Over Stille Oceaan.
De Stille Oceaan: het grootste water op aarde, en een handvol routes erdoorheen
Er staan 1.996 boekbare reizen in dit vaargebied, langs 763 havens, met 75 schepen, vanaf €182 per persoon.
De Stille Oceaan beslaat een derde van het aardoppervlak en is groter dan alle landmassa's bij elkaar. Wat daarin aan cruises vaart, concentreert zich op drie hoeken: de eilanden van Frans-Polynesië, de zuidwestelijke rand bij Australië, en de oversteken tussen Amerika en Azië.
De havens die het vaakst worden aangedaan zijn Sydney, Australië, Papeete, Moorea en Bora Bora. De landen zijn Australië, Frans-Polynesië, Verenigde Staten en Nieuw-Zeeland.
De vertrekhavens zijn Sydney, Australië, Papeete en Brisbane. Sydney en Brisbane leveren het Australische deel, dat ook bij Australië en Nieuw-Zeeland staat; Papeete op Tahiti is de thuishaven van het Polynesische deel, en dat is wat deze pagina onderscheidt.
De meest voorkomende reisduur is 15 dagen of langer, en dat is een gevolg van de afstanden. Tussen twee eilandengroepen ligt hier vaak twee of drie dagen open water.
Frans-Polynesië
Dit is het gebied waar de meeste mensen aan denken bij de Stille Oceaan, en het bestaat uit honderdachttien eilanden verspreid over een zeegebied zo groot als Europa.
Papeete op Tahiti is de thuishaven. Vanuit Nederland vlieg je erheen via Parijs of Los Angeles, en dat is met overstap ruim twintig uur; het tijdverschil is elf uur.
De schepen die hier varen zijn klein: honderd tot zevenhonderd passagiers. Dat is geen keuze maar een noodzaak, want de lagunes zijn ondiep en de meeste eilanden hebben geen kade. Een deel van de vloot bestaat uit zeilschepen met hulpmotor.
De klassieke ronde is Tahiti, Moorea, Huahine, Raiatea en Bora Bora, in zeven tot elf dagen. Moorea ligt op zeventien kilometer van Tahiti en heeft twee baaien tussen scherpe pieken; Bora Bora ligt in een lagune waar het water in vier of vijf kleuren blauw overgaat, met de resten van een vulkaan in het midden.
Raiatea geldt bij de Polynesiërs als het religieuze middelpunt van de eilandenwereld; de tempelplaats Taputapuātea daar staat op de werelderfgoedlijst en was het vertrekpunt van de kanotochten waarmee dit deel van de oceaan is bevolkt.
De Marquesas liggen vijftienhonderd kilometer noordelijker en worden aangedaan door een vrachtschip dat passagiers meeneemt: dat brengt proviand naar de dorpen en doet er twee weken over. Dat is een van de eigenaardigste reizen die er te boeken zijn.
Fiji, Vanuatu en Tonga: de eilanden in het westen van de Stille Oceaan
Vanuit Australië lopen de routes naar de eilandengroepen die dichter bij het vasteland liggen.
Fiji bestaat uit ruim driehonderd eilanden waarvan er honderd bewoond zijn. Suva en Lautoka zijn de havens; de Yasawa-eilanden ten westen daarvan hebben de stranden.
Vanuatu heeft ruim tachtig eilanden en een actieve vulkaan op Tanna waar bezoekers tot de kraterrand lopen en 's avonds de uitbarstingen zien. In Port Vila ligt voor de kust een postkantoor onder water.
Nieuw-Caledonië is Frans en heeft de grootste lagune ter wereld, die op de werelderfgoedlijst staat.
Samoa, Tonga en de Cookeilanden staan op de langere routes. Op Tonga passeer je de datumgrens; op Samoa is die in 2011 verlegd, waardoor het land een dag oversloeg om in dezelfde week te zitten als Australië en Nieuw-Zeeland.
Wat deze eilanden gemeen hebben is dat de infrastructuur beperkt is. Een aanloop betekent tenderen, een dorp, een strand en een markt, en zelden meer dan dat. Voor wie dat zoekt is het precies goed.
De oversteken
Een aanzienlijk deel van dit vaargebied bestaat uit reizen die de oceaan overvaren in plaats van erin rondvaren.
In april en oktober verplaatsen schepen zich tussen Australië en Alaska, of tussen Azië en Amerika. Zulke reizen duren twee tot vier weken en hebben veel zeedagen achter elkaar.
De route van Sydney naar Honolulu of Vancouver doet onderweg Fiji, Samoa en soms de Line Islands aan; de route naar het westen doet Japan of Guam.
Deze reizen zijn per dag het goedkoopst van alles wat er vaart, en dat is logisch: een verplaatsing moet toch gemaakt worden. Wat je ervoor terugkrijgt is tijd op zee, en dat is voor een deel van de reizigers het product zelf.
Wie zoiets boekt, moet weten dat er dagen zijn zonder enige haven en zonder bereik, en dat de dagen door de tijdzones telkens vijfentwintig uur duren. Op de heenreis westwaarts sla je een dag over bij de datumgrens.
De beste tijd voor een cruise over de Stille Oceaan
Er zijn 12 maanden met vertrek. Het drukst is januari, het rustigst juli.
Voor Frans-Polynesië geldt geen echt seizoen in temperatuur: het is er het hele jaar zesentwintig tot dertig graden. Het verschil zit in de regen. Van mei tot oktober is het droger en waait de passaat; van november tot april is het vochtiger en is er kans op cyclonen.
Voor het Australische deel is november tot maart het seizoen, want dat is daar de zomer. Voor het noordelijke deel, richting Hawaii en Japan, ligt het aanbod juist in het noordelijke zomerhalfjaar.
Dat januari in het hele vaargebied de piek is en juli het dal, komt door die zuidelijke oriëntatie: het merendeel van het aanbod hangt aan Australië en Polynesië.
Reken op wind en op deining bij de oversteken. Dit is open oceaan zonder land dat de golven breekt, en een schip beweegt.
Hoe deze eilanden bevolkt zijn geraakt
Op elke reis hier komt de vraag terug hoe mensen op eilanden terechtkwamen die duizenden kilometers van elk vasteland liggen, en het antwoord is beter gedocumenteerd dan veel bezoekers denken.
De bevolking trok vanaf ongeveer drieduizend jaar geleden vanuit Zuidoost-Azië oostwaarts, in dubbelrompkano's die tientallen mensen plus varkens, kippen en plantgoed konden vervoeren. Die tochten waren geen toeval: er werd genavigeerd op sterren, deining, wolkvorming en vogeltrek, zonder instrumenten.
De laatste grote sprongen, naar Hawaii, Paaseiland en Nieuw-Zeeland, zijn tussen ruwweg 900 en 1300 na Christus gemaakt. Daarmee is dit de laatste grote streek op aarde die door mensen in gebruik is genomen.
Die kennis is in de twintigste eeuw bijna verdwenen en daarna bewust hersteld. Sinds 1976 vaart de Hōkūleʻa, een nagebouwde reiskano, tussen de eilandengroepen zonder kompas of kaart; die tochten hebben aangetoond dat de oude methode werkt en hebben de navigatiekunst weer aan een nieuwe generatie doorgegeven.
In musea in Papeete en Honolulu is dat verhaal te zien, en op Raiatea sta je op de plek waar de tochten vertrokken. Het geeft aan een zeedag op deze oceaan een andere betekenis: waar jij drie dagen over doet met een motor, deden zij weken over met de wind.
Wat je moet weten voor je boekt
De reistijd erheen is de grootste kostenpost en de grootste hindernis. Naar Papeete ben je met overstap ruim twintig uur onderweg, naar Sydney vierentwintig. Kom minstens twee dagen eerder.
Frans-Polynesië is een Frans overzees gebied; Nederlanders hebben er geen visum nodig, en er wordt betaald met de Pacifische frank, die aan de euro is gekoppeld. Voor Fiji, Vanuatu en Samoa gelden eigen regels die per land verschillen.
Prijzen op de eilanden zijn hoog, want vrijwel alles wordt ingevoerd. Een lunch aan wal in Bora Bora kost een veelvoud van hetzelfde in Zuid-Europa.
De zon is hier feller dan het weerbericht doet vermoeden en zonnebrand die het rif aantast is op verschillende eilanden niet gewenst; een middel op minerale basis is de veilige keuze.
Kijk bij het vergelijken naar het aantal passagiers. In Polynesië bepaalt dat waar het schip mag komen: een schip met zevenhonderd gasten ligt binnen de lagune van Bora Bora, een schip met drieduizend ligt erbuiten en tendert een uur.
En kijk naar de ligtijden. Op deze eilanden is de avond het aangenaamste deel van de dag, en er zijn reizen die tot na zonsondergang blijven liggen.
