Cruise Hongarije

Elke reis komt in Boedapest

Er zijn 2.411 boekbare reizen die Hongarije aandoen, langs 5 havens. Van die reizen doen er 2.321 Boedapest aan, en dat is precies het totaal: er is geen enkele reis die dit land aandoet zonder in de hoofdstad te komen.

Dat komt bij geen ander land op deze site voor. Bij Duitsland verdeelt het aanbod zich over meer dan honderd havens, bij het Verenigd Koninkrijk over negenentachtig. Hier is er één plek, en de rest zijn stops onderweg: Mohács met 325 aanlopen, Esztergom met 280, Pécs met 126 en Kalocsa met 88.

De reden is de vorm van de rivier. De Donau doorsnijdt Hongarije over ruim vierhonderd kilometer, en Boedapest ligt daar middenin, op de plek waar de rivier tussen de heuvels van Buda en de vlakte van Pest door gaat. Wie stroomafwaarts vaart komt er langs en wie stroomopwaarts gaat ook.

Alle 2.321 reizen zijn riviercruises: 1.868 gewone en 1.401 in de luxe klasse. Er is hier geen zee en dus geen alternatief.

De stad ligt aan het water, en dat is uitzonderlijk

Bij de meeste havens in dit aanbod is de vraag hoe je van de kade naar het centrum komt. In Boedapest is die vraag er niet: de schepen liggen aan de Pestkant tussen de Kettingbrug en de Elisabethbrug, en dat is het midden van de stad.

Vanaf het dek kijk je op het parlementsgebouw aan de overkant van het water. Dat is in 1904 voltooid, telt bijna zevenhonderd kamers en is naar oppervlakte een van de grootste parlementsgebouwen ter wereld. Het staat er in neogotische stijl, met een koepel van precies zesennegentig meter: een verwijzing naar het jaar 896, toen de Hongaarse stammen zich hier vestigden.

Het hele panorama langs de rivier staat sinds 1987 op de Werelderfgoedlijst, en je hebt het vanaf je eigen balkon, want het schip meert midden in dat panorama af.

Daarom varen veel schepen 's avonds nog een rondje of vertrekken ze na zonsondergang. De gebouwen worden dan uitgelicht en dat is voor de meeste passagiers het beeld dat blijft hangen. Kijk in de routebeschrijving of het schip een nacht blijft liggen; dat scheelt of je dat ziet of niet.

Vlak bij de aanlegplaats staat het monument met de zestig paar ijzeren schoenen aan de kade, uit 2005, voor de Joden die daar in de winter van 1944 en 1945 werden gedwongen hun schoenen uit te doen voordat ze in de rivier werden geschoten.

Waarom Boedapest ook de grootste vertrekhaven is

De vertrekhavens zijn Budapest, Passau (München) en Vilshofen. Boedapest staat met 755 vertrekken bovenaan, en dat is meer dan Passau met 505.

Dat maakt de stad het andere eindpunt van de klassieke Donauroute. De standaardweek gaat van Passau naar Boedapest of andersom, en welke kant je kiest maakt uit: stroomafwaarts gaat sneller en geeft meer tijd aan wal, stroomopwaarts is trager en dan vaar je meer overdag.

Voor wie verder wil is dit ook het beginpunt van de lange route naar het oosten, langs Kroatië, Servië, Roemenië en Bulgarije tot aan de Zwarte Zee. Die reizen duren twee weken en zijn een ander soort vakantie: minder steden, meer landschap en meer landen.

Amsterdam staat met 122 vertrekken in de lijst. Dat zijn de doorgaande reizen van de Rijn via het Main-Donaukanaal naar de Donau, en dat is de enige manier om vanuit Nederland zonder vliegtuig in Hongarije aan te komen. Reken op twee weken.

Mohács is de grensovergang

Mohács, met 325 aanlopen, is het tweede plaatsje van de lijst en de meeste passagiers merken er weinig van. Het is de laatste Hongaarse plaats voor de zuidgrens, en daarmee de plek waar de papieren worden geregeld.

Hongarije ligt in het Schengengebied en Servië niet. Een schip dat verder naar het oosten vaart, moet daar dus formeel het gebied uit, en dat gebeurt aan boord: de grenswacht komt langs en de paspoorten worden ingenomen en teruggegeven. Dat kost een uur of twee en gebeurt vaak 's nachts.

