Cruises vanuit Porto Antigo

Een rivierkade aan de Atlantische kant met een Middellandse-Zee-etiket

Er komen 40 reizen langs in Porto Antigo en er vertrekken er veertig. Bij alle zesenveertig staat de westelijke Middellandse Zee als vaargebied.

Deze kade ligt aan de Douro, vijfenveertig kilometer stroomopwaarts van Porto. Die rivier stroomt de Atlantische Oceaan in; de Middellandse Zee ligt aan de andere kant van het schiereiland.

Wij zijn dat op deze rivier vaker tegengekomen en hebben het nu volledig uitgezocht. Leverinho staat op negentig van negentig, Folgosa op zevenendertig van zevenendertig en Entre op tweehonderdtweeenzestig van tweehonderdtweeenzestig.

Maar de grote kades zitten er onder. Regua staat op zevenenzeventig procent van achthonderdeenenvijftig reizen en Porto op tweeentachtig procent van twaalfhonderdachtenveertig. Als het etiket aan een haven hing, zouden ook die op honderd staan.

Het hangt dus ergens anders aan, en dat blijkt de rederij te zijn.

Het etiket hangt aan de rederij, net als bij Macon

Wij hebben de achthonderdeenenvijftig reizen bij Regua naar aanbieder uitgesplitst, en dat maakt het beeld duidelijk.

Vijf rederijen staan op honderd procent: driehonderdacht van driehonderdacht, negenenzeventig van negenenzeventig, zevenenveertig van zevenenveertig, tweeenveertig van tweeenveertig en negenentwintig van negenentwintig. Een zesde staat op eenentachtig procent.

Twee aanbieders vallen eruit: die staan op drieendertig en zesendertig procent. Dat zijn de twee die de grote kades onder de honderd procent trekken.

Dat is dezelfde vorm die wij bij Chateauneuf-du-Pape hebben vastgesteld voor het etiket Noord-Amerika op de Rhone: daar namen zeven van de acht rederijen het over en een niet. Het verschil is dat het daar alles of niets was, en hier twee aanbieders er ergens tussenin zitten.

Voor jou is de uitkomst hetzelfde. Zie je hier de Middellandse Zee staan, dan zegt dat iets over wie de reis verkoopt en niets over waar je vaart.

Veertig van de zesenveertig reizen beginnen hier

Dat is bijzonder voor een kade van deze omvang. Dit is geen aanloophaven maar een vertrekhaven.

De reden is praktisch. De Douro heeft vijf stuwen met sluizen, en de onderste daarvan heeft een verval van vijfendertig meter, een van de grootste van Europa. Schepen die hoger op de rivier varen, hebben daar tijd voor nodig, en een vertrekpunt boven de eerste sluizen scheelt uren.

Voor jou betekent het dat je op het vliegveld van Porto landt en daarna vijfenveertig kilometer over de weg gaat. Dat is een klein uur en het is meestal in de reis inbegrepen, maar reken erop dat je niet aan zee vertrekt.

Veertig van de reizen duren zeven nachten en drie vijf nachten; er zijn twee aanbieders en de grootste levert er tweeenveertig. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Leverinho, Pocinho, