Cruises vanuit Porto

Porto is een riviercruisehaven, geen zeehaven

Vanuit Porto vertrekken 557 cruises, en dat zijn er meer dan je bij een stad van deze omvang zou verwachten. De verklaring is de Douro: de rivier die door de wijnstreek achter de stad loopt en die tot honderdzestig kilometer landinwaarts bevaarbaar is.

Porto is een naam die in de vaarschema's vaker voorkomt dan je zou denken, en zelden voor deze stad. Porto - Corse ligt op Corsica, Porto Cervo op Sardinië, Porto Belo in Brazilië, en Porto Novo en Porto Grande liggen op Kaapverdië. Porto Williams is bovendien een gangbare verschrijving van Puerto Williams, de zuidelijkste plaats van Chili. Staat er Porto op je routebeschrijving, kijk dan welk land erbij staat.

De rivier waar het hier om gaat is de Douro, in het Portugees de Rio Douro. De riviercruises beginnen niet in de stad zelf maar bij de zeehaven Leixões even ten noorden ervan, of stroomopwaarts bij Porto Antigo.

Dat maakt Porto een ander soort vertrekhaven dan Rotterdam of Barcelona. Je stapt hier niet op een zeeschip maar op een rivierschip van hooguit honderdvijftig passagiers, en je vaart geen open water op maar stroomopwaarts door een dal met wijnterrassen. De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Regua, Pinhao, Pocinho, Portugal en Barca d' Alva — allemaal plaatsen langs de Douro, en geen daarvan ligt aan zee.

Zeecruises doen Porto wel aan: 1.042 reizen leggen hier aan tijdens een rondreis langs de Atlantische kust. Maar vertrekken doen ze hier vrijwel niet.

Wat een Douro-cruise is

De klassieke reis duurt een week en gaat van Porto naar Barca d'Alva bij de Spaanse grens en terug, met onderweg Régua en Pinhão. Het schip vaart overdag en ligt 's nachts stil, en je passeert vijf sluizen waarvan die bij Carrapatelo met ruim dertig meter tot de hoogste van Europa hoort.

Wat deze reis onderscheidt van andere riviercruises in Europa is de schaal. De Rijn en de Donau zijn druk bevaren waterwegen met grote steden; de Douro is smal, bochtig en leeg. Er varen aanzienlijk minder schepen, en de oevers bestaan uit wijnterrassen die op de Werelderfgoedlijst staan in plaats van uit stadskades.

De keerzijde daarvan is dat er weinig te doen is buiten de excursies om. Wie een riviercruise kiest voor de steden onderweg, zit op de Rijn beter. Wie hem kiest voor het landschap, zit hier beter.

Welke rederijen hier varen

De rederijen die vanuit Porto vertrekken zijn AmaWaterways, Emerald Cruises, Nicko Cruises en Scenic River Cruises. Ze varen met AmaDouro, AmaSintra, Douro Queen en Scenic Azure.

Opvallend: het zijn dezelfde namen die je op de Rijn en de Donau tegenkomt, maar met andere schepen. Dat is geen keuze maar een noodzaak. De sluizen op de Douro bepalen de maximale afmetingen, en dat betekent kleinere schepen met minder hutten dan wat dezelfde rederij elders inzet. Reken op ongeveer honderd medepassagiers in plaats van honderdvijftig tot tweehonderd.

Voor jou merkbaar: minder keuze in restaurants aan boord, maar ook minder wachten bij het van boord gaan en meer persoonlijke aandacht. De prijs per nacht ligt hoger dan op de Rijn, deels om diezelfde reden.

Wat het kost en hoe lang je weg bent

De goedkoopste afvaart in ons aanbod begint bij €639 per persoon. Het aanbod valt uiteen in Tot 5 dagen (3), 6 tot 9 dagen (487), 10 tot 14 dagen (62) en 15 dagen of langer (5).

Het zwaartepunt ligt duidelijk bij de week: dat is de reis Porto en terug. Langere reizen combineren de Douro met een verblijf in Lissabon of met het Spaanse deel van de rivier bij Salamanca.

Reken de vlucht mee. Een Douro-cruise begint en eindigt in Porto, en daar kom je vanuit Nederland met een korte vlucht. Sommige rederijen verkopen dat als pakket, andere niet; dat scheelt in de vergelijking meer dan het prijsverschil tussen twee afvaarten.

Wanneer je het beste vaart

De drukste maand is oktober, en dat is geen toeval: dat is de tijd van de wijnoogst. In september en oktober wordt er in de quintas langs de rivier geoogst en geperst, en de excursies gaan daar dan over.

Het seizoen loopt ruwweg van maart tot november. De zomermaanden zijn heet in het Douro-dal, warmer dan aan de kust bij Porto, want het dal ligt beschut. Wie slecht tegen hitte kan, kiest beter het voorjaar of de nazomer.

In december vaart er een klein aantal reizen rond de kerstmarkten, maar dat is hier veel minder ontwikkeld dan op de Rijn.

Porto als aanloophaven

De zeecruises die Porto aandoen meren niet in de stad aan. Het cruiseschip ligt aan de monding van de Douro bij Leixões in Matosinhos, een eind ten noorden van het centrum. Dat is een werkende containerhaven met een cruiseterminal ernaast.

Wie een dag aan wal heeft, moet dus eerst de stad in. Hoe dat gaat en wat dat kost hebben wij niet zelf gecontroleerd; de rederij regelt meestal vervoer en dat staat in je reisbescheiden.

Riviercruiseschepen liggen wél in de stad, aan de kade bij Vila Nova de Gaia tegenover het oude centrum. Dat is het verschil tussen aan boord stappen en een transfer nemen, en het is een reden waarom de rivierreis hier prettiger begint dan de zeereis.

Waar je op moet letten

• Rivier of zee. Wat hier vertrekt is vrijwel altijd een Douro-cruise. Zoek je een zeereis vanuit Portugal, kijk dan bij Lissabon.
• De aanlegplaats. Zeeschepen liggen in Leixões buiten de stad, rivierschepen in Gaia in het centrum. Dat scheelt een transfer.
• De hutkeuze. Rivierschepen zijn klein en het onderste dek heeft ramen die hoog in de wand zitten. Op een reis waar het landschap de hoofdzaak is, telt dat zwaarder dan op zee.
• De vlucht. Tel hem mee. Een weekcruise vanuit Porto plus twee vluchten vergelijkt anders dan een weekcruise vanuit Rotterdam.
• Het tempo. Dit is een langzame reis door een leeg dal. Dat is de bedoeling, maar het is niet voor iedereen.