6.518 boekbare reizen langs 102 havens, vanaf €143 per persoon.
Er zijn 6.518 boekbare reizen die Duitsland aandoen, langs 102 havens. Wie daarbij aan een groot schip denkt, zit er naast: 3.847 van die reizen zijn riviercruises en nog eens 2.453 zijn luxe riviercruises. Samen is dat ruim negentig procent.
Er blijven 2.031 zeecruises over, en die doen een ander Duitsland aan: Hamburg, Kiel en Warnemünde aan de noordkust. Dat zijn vaak Oostzee- of Noorse rondreizen waarbij Duitsland de vertrekhaven is of één aanloop onderweg.
De rest vaart landinwaarts. De havens die het vaakst voorkomen zijn Passau (München), Keulen, Rüdesheim en Breisach, en dat zijn stuk voor stuk plaatsen aan de Rijn, de Donau of de Main. Passau alleen al komt op 2.092 reizen voor.
Dat onderscheid bepaalt alles aan zo'n reis: het schip, de prijs, het gezelschap en wat je overdag doet. Een riviercruiseschip vaart 's nachts of legt aan in het centrum van een stad; een zeeschip heeft een dag op zee nodig om ergens te komen.
De vertrekhavens van deze reizen zijn Amsterdam, Passau (München) en Budapest. Twee daarvan liggen niet in Duitsland, en dat is voor Nederlandse reizigers het belangrijkste getal op deze pagina.
Amsterdam is met 635 vertrekken de derde vertrekhaven van het Duitse aanbod. Dat zijn Rijnreizen die stroomopwaarts beginnen: je stapt in Nederland op en vaart Duitsland in, langs Keulen en Koblenz naar Rüdesheim en verder.
Bazel, met 682 vertrekken, is de tegenhanger: daar begint de Rijn stroomafwaarts. Dat betekent wel vliegen of de trein nemen naar Zwitserland. Budapest met 623 vertrekken hoort bij de Donau, waar Duitsland pas halverwege de reis begint.
Passau is met 705 vertrekken de grootste, en dat is een Duitse stad die de meeste Nederlanders niet kennen. Hij ligt op de plek waar de Inn en de Ilz in de Donau komen, en is daardoor het beginpunt van vrijwel elke Donaureis richting Wenen en Boedapest.
Voor wie niet wil vliegen is de rekensom dus simpel: kies een reis die in Amsterdam begint, en je zit zonder overstap aan boord.
De Rijn is de meest geboekte rivier van Europa, en het Duitse deel is het stuk waar dat aan ligt. Keulen staat op 1.785 aanlopen, Rüdesheim op 1.629, Breisach op 1.201 en Koblenz op 1.090.
Tussen Bingen en Koblenz ligt het Boven-Middenrijndal: zestig kilometer waarin de rivier zich door leisteen heeft gesneden, met veertig burchten en ruïnes en wijngaarden die tot aan de waterlijn lopen. Dat stuk staat sinds 2002 op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Je vaart er overdag doorheen, en dat is de reden dat deze route zo vaak wordt verkocht.
Halverwege ligt de Loreley, een rots van honderdtwintig meter op de smalste en diepste bocht van de rivier. Dat is nog steeds het lastigste stukje vaarwater van de hele Rijn; schepen melden zich er bij elkaar aan.
Boppard, met 234 aanlopen, ligt midden in dat dal. Rüdesheim is de bekendste stop en berucht om de Drosselgasse, een steeg van tweehonderd meter vol muziek en wijnlokalen waar in het hoogseizoen weinig ruimte overblijft.
Stroomopwaarts wordt het rustiger: Speyer met 394 aanlopen heeft een romaanse dom uit 1030, Straatsburg ligt aan de Franse kant en Breisach is de opstapplaats voor het Zwarte Woud en de Elzas.
Passau is met 2.092 aanlopen de drukste Duitse rivierhaven en het beginpunt van vrijwel elke Donaureis. De stad ligt op de punt waar de Inn en de Ilz in de Donau komen, en die drie rivieren hebben elk een andere kleur water; op de plek waar ze samenkomen is dat te zien.
Daarna gaat het snel Oostenrijk in, en eindigt de reis meestal in Boedapest. Het Duitse deel is daarmee het kortste stuk. Regensburg, met 927 aanlopen, is de belangrijkste tussenstop: een middeleeuwse binnenstad die de oorlog vrijwel ongeschonden doorkwam, met een stenen brug uit 1146 die driehonderd jaar lang de enige oeververbinding was.
