Cruise Griekenland

Twee Griekenlanden aan weerszijden van het vasteland

Er zijn 4.236 boekbare reizen die Griekenland aandoen, langs 65 havens. Die havens liggen in twee zeeën, en welke van de twee je krijgt hangt af van waar de reis begint.

Het ene deel is de Egeïsche Zee, aan de oostkant. Athene staat met 2.911 aanlopen bovenaan, gevolgd door Mykonos met 1.920, Santorini met 1.608 en Rhodos met 871. Op Kreta komen Chania (623) en Heraklion (510) erbij. Dat zijn de reizen die in Piraeus beginnen en de eilanden afgaan.

Het andere deel is de Ionische Zee, aan de westkant. Corfu staat daar met 1.886 aanlopen, Katakolon met 792 en Kefalonia met 481. Die havens liggen op de route tussen Italië en Griekenland, en komen dus voor op reizen die in Civitavecchia, Triëst of Venetië vertrekken.

Wie de witte huisjes met blauwe koepels zoekt, moet in de Egeïsche Zee zijn. Corfu is groener, heeft Venetiaanse gebouwen en lijkt meer op Italië dan op Santorini.

Het kortste seizoen van Europa

September telt 757 reizen en oktober 696. December komt uit op 61 en januari op 68. Dat is een verschil van meer dan twaalf keer, en daarmee is Griekenland het meest seizoensgebonden vaargebied van Europa.

De reden is niet dat het er 's winters koud is, want dat valt mee. Het is de meltemi en het toerisme: buiten mei tot oktober sluiten op de eilanden de hotels, restaurants en winkels, rijden er minder boten en is er aan wal weinig te doen. Een aanloop in januari zou je in een gesloten dorp afzetten.

Binnen dat seizoen is het najaar het beste. In augustus is het op de Cycladen boven de vijfendertig graden en waait de meltemi, een droge noordenwind die dagen achtereen kan aanhouden; bij te veel wind vervallen tenderhavens. In september en oktober is het vijfentwintig tot dertig graden, is de zee op zijn warmst en zijn de eilanden weer leefbaar.

1.957 van de 4.236 reizen duren vijf tot zeven dagen. Daarnaast zijn er 985 reizen van tien tot veertien dagen en 715 van vijftien dagen of langer: dat zijn de rondes die Turkije, Israël of Egypte meepakken.

Santorini is een tenderhaven, en dat verandert je dag

Santorini staat op 1.608 aanlopen, maar er is geen kade waar een cruiseschip aan kan liggen. De baai is de gevulde krater van een vulkaan die rond 1600 voor Christus explodeerde, en het water is er honderden meters diep tot vlak onder de rand.

Schepen liggen dus voor anker en zetten passagiers met sloepen af bij de oude haven, onderaan de klif. Van daaruit gaat het driehonderd meter omhoog naar Fira, met een kabelbaan, te voet over vijfhonderdachtentachtig treden, of op een ezel.

Dat klinkt schilderachtig en het is vooral een knelpunt. Liggen er vier schepen, dan staan er duizenden mensen in de rij voor een kabelbaan die er een paar honderd per keer omhoog brengt. Reken op een uur wachten, aan beide kanten van de dag.

Bij te veel wind gaat het tenderen niet door en vervalt de aanloop helemaal. Dat gebeurt vooral in juli en augustus, als de meltemi waait, en het staat in de voorwaarden: een gemiste haven wordt niet vergoed.

Sinds 2025 heft Griekenland bovendien een heffing op cruisepassagiers die op Santorini en Mykonos aan land gaan, hoger in het hoogseizoen dan daarbuiten. Die wordt via de rederij verrekend, dus kijk of hij in je prijs zit.

Mykonos en Corfu: de twee die na Athene komen

Mykonos staat met 1.920 aanlopen op de tweede plaats van het hele land, en dat is opvallend voor een eiland van tien bij vijftien kilometer met ruim tienduizend inwoners.

