Cruise Fiji

Twintig havens, en de reis is altijd lang

Er zijn 291 boekbare reizen die Fiji aandoen, langs 18 havens. Lautoka draagt er 216, Suva 165, Dravuni 78 en Savusavu 62.

235 van de 291 reizen duren vijftien dagen of langer en 72 tien tot veertien. Er zijn er vier van een week of korter, en dat is het hele aanbod aan korte reizen.

Dat komt door de ligging. Fiji bestaat uit driehonderddertig eilanden midden in de Stille Oceaan, tweeduizend kilometer ten noorden van Nieuw-Zeeland en vierduizend van Australië. Wat hier langskomt zijn de lange trajecten tussen Australië, Frans-Polynesië en de Amerikaanse westkust.

De vertrekhavens zijn Lautoka, Papeete en Sydney, Australië, met Lautoka op 50, Papeete op 41 en Sydney op 39. De goedkoopste reis begint bij €630 per persoon.

Twee havens met twee gezichten

Lautoka en Suva liggen allebei op Viti Levu, het hoofdeiland, maar aan tegenovergestelde kanten en met een ander karakter.

Lautoka ligt aan de droge westkant, waar de zon staat en waar het toerisme zit. Het is een suikerstad met een fabriek uit 1903 en een haven die daar omheen is gebouwd; de plaats zelf is functioneel. Wat er in de buurt ligt zijn de stranden van de Coral Coast en de eilandjes van de Mamanuca- en Yasawagroep, waar de boten heen varen.

Suva ligt aan de natte zuidoostkant en is de hoofdstad, met ruim honderdzeventigduizend inwoners in de agglomeratie. Daar regent het ruim drie meter per jaar tegen twee meter in Lautoka, en de begroeiing is er navenant.

Suva heeft wat Lautoka niet heeft: een echte stad met koloniale gebouwen, een markt die de grootste van de Stille Oceaan wordt genoemd, en het Fiji Museum met kano's, oorlogsknotsen en de bezittingen die uit scheepswrakken zijn geborgen.

Dravuni met 78 aanlopen is iets anders: een eilandje van een halve vierkante kilometer met tweehonderd inwoners, waar geen kade is. Grote schepen gaan er voor anker en zetten passagiers met tenders af op het strand; er is een heuvel die je in twintig minuten op loopt voor het uitzicht, en verder is er niets. Dat laatste is het aanbod.

Wat er in het water zit

Fiji ligt in een gebied dat de zachte-koraalhoofdstad van de wereld wordt genoemd, en dat is voor één keer geen slogan maar een beschrijving van wat er groeit.

Zacht koraal heeft geen kalkskelet en zwaait mee met de stroming; het komt in kleuren voor van felroze tot oranje en paars. Het gedijt op plekken met sterke stroming en voedselrijk water, en de Somosomo-straat tussen Vanua Levu en Taveuni is daar een van de bekendste voorbeelden van.

Savusavu, met 62 aanlopen, ligt aan die kant en is de haven voor dat gebied. Het is een dorp aan een beschutte baai met warmwaterbronnen die aan de straat borrelen; mensen koken er hun eten in.

Daarnaast zijn er mantaroggen in de doorgangen tussen de Yasawa-eilanden, van mei tot oktober, en zit er in de Beqa-lagune een plek waar met haaien wordt gedoken zonder kooi.

Wat je vanaf een cruiseschip realistisch haalt is snorkelen bij de eilandjes en een halve dag met een boot. Duiken vraagt meer tijd dan een havendag toelaat, tenzij je schip blijft liggen.

Neem eigen snorkelspullen mee als je die hebt. De aanbieders in de haven hebben ze, maar de kwaliteit wisselt.

Kava, en waarom je het krijgt aangeboden

Wie een dorp bezoekt, krijgt vrijwel zeker kava voorgezet, en het is nuttig om te weten wat dat is en hoe het gaat.

Het is een drank van de gemalen wortel van de pepersoort yaqona, met water aangelengd tot iets wat op modderwater lijkt. Het smaakt aards en bitter en het maakt je lippen en tong tijdelijk gevoelloos; het werkt rustgevend zonder dronken te maken.

