Over Westelijke Middellandse Zee.
De westelijke Middellandse Zee: het meest aangeboden vaargebied van Europa
Er staan 8.331 boekbare reizen in dit vaargebied, langs 876 havens, met 195 schepen, vanaf €59 per persoon.
De westelijke Middellandse Zee is het stuk tussen Gibraltar en de laars van Italië: de Spaanse oostkust, Zuid-Frankrijk, Italië, de grote eilanden, Malta en de Noord-Afrikaanse kust.
Dit is het gebied met de laagste vanafprijzen van Europa, en daar zit een reden achter. Drie of vier schepen varen hier het hele jaar door dezelfde lus tussen Barcelona, Marseille en Civitavecchia, elke week opnieuw, en passagiers stappen in elke haven op. Een schip dat nooit leegvaart, kan een lage prijs vragen.
De havens die het vaakst worden aangedaan zijn Barcelona, Marseille, Civitavecchia en Genua. De landen zijn Spanje, Italië, Frankrijk en Portugal.
Wat die lijst niet laat zien is dat je in elk van die havens een wereldstad binnen bereik hebt: Rome vanuit Civitavecchia, Florence en Pisa vanuit Livorno, Pompeï en de Amalfikust vanuit Napels.
De weeklus, en waarom die bestaat
De meest voorkomende reisduur is 5 tot 7 dagen, en dat is bijna letterlijk één route.
De klassieke ronde is Barcelona, Marseille, Genua, Civitavecchia, Napels, Palermo en terug. Zeven havens in zeven nachten, elke ochtend ergens anders, en hooguit één zeedag. Dat is de dichtste opeenvolging van havens die de cruisevaart in Europa te bieden heeft.
Het voordeel is duidelijk: veel zien voor weinig geld, met korte overtochten. Het nadeel ook: je hebt in elke haven acht tot tien uur, en dat is voor Rome of Florence krap. De rit vanaf Civitavecchia naar Rome duurt ruim een uur enkele reis, en dan blijven er vijf uur in de stad over.
De vertrekhavens zijn Barcelona, Civitavecchia en Marseille. Barcelona is de grootste passagiershaven van het Middellandse Zeegebied en heeft rechtstreekse vluchten vanuit Nederland van iets meer dan twee uur.
De rederijen zijn MSC Cruises, Costa Cruises, Princess Cruises en P&O Cruises. MSC Cruises is hier veruit de grootste. Dat een riviercruiserederij in dit rijtje staat, komt door de reizen over de Rhône en de Douro die aan dit gebied worden gekoppeld.
Er is een tweede product dat vaak over het hoofd wordt gezien: de reizen vanuit Porto en Lissabon langs de Portugese en Andalusische kust. Die staan in dit vaargebied en hebben een heel ander tempo, met minder havens en meer varen.
Wat de havens onderscheidt
Barcelona is de enige haven in dit gebied waar je van de kade zo de stad in loopt, of bijna: de terminals liggen aan de voet van de Ramblas, met een pendelbus voor de laatste kilometer. Een dag is genoeg voor de Sagrada Família of het Gotische kwartier, niet voor allebei.
Marseille is Frankrijks oudste stad, gesticht rond 600 voor Christus door Grieken. De cruisekade ligt in het industriële deel, tien minuten met de bus van de oude haven. Wat de moeite is: de calanques, smalle kalkstenen inhammen ten zuiden van de stad, per boot of te voet.
Genua heeft de grootste historische binnenstad van Europa, een doolhof van steegjes waar de zon niet komt, en het is een van de weinige havens waar je vanaf de kade in tien minuten in dat doolhof staat.
Napels ligt aan de kade van het centrum. Vandaar is Pompeï een half uur met de trein en de Vesuvius een uur; wie liever aan zee blijft, gaat naar Sorrento of naar Capri.
Palermo is de meest Arabische stad van Italië, met een kathedraal die eerst kerk, toen moskee en toen weer kerk was, en met markten die als soek zijn ingericht. De kade grenst aan het centrum.