Vilshofen staat op 573 aanlopen en is een uitwijkhaven: als het water bij Passau te hoog of te laag staat, begint of eindigt de reis daar.
Neurenberg, met 693 aanlopen, ligt aan geen van beide rivieren. Dat kan door het Main-Donaukanaal, in 1992 geopend na ruim dertig jaar bouwen, waarmee schepen van de Noordzee tot de Zwarte Zee kunnen varen. Reizen die Neurenberg aandoen zijn daardoor bijna altijd de lange variant.
Naast de twee grote rivieren varen er reizen over twee kleinere, en die zijn een ander soort week.
De Main verbindt de Rijn met het kanaal naar de Donau en loopt door Franken. Würzburg staat op 404 aanlopen, met een bisschoppelijke residentie waarvan het plafondfresco van Tiepolo het grootste ter wereld is. Wertheim (309) en Miltenberg (297) zijn vakwerkstadjes van een paar duizend inwoners; het schip is er groter dan de marktplaats.
De Moezel is de smalste en de bochtigste. Cochem staat op 328 aanlopen en Bernkastel op 294, allebei plaatsjes tussen wijnhellingen die tot zestig graden steil zijn, de steilste wijngaarden van Europa. Trier, met 211 aanlopen, is de oudste stad van Duitsland en heeft nog een Romeinse stadspoort, een amfitheater en keizerlijke baden.
Op deze twee rivieren varen kleinere schepen, want de sluizen zijn smaller. Dat betekent minder medepassagiers en meer aanlegplaatsen midden in het dorp.
Oktober telt 988 reizen en september 979. Januari telt er 94. Dat is meer dan tien keer zo weinig, en dat verschil zit anders in elkaar dan bij een zeebestemming.
Bij een riviercruise is het weer maar de helft van het verhaal. De andere helft is de waterstand. Bij aanhoudende droogte zakt de Rijn bij Kaub, het meetpunt in het smalle dal, zo ver dat volgeladen schepen er niet meer door kunnen. Dat gebeurde in 2018 en opnieuw in 2022, en dan vervangen rederijen een deel van de vaart door bussen of laten passagiers halverwege van schip wisselen. Het omgekeerde bestaat ook: bij hoogwater passen schepen niet meer onder de bruggen door.
Die kans is het kleinst in het voor- en najaar, en dat is precies waar het aanbod zit. Mei telt 583 reizen, juni 572, juli 602 en augustus 718; september en oktober liggen daar met bijna duizend ruim boven.
Daarna komt een tweede piek die nergens anders zo werkt: november telt 653 reizen en december 698. Dat zijn de kerstmarkten. De markten in Neurenberg, Keulen en Regensburg liggen op loopafstand van de kade, en een schip is dan tegelijk hotel en vervoer. Eind december valt het stil, en in januari en februari ligt vrijwel de hele riviervloot droog voor onderhoud.
3.634 van de 6.518 reizen duren vijf tot zeven dagen, en dat is de standaardweek op de rivier. Daarnaast zijn er 1.482 reizen van tien tot veertien dagen, meestal de doorgaande route Amsterdam of Bazel tot Boedapest, en 610 reizen korter dan vijf dagen.
De goedkoopste reis begint bij €143 per persoon. Dat is een korte afvaart; voor een volle week op de Rijn of de Donau ligt de startprijs een stuk hoger.
De rederijen die hier het meest varen zijn AmaWaterways, Emerald Cruises, A-ROSA en Scenic River Cruises. AmaWaterways staat op 1.142 reizen en Uniworld op 820, allebei riviermaatschappijen. A-ROSA volgt met 688 en vaart voornamelijk Duitstalig. Dat MSC Cruises met 543 reizen zo hoog staat komt door de zeekant: dat zijn Oostzeereizen vanuit Hamburg en Kiel.
Er varen 177 verschillende schepen op deze routes. De grootste aantallen staan op naam van MSC Preziosa en AIDAnova, allebei zeeschepen; de riviervloot bestaat uit veel meer schepen die elk een kleiner deel van het aanbod voor hun rekening nemen.
243 reizen naar Duitsland
137 reizen naar Duitsland
134 reizen naar Duitsland
129 reizen naar Duitsland
126 reizen naar Duitsland
118 reizen naar Duitsland
113 reizen naar Duitsland
103 reizen naar Duitsland
103 reizen naar Duitsland
100 reizen naar Duitsland
98 reizen naar Duitsland
96 reizen naar Duitsland