De plaats zelf is bekend van iets anders. In 1526 werd hier de slag bij Mohács uitgevochten, waarbij het Hongaarse leger in anderhalf uur werd verslagen door de Ottomanen. Het land viel daarna uiteen en bleef anderhalve eeuw grotendeels Ottomaans; dat is nog te zien aan de badhuizen in Boedapest.

Esztergom, met 280 aanlopen, ligt juist aan de noordgrens met Slowakije. Daar staat de grootste kerk van het land op een heuvel boven de rivier, en het was tot in de dertiende eeuw de hoofdstad.

Pécs, met 126 aanlopen, ligt helemaal niet aan de Donau. Dat is een excursie van een uur vanaf Mohács, naar een stad met een vroegchristelijke necropolis uit de vierde eeuw die op de Werelderfgoedlijst staat.

Wat een dag Boedapest oplevert

Omdat het schip in het centrum ligt, is een aanloop hier meer waard dan een aanloop van dezelfde lengte elders. Er hoeft geen bus aan te pas te komen en de metro is de op twee na oudste ter wereld, uit 1896, met stations die er nog uitzien alsof er elk moment een keizer kan uitstappen.

De burchtheuvel aan de Budakant is met een kabelspoor uit 1870 in een minuut te bereiken. Daarboven staan het koninklijk paleis, de Matthiaskerk en het Vissersbastion, en je kijkt over de hele stad.

Wat Boedapest verder eigen is, zijn de baden. Onder de stad zitten meer dan honderd warme bronnen, en het water komt er met veertig graden uit. De Romeinen bouwden er hun eerste badhuizen, de Ottomanen breidden dat uit, en twee van die Turkse baden uit de zestiende eeuw zijn nog in gebruik.

Het Széchenyibad in het stadspark is het grootste van Europa: achttien bassins in een geel neobarok gebouw uit 1913, met buitenbaden waar het hele jaar door wordt geschaakt in het water. Het Gellértbad, uit 1918, is de art-nouveauversie ervan.

Voor een middag is dat een reële keuze naast de kerken en de musea, en het is een van de weinige bestemmingen waar dat kan.

Het seizoen, en wat het kost

Oktober telt 409 reizen, september 350 en augustus 244. Januari komt uit op één reis en februari op zeventien. Dat is het scherpste contrast van alle landen op deze site.

Twee dingen dragen het najaar. De wijnoogst in de Hongaarse streken langs de rivier valt in september en oktober, en dat is meteen de tijd dat het niet meer dertig graden is in een stad die in de zomer benauwd kan zijn.

Daarna komt de kerstmarkt: november telt 210 reizen en december 190. De markten op het Vörösmarty-plein en bij de Sint-Stefanusbasiliek liggen op een kwartier lopen van de kade, en het schip is dan hotel en vervoer in één.

1.430 van de 2.411 reizen duren vijf tot zeven dagen en 511 tien tot veertien dagen. De goedkoopste reis begint bij €519 per persoon, en dat is fors hoger dan bij de zeebestemmingen. Dat is het rivierpatroon dat ook bij Oostenrijk speelt: kleine schepen, een vast seizoen en geen ruimte om af te prijzen, met daar tegenover dat excursies en dranken er vaak in zitten.

De rederijen zijn AmaWaterways, Emerald Cruises, Scenic River Cruises en Nicko Cruises. AmaWaterways staat op 599 reizen, Uniworld op 453 en Emerald op 353. Er varen 56 verschillende schepen, minder dan bij welk ander land ook op deze site.

Waar je op moet letten

• Kijk of het schip een nacht in Boedapest ligt. Het verlichte panorama vanaf het water is waarvoor je komt.
• Stroomafwaarts of stroomopwaarts scheelt tijd aan wal. Van Passau naar Boedapest gaat sneller dan andersom.
• Bij Mohács komt de grenswacht aan boord als de reis verder naar Servië gaat; dat gebeurt vaak 's nachts.
• Voor de kerstmarkten zijn november en december samen goed voor vierhonderd reizen, en die zijn vroeg vol.
• In januari vaart hier één reis. Het seizoen loopt van maart tot en met december.
• De thermale baden liggen op loop- of metroafstand; neem badkleding mee, want huren kan maar is duur.