Mallorca en Malta zijn de eilandhavens. Palma heeft een gotische kathedraal aan het water; Valletta is een vestingstad uit de zestiende eeuw op de werelderfgoedlijst, en het schip vaart er de Grand Harbour binnen tussen de bastions door. Dat is de mooiste aankomst van dit hele gebied.
De beste tijd voor een cruise over de westelijke Middellandse Zee
Er zijn 12 maanden met vertrek, en dat is de tweede reden dat dit gebied zo groot is: hier vaart het hele jaar door iets. Het drukst is oktober, het rustigst februari.
Dat oktober de drukste maand is, verdient uitleg. De zomerprijzen zijn dan weg, het is drieëntwintig tot achtentwintig graden, de zee is nog warm, en de steden zijn te doen. Voor een reis waarin je veel aan wal bent, is dit de beste maand van het jaar.
Juli en augustus zijn heet, met vijfendertig graden in Rome en Palermo, en druk. Een dag Pompeï in augustus is een test.
April, mei en juni zijn zacht, met achttien tot zesentwintig graden, en de kans op regen is klein.
In januari en februari blijft er een dunne dienstregeling over. Het is dan twaalf tot zestien graden, veel is open, en de prijzen zijn de laagste van het jaar. Wat je mist is de zee: zwemmen zit er niet in, en een deel van de excursies vaart niet.
De mistral kan in de Golfe du Lion hard waaien, vooral in het voorjaar. Dat merk je aan deining tussen Marseille en Barcelona en soms aan een gewijzigde volgorde van de havens.
De Noord-Afrikaanse kant
Tunesië en Marokko staan in de landenlijst van dit vaargebied, en dat is het deel dat de meeste reizigers niet verwachten.
Tunis ligt op een half uur van de haven La Goulette. Daar liggen de resten van Carthago, de stad die Rome drie oorlogen kostte en die in 146 voor Christus met de grond gelijk werd gemaakt en daarna als Romeinse stad is herbouwd. Het Bardomuseum in Tunis heeft de grootste verzameling Romeinse mozaïeken ter wereld.
Casablanca is de aanloophaven voor Marokko en is zelf een havenstad zonder veel oude kern; de Hassan II-moskee aan het water is er de uitzondering op, met een minaret van tweehonderdtien meter. Rabat en Marrakesh zijn van hieruit een lange dag.
Tanger ligt aan de Straat van Gibraltar en is vanuit Spanje het dichtstbij: het schip vaart er in een uur vanaf de Spaanse kust naartoe, en de medina begint aan de haven.
Wat een dag hier anders maakt dan een dag in Europa: er wordt onderhandeld op de markten, de taal is Arabisch en Frans, en de aanwezigheid van gidsen bij de poort is nadrukkelijk. Voor wie dat prettig vindt is het een reden om deze routes te kiezen; voor wie dat niet zoekt is het een reden om de aanloop over te slaan en aan boord te blijven.
Waar je bij het boeken op let
Kijk naar de afstand van de kade tot wat je wilt zien. Civitavecchia is tachtig kilometer van Rome, Livorno is twintig kilometer van Pisa en negentig van Florence, en Savona ligt op een uur van Genua. Dat verschil bepaalt of je een stad ziet of een treinrit.
Kijk of het schip in Barcelona of in Tarragona vertrekt. Die tweede ligt honderd kilometer zuidelijker en wordt gebruikt als Barcelona vol ligt; dat kost aan het begin en het eind van je reis een transfer.
Kijk naar de voertaal. Dit gebied heeft veel Italiaans, Spaans en Duits aanbod, en op sommige schepen worden mededelingen in vijf talen gedaan. Dat is geen bezwaar en het is wel iets om te weten.
Kijk naar de havenbelasting en de toeristenbelasting. Venetië, Barcelona en enkele Italiaanse steden heffen die apart; ze staan soms in de prijs en soms erbuiten.
En reken op schoenen waarop je kunt lopen. Elke haven in dit gebied betekent kasseien, marmer of een klim, en dat is bij dertig graden het verschil tussen een goede dag en een korte.
