt vierhonderd kilometer zuidelijker en is een Duits stadje op een rots aan zee, met jugendstilhuizen midden in het niets.

Kolmanskop verdwijnt onder het zand

Tien kilometer van Lüderitz ligt een verlaten stad die het bezoeken waard is.

In 1908 vond een spoorwegarbeider daar een diamant in het zand. Binnen enkele jaren stond er een stad met een ziekenhuis, een school, een theater, een ijsfabriek en het eerste röntgenapparaat van het zuidelijk halfrond, betaald met de opbrengst van stenen die je uit het zand kon rapen.

In 1928 werd zuidelijker een veel rijker veld gevonden en trok iedereen daarheen. De stad is in de jaren vijftig definitief verlaten, en sindsdien schuift het zand naar binnen: er staan huizen waar het tot halverwege de deurpost ligt, met behang dat nog aan de muur hangt.

Het gebied eromheen is verboden terrein. De Sperrgebiet, ruim zesentwintigduizend vierkante kilometer, is sinds 1908 afgesloten voor diamantwinning en dat is het grotendeels nog; er zijn delen die in honderd jaar geen mens hebben gezien.

Voor een bezoek aan Kolmanskop is een vergunning nodig, en die regelen excursies mee. De rit is twintig minuten.

Bij Lüderitz staat verder een kruis op een rots waar Bartolomeu Dias in 1488 aan land kwam op zijn tocht om Afrika heen; het huidige is een kopie, het origineel staat in Berlijn.

Wat er achter de Duitse gevels ligt

Namibië is van 1884 tot 1915 een Duitse kolonie geweest en dat is aan de kust goed te zien. Wat er minder in het zicht ligt, is wat er in die periode is gebeurd.

Tussen 1904 en 1908 hebben Duitse troepen de opstand van de Herero en de Nama neergeslagen op een manier die inmiddels breed als de eerste genocide van de twintigste eeuw wordt aangemerkt. Naar schatting is tussen de vijftig en tachtig procent van de Herero en de helft van de Nama omgekomen, door gevechten, door verdrijving de woestijn in en in kampen.

Op Haifischinsel bij Lüderitz stond een van die kampen. Er staat nu een gedenkteken.

Duitsland heeft de gebeurtenissen in 2021 formeel als genocide erkend en een bedrag aan ontwikkelingshulp toegezegd; over de vorm en de hoogte daarvan wordt in Namibië nog altijd gediscussieerd, onder meer omdat de nakomelingen zelf vinden dat ze onvoldoende bij de onderhandelingen zijn betrokken.

Dit is geen achtergrondinformatie die je op de gevels leest, en het is de reden dat een gids die er iets over vertelt de moeite waard is.

Het land is in 1990 onafhankelijk geworden van Zuid-Afrika, dat het na 1915 bestuurde en er de apartheidswetgeving heeft toegepast. Het is daarmee een van de jongste staten van Afrika.

Seizoen en praktische zaken

Oktober telt 39 reizen, november 36 en januari 31. Juli komt uit op 1 en juni op 2.

Dat is een gemengd beeld, want de twee producten hebben een verschillende kalender. De zeecruises langs de kust liggen in de zuidelijke zomer, van november tot maart; de safarireizen lopen in het droge seizoen van mei tot oktober.

Aan de kust is het door de Benguelastroom het hele jaar koel: vijftien tot twintig graden, met mist in de ochtend die tegen de middag optrekt. Neem een jas mee, ook als je uit Kaapstad komt waar het dertig graden is.

In het binnenland is het precies andersom: daar loopt het in de zomer op naar veertig graden en is het 's nachts in de winter rond het vriespunt.

Nederlanders hebben voor Namibië geen visum nodig, maar de regels zijn in 2025 gewijzigd; kijk het actuele beleid na, want er is een heffing bij aankomst ingevoerd.

De munt is de Namibische dollar, vast gekoppeld aan de Zuid-Afrikaanse rand, en die rand wordt overal aangenomen. Pinnen kan in de steden.

De rederijen zijn CroisiEurope, Costa Cruises, AIDA en P&O Cruises en er varen dertig verschillende schepen. Het tijdverschil met Nederland is nul of één uur.

Waar je op moet letten

• Impalila is een safarireis en heeft niets met de kust te maken.
• Sossusvlei is vijf uur rijden; dat is geen havendag.
• Neem een jas mee; aan deze kust is het vijftien graden en mistig.
• Kolmanskop vraagt een vergunning, die excursies meeregelen.
• De catamaran in de lagune is de beste besteding van een dag in Walvisbaai.
• Kijk de toelatingsregels na; die zijn in 2025 gewijzigd.