S.S. São Rafael

Wat voor schip is de S.S. Sao Rafael?

De S.S. Sao Rafael is een riviercruiseschip van Uniworld River Cruises dat de Douro in Noord-Portugal vaart.

Er staan nu 140 afvaarten open, met vertrekdata van maart 2027 tot en met november 2028.

De havens die het vaakst op het programma staan zijn Pinhao, Barca d' Alva, Porto, Pocinho, Vega de Terrón en Regua: Porto, Regua, Pinhao, Vega de Terron over de Spaanse grens, Barca d'Alva en Pocinho.

De reizen zijn er in twee vormen: een lus van zeven nachten die in Porto begint en eindigt, en een van tien dagen waarin Lissabon en Salamanca zijn opgenomen.

De eerste afvaarten liggen in maart 2027, en dat is later dan bij de meeste schepen in het aanbod.

Deze rederij zit aan de bovenkant van de riviermarkt, en dat bepaalt zowel de prijs als wat er in de reissom zit.

Alle Douro-schepen zijn even groot

Wie op deze rivier vergelijkt, merkt iets ongewoons: de schepen verschillen nauwelijks in formaat.

Dat komt door de sluizen. De Douro is met vijf stuwdammen bevaarbaar gemaakt, en de sluiskolken bepalen de maximale lengte en breedte van wat er doorheen kan.

Het gevolg is dat elk schip op deze rivier ongeveer tachtig meter lang is en plaats biedt aan zo'n honderd gasten, ongeacht welke rederij het vaart.

Kiezen doe je dus niet op grootte maar op drie andere dingen: wat er in de prijs zit, hoe het schip van binnen is, en welke excursies erbij horen.

Bij deze rederij zit vrijwel alles inbegrepen; bij de goedkopere aanbieders komen dranken en excursies er los bij, en dan is het verschil in reissom snel ingelopen.

Het derde punt is de leeftijd van het schip. Op de Douro varen zowel schepen van twintig jaar als recente nieuwbouw, en dat scheelt vooral in de hutten.

Waar je precies vaart

De Douro komt uit Spanje en mondt bij Porto in de Atlantische Oceaan uit; het bevaarbare deel is tweehonderd kilometer lang.

Barca d'Alva en Pocinho zijn de verste punten waar een schip kan komen; daarboven is de rivier niet meer bevaarbaar en gaat het verder met de bus.

Vega de Terron ligt net over de Spaanse grens en is het opstappunt voor Salamanca, een universiteitsstad met een plein dat als een van de mooiste van Spanje geldt en met een universiteit uit 1218.

Regua is het middelpunt van de wijnhandel in de vallei; Pinhao heeft een station met blauwe tegeltableaus waarop de oogst staat afgebeeld.

Tussen die punten in vaar je door een dal met terrassen die met de hand in leisteen zijn gehakt, over hellingen die honderden meters oplopen.

De sluis bij Carrapatelo overbrugt in een keer ruim dertig meter, en dat is een van de grootste hoogteverschillen in een sluis in Europa.

Portugal aan wal

De reizen op deze rivier zijn voor de helft een landreis, en de excursies gaan verder dan de wijngaarden.

Lamego heeft een bedevaartskerk met een barokke trap van bijna zevenhonderd treden, waarop pelgrims op sommige dagen op hun knieen omhoog gaan.

Guimaraes geldt als de bakermat van Portugal: hier werd de eerste koning geboren en van hieruit begon in de twaalfde eeuw de vorming van het land.

Coimbra heeft een van de oudste universiteiten van Europa, met een barokke bibliotheek waarin kolonies vleermuizen worden gehouden die 's nachts de insecten uit de boeken vangen.

Amarante ligt aan een zijrivier met een stenen brug en een klooster, en het staat bekend om zoet gebak met namen die om uitleg vragen.

Op de tiendaagse reizen komt Lissabon erbij, met een treinreis of een vlucht daarnaartoe.

Wat er in de prijs zit

Deze rederij werkt met een all-in opzet en dat is bij het vergelijken het belangrijkste gegeven.

In de reissom zitten doorgaans alle maaltijden, de dranken aan boord inclusief wijn en port bij het eten, de fooien, de wifi en dagelijks een of meer excursies.

Op deze route weegt dat zwaar: een bezoek aan een quinta met proeverij kost los al gauw vijftig euro per persoon, en er staan er meerdere op het programma.

Bij de tiendaagse reizen zitten er bovendien hotelnachten aan land bij, in Lissabon of Porto, plus het vervoer daartussen.

Wat er niet in zit is de vlucht naar Porto, en soms de transfer van de luchthaven naar de kade.

Reken ook mee dat een riviercruise korter is dan een zeecruise: zeven tot tien dagen is hier de norm.

Welke hut je kiest

Op een riviercruiseschip werkt de hutkeuze anders dan op zee, en op de Douro geldt dat extra.

Het schip heeft drie dekken. Op het onderste liggen de hutten deels onder de waterlijn, met een raam hoog in de wand dat niet open kan.

Op de twee bovenste dekken hebben de hutten een raam dat je kunt openen of een Franse balustrade, en die zijn merkbaar duurder.