Er zijn twee havens: de oude bij de stad, waar alleen kleine schepen liggen, en Tourlos twee kilometer noordelijker, waar de grote aanleggen. Vanaf Tourlos rijdt een pendelbus, of je loopt het in een half uur. De stad zelf is een doolhof van witte straatjes, met opzet zo gebouwd om piraten te laten verdwalen en de wind te breken.

Wat er in het hoogseizoen gebeurt is de keerzijde van dat aantal. Op een dag met drie schepen komen er zesduizend bezoekers op een dorp waar duizend mensen wonen. De windmolens en de kade van Klein-Venetië staan dan vol. Wie er iets van wil zien, gaat er meteen na aankomst heen.

Corfu, met 1.886 aanlopen, is de tegenpool. Het eiland ligt in de Ionische Zee, is groen en bergachtig, en was vierhonderd jaar Venetiaans; daarna kort Frans en Brits. Dat zie je in de stad terug: arcaden zoals in Italië, een cricketveld voor het oude fort, en een kathedraal met een Venetiaanse gevel.

De haven ligt op anderhalve kilometer van de oude stad, die op de Werelderfgoedlijst staat. Corfu komt vooral voor op reizen tussen Italië en Griekenland, dus je treft er een ander gezelschap dan op de Cycladen.

Waar de haven niet de bestemming is

Katakolon staat op 792 aanlopen en is een dorp van een paar honderd inwoners met één straat. Niemand komt daarvoor. Het is de haven voor Olympia, twintig minuten landinwaarts, waar vanaf 776 voor Christus bijna twaalfhonderd jaar lang de Olympische Spelen werden gehouden. Het stadion ligt er nog, met de startlijn van steen.

Athene is het omgekeerde geval. Piraeus is een echte havenstad, maar de Akropolis ligt twaalf kilometer verderop: een half uur met de metro die vanaf de terminal rijdt. Een aanloop van acht uur is genoeg voor de Akropolis en het museum, niet voor meer.

Chania en Heraklion op Kreta liggen allebei tegen hun centrum aan. Vanaf Heraklion is Knossos, het Minoïsche paleis van vierduizend jaar oud, twintig minuten rijden.

Rhodos is de gunstigste van allemaal: het schip ligt naast de middeleeuwse stad, die door de Johannieters werd gebouwd en nog volledig ommuurd is. Je loopt zo de poort door.

Wie hier vaart, en waarom het aanbod kleiner is dan je denkt

De rederijen zijn MSC Cruises, Celestyal Cruises, Princess Cruises en Costa Cruises. MSC Cruises staat op 1.141 reizen en daarna wordt het snel kleiner: Princess met 315, Celestyal met 312 en Costa met 301.

Celestyal is de Griekse maatschappij en heeft een eigen product: korte rondjes van drie of vier dagen vanuit Piraeus langs Mykonos, Santorini, Patmos en Kusadasi in Turkije. Dat is de manier om in een lang weekend meerdere eilanden te zien, en het is bij Nederlanders weinig bekend.

Er varen 127 verschillende schepen op deze routes en 543 reizen zijn kleinschalig. Dat aandeel is hier hoger dan in de westelijke Middellandse Zee, en dat heeft een praktische reden: veel Griekse eilandhavens zijn te klein voor de grootste schepen, dus daar komen alleen kleinere.

De goedkoopste reis begint bij €153 per persoon. De vertrekhavens zijn Athene (Piraeus), Civitavecchia en Istanbul: Piraeus met 1.255 vertrekken voorop, daarna Civitavecchia met 504 en Istanbul met 274.

Waar je op moet letten

• Egeïsch of Ionisch: voor de witte dorpjes moet je bij Mykonos en Santorini zijn, niet bij Corfu.
• Santorini is tenderen. Reken op wachttijd bij de kabelbaan, en op de kans dat de aanloop bij wind vervalt.
• September en oktober zijn beter dan augustus: minder wind, warmer water, leefbaarder aan wal.
• Buiten mei tot oktober is er nauwelijks aanbod, en op de eilanden is dan ook weinig open.
• Katakolon is Olympia. Zonder die excursie is er niets te doen.
• Voor een korte reis zijn er Griekse rondjes van drie of vier dagen vanuit Piraeus.