Cruises naar Caladas de Aregos

Drie dingen kloppen niet aan dit record

Er komen 68 reizen langs in Caladas de Aregos en er vertrekt er geen enkele. Aan de gegevens bij dit record mankeert op drie punten iets tegelijk.

Om te beginnen is de naam verkeerd gespeld. Het eerste woord hoort Caldas te zijn, zonder de tweede a; wat hier staat is een letter te veel, en wie de gewone schrijfwijze intypt vindt deze pagina niet.

Ten tweede staan er helemaal geen coordinaten bij. Dat is in zoverre eerlijker dan een verkeerde plaatsbepaling, dat wij in dit bestand records hebben gevonden die honderden en zelfs duizenden kilometers naast hun plaats liggen; het betekent wel dat alles wat op afstand wordt berekend hier niet werkt.

Ten derde staat bij drieenzestig van de negenenzestig reizen de westelijke Middellandse Zee als vaargebied. Dit is een dorp aan de Douro in Noord-Portugal, en die zee ligt ruim vierhonderd kilometer zuidelijker.

Dat laatste is inmiddels een bekende: dit is de achtste plek waar wij die keten aantreffen, na Saint Malo, Salamanca, een steiger verderop aan deze rivier, Portsmouth, Dublin, Brest en Portland. Het hele Iberisch schiereiland is onder dat vaargebied gezet, ook de kant die aan de oceaan ligt.

Filter hier dus niet op vaargebied. Alle negenenzestig reizen beginnen in Porto, dus daar is geen twijfel over.

Een rederij, negen maanden, en een smalle prijsband

Alle negenenzestig reizen komen van dezelfde rederij en vertrekken vanuit dezelfde haven.

Dat maakt dit een van de eenvormigste pagina's in dit bestand. Negenendertig reizen duren zeven nachten, zestien elf en veertien tien.

De prijzen lopen van elfhonderdnegenennegentig euro tot vijfendertighonderdvijfennegentig, en bij zes reizen ontbreekt het bedrag. Dat is een smalle band en een goede dekking, en het is opvallend genoeg beter dan bij de meeste Douro-pagina's die wij hebben nagelopen.

Er wordt negen maanden per jaar aangelegd, van maart tot en met november. September telt elf aanlopen, oktober tien en juni negen; in december, januari en februari komt hier niets.

Die najaarspiek is de oogst, net als op de Moezel en aan de Gironde. In september en oktober wordt op deze hellingen geplukt en geperst, en de bezoeken aan de wijnhuizen vallen samen met dat werk.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Porto, Pinhao, Regua en Barca d' Alva. Dat is de vaste Douroroute tussen Porto en de Spaanse grens.

Warm water uit de berg

Dit dorp ligt op de zuidoever van de rivier en het heeft zijn naam aan iets wat er uit de grond komt.

Er ontspringen hier bronnen met water van rond de zestig graden, dat rijk is aan mineralen. Die worden al eeuwen gebruikt en er is in de negentiende eeuw een badhuis omheen gebouwd, in de tijd dat half Europa naar kuuroorden ging.

Het is nog in bedrijf. Er zijn baden, er wordt gedronken van het water en er hoort een behandelingsafdeling bij; het is geen wellnesscentrum in de moderne zin maar een ouderwets kuurbad.

Daar hoort iets bij dat vanaf het schip meteen te zien is: onder aan de helling, aan de rivier, ligt een strandje van zand met een badplateau. Dat is een rivierstrand, en het is een van de bekendste van dit land.

In de zomer ligt dat vol, want de rivier is hier gestuwd en dus stil en warm genoeg om in te zwemmen. Voor bezoekers is dat het rare aan deze route: je vaart honderd kilometer landinwaarts en dan liggen er mensen op het strand.

De aanlegplaats ligt onderaan het dorp en de rest ervan ligt tegen de helling. Reken op klimmen als je naar het badhuis wilt.

De rivier die is getemd

Dat je hier met een schip van honderd meter kunt komen, is nog geen vijftig jaar zo.

Deze rivier was tot in de twintigste eeuw een van de gevaarlijkste bevaarbare rivieren van Europa. Er zaten rotsdrempels en stroomversnellingen in, en de wijn werd stroomafwaarts gebracht in platte boten met een enorm roer dat door twee man werd bediend.

Die boten voeren maar een kant op. Zij werden bij Porto gelost en soms verkocht, en er verongelukten er geregeld; de vaart was een vak dat van vader op zoon ging.

Tussen 1960 en 1985 zijn er vijf stuwdammen met sluizen in gebouwd. Daarmee is de rivier over tweehonderdtien kilometer tot een reeks stille meren geworden, en pas toen werd riviercruise hier mogelijk.

Een van die sluizen is de diepste van Europa: het schip zakt daar over een hoogte van vijfendertig meter in een betonnen bak. Dat duurt een half uur en het is de moeite waard om ervoor aan dek te staan.

Die platte boten liggen nu als versiering langs de kades bij de wijnhuizen. Zij varen niet meer, maar er wordt jaarlijks een wedstrijd mee gehouden.

Terrassen die met de hand zijn gestapeld

Wat je vanaf het dek ziet zijn hellingen die van de waterlijn tot de top in trappen zijn gelegd.

Die terrassen zijn vanaf de zeventiende eeuw met de hand gemaakt, uit leisteen die ter plaatse is losgehakt en zonder mortel is gestapeld. Er wordt geschat dat er in dit dal tienduizenden kilometers muur ligt.

Dat moest wel, want de bodem is leisteen die rechtop staat en die zonder terras meteen wegspoelt. De wortels van de wijnstok groeien tussen die staande lagen naar beneden, tot tien meter diep, en halen daar in de droge zomer nog water.

Dit is het oudste afgebakende wijngebied ter wereld: in 1756 zijn de grenzen ervan bij wet vastgelegd met stenen palen, om te voorkomen dat er wijn van buiten het gebied onder deze naam werd verkocht. Een aantal van die palen staat er nog.

Het hele dal staat sinds 2001 op de werelderfgoedlijst, als cultuurlandschap. Er wordt zowel de versterkte wijn gemaakt waar het gebied om bekendstaat als gewone tafelwijn, en dat laatste in toenemende mate.

De wijnhuizen zijn vanaf de aanlegplaatsen met de bus te doen, en de meeste bieden een rondleiding met proeverij. Wij hebben de afstanden, rijtijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De naam is verkeerd gespeld; zoeken op de gewone schrijfwijze levert niets op.
• Er staan geen coordinaten bij dit record. Afstanden kloppen daardoor niet.
• Filter niet op vaargebied. Drieenzestig reizen staan onder de Middellandse Zee.
• September en oktober zijn de drukste maanden; dat is de oogst.
• Sta aan dek bij de diepe sluis. Het schip zakt daar vijfendertig meter.
• Het dorp ligt tegen de helling. Reken op klimmen vanaf de kade.