Op deze rivier is dat het overwegen waard. Je vaart tussen hellingen die honderden meters oplopen, en dat zie je van een laag dek maar half.

Vermijd de achterste hutten als je gevoelig bent voor geluid; de machinekamer ligt daar en bij het schutten wordt er gemanoeuvreerd.

Midscheeps op het middelste dek zit je het rustigst, met uitzicht en zonder de loop van het zonnedek boven je.

Wanneer je gaat

Het seizoen loopt van maart tot november en de maanden verschillen sterk.

April en mei zijn zacht met achttien tot vijfentwintig graden, de hellingen zijn groen en de amandelbomen bloeien in het voorjaar.

Juli en augustus zijn heet: in de vallei loopt het naar veertig graden, want het is een dal tussen bergen waar de hitte blijft hangen.

September en oktober zijn hier het beste van het jaar. Dan is de vindima aan de gang, de oogst, en op sommige quinta's wordt de druif nog met de voeten getreden in stenen bakken.

Wie dat wil zien, moet in de tweede helft van september of de eerste helft van oktober gaan; de precieze weken verschillen per jaar met het weer.

In de winter vaart hier niets.

De dag aan boord

Een dag op de Douro heeft een vaste vorm en het varen is er een groter deel van dan op de meeste rivieren.

Je ontbijt terwijl het schip ligt, en 's ochtends gaat een begeleide tocht de vallei in, naar een quinta of een dorp; die zit bij de prijs.

In de middag vaart het schip, en op deze rivier is dat het programma: de terrassen lopen aan weerszijden tot de bergkam en het landschap verandert per bocht.

Er wordt in een enkele zitting gegeten, aan tafels zonder vaste indeling, met een keuken die op Portugal is gericht.

Na het eten is er muziek in de lounge, vaak met fado, of een spreker over de wijn.

Het zonnedek is de plek waar je de reis meemaakt, en bij lage bruggen wordt dat ontruimd omdat de doorvaarthoogte krap is.

Voor wie dit schip werkt

Dit is een reis voor wie wijn en landschap wil zien en het schip als drijvend hotel gebruikt.

Het werkt goed voor stellen en voor alleenreizenden die gezelschap zoeken; met ruim honderd gasten zit je aan tafel met dezelfde mensen.

Het werkt niet voor gezinnen met jonge kinderen: er is geen kinderclub en geen programma voor ze.

Het publiek bij deze rederij is overwegend Amerikaans en Brits, met daarnaast Europese gasten. De voertaal is Engels en er is geen Nederlandstalige begeleiding.

Wie geen wijn drinkt, moet zich afvragen of deze route past; de streek en het programma draaien erom, al is het landschap op zichzelf de reis waard.

Let op de excursies: de quinta's liggen op de hellingen en dat betekent klimmen over onregelmatige paden.

Waar je opstapt

Porto is het vertrekpunt en dat is vanuit Nederland eenvoudig.

Er zijn rechtstreekse vluchten vanaf Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven van ongeveer drie uur, en de luchthaven ligt op een half uur van de kade.

De schepen liggen bij Vila Nova de Gaia of iets stroomopwaarts, op loop- of taxiafstand van het centrum.

Kom een dag eerder. Porto is die dag ruimschoots waard, met het historische centrum op de werelderfgoedlijst en de pakhuizen aan de overkant van de rivier.

Omdat de weeklus in dezelfde stad begint en eindigt, heb je hier geen twee losse tickets nodig; dat is bij riviercruises eerder uitzondering dan regel.

Bij de tiendaagse reizen met Lissabon erbij is dat wel het geval, en dan boek je heen naar de ene stad en terug uit de andere.

Port, en waarom het hier is ontstaan

De wijn die deze vallei beroemd maakte, dankt zijn bestaan aan een handelsoorlog.

Toen Engeland aan het eind van de zeventiende eeuw in conflict lag met Frankrijk, viel de aanvoer van Franse wijn weg en zochten Engelse handelaren een alternatief in Portugal.

De wijn uit deze streek overleefde de zeereis slecht, en daarom werd er tijdens de gisting druivenbrandewijn aan toegevoegd. Dat stopt de gisting, laat suiker in de wijn zitten en verhoogt het alcoholpercentage.

Het resultaat beviel beter dan het origineel, en zo werd van een noodgreep een eigen wijnsoort.

De vaten gingen vanuit de vallei stroomafwaarts naar Vila Nova de Gaia bij Porto, waar het koeler en vochtiger is en de wijn beter rijpt; die pakhuizen staan er nog en zijn te bezoeken.

Het vervoer ging met de rabelo, een platte boot met een groot vierkant zeil; die liggen er nu als decor, want sinds de stuwdammen er zijn gaat het per vrachtwagen.

De gegevens op deze pagina

Voor dit schip levert het boekingssysteem waarmee wij werken geen tonnage, bouwjaar of passagiersaantal aan. De gegevens hierboven beperken zich daarom tot wat wel vaststaat: het aantal open afvaarten, de vertrekperiode en de havens die op het programma staan.