Het drinken ervan is een ceremonie met regels. Je klapt eenmaal in je handen, neemt de kom met twee handen aan, drinkt hem in één keer leeg, geeft hem terug en klapt drie keer. Er wordt in een kring gedronken, in volgorde van rang.

Wie een dorp binnengaat, hoort een geschenk mee te brengen, en dat is traditioneel een bundel yaqona-wortel. Excursies regelen dat; wie op eigen houtje gaat, koopt het op de markt.

Er gelden bij zo'n bezoek nog twee regels: hoofddeksels af, want alleen het dorpshoofd draagt er een, en bedekte schouders en knieën.

Wat je aan tafel tegenkomt is lovo, eten dat in een kuil met hete stenen wordt gegaard: varkensvlees, cassave, taro en vis in bananenblad, urenlang onder de grond.

Een land met twee bevolkingsgroepen

Fiji heeft ongeveer negenhonderdduizend inwoners en de samenstelling daarvan is het gevolg van een besluit uit 1879.

De Britse koloniale regering wilde suikerriet verbouwen maar wilde de Fijische bevolking niet als arbeiders inzetten; het bestuur had zich verplicht hun grondbezit te beschermen. In plaats daarvan zijn tussen 1879 en 1916 ruim zestigduizend contractarbeiders uit India aangevoerd.

Hun nakomelingen vormen inmiddels ruim een derde van de bevolking. Dat is te zien en te proeven: er staan hindoetempels en moskeeën naast christelijke kerken, er wordt naast Fijisch en Engels ook Fiji-Hindi gesproken, en de curry op het menu is er niet voor de bezoekers.

Het is ook de bron van politieke spanning geweest. Er zijn sinds 1987 meerdere staatsgrepen geweest waarbij de verhouding tussen de twee groepen en de zeggenschap over grond de inzet waren; ruim negentig procent van de grond is in Fijisch gemeenschapsbezit en kan niet worden verkocht, alleen gepacht.

Voor een bezoeker is daar weinig van te merken. Het land is stabiel en toerisme is de grootste bedrijfstak.

Wat je wel merkt is bula, het woord waarmee je overal wordt begroet. Het betekent leven en gezondheid en het wordt door iedereen tegen iedereen gezegd.

Seizoen en praktische zaken

Januari telt 101 reizen, februari 30 en september 30. Mei komt uit op 7 en december op 10.

Die piek in januari komt van de wereldreizen en de trajecten die dan door de Stille Oceaan trekken, en niet van het weer. Januari valt namelijk midden in het cycloonseizoen, dat van november tot april loopt.

Het weer is verder het hele jaar redelijk: vierentwintig tot eenendertig graden, met een natte tijd van november tot april en een droge van mei tot oktober. Die droge maanden zijn aangenamer, en dat is precies wanneer er weinig schepen komen.

Fiji ligt op de datumgrens en die is er met een bocht omheen gelegd zodat het hele land dezelfde datum heeft. Het tijdverschil met Nederland is elf of twaalf uur, en het land loopt vóór.

Nederlanders hebben voor kort verblijf geen visum nodig; die krijg je bij aankomst. De vlucht duurt met twee overstappen vierentwintig tot dertig uur.

De munt is de Fijische dollar en pinnen kan in de steden; op de eilanden is contant geld nodig. Fooien zijn niet gebruikelijk en worden soms zelfs afgewezen.

Er varen vijfenveertig verschillende schepen en de rederijen zijn Princess Cruises, Costa Cruises, Seabourn en Silversea Cruises.

Waar je op moet letten

• Bijna alle reizen duren tien dagen of langer; dit ligt midden in de Stille Oceaan.
• Lautoka is droog en toeristisch, Suva nat en stedelijk.
• Bij Dravuni wordt getenderd en er is niets behalve het strand.
• Neem bij een dorpsbezoek een geschenk mee en houd je aan de kledingregels.
• Van mei tot oktober is het weer beter maar het aanbod kleiner.
• Neem contant geld mee zodra je de steden uit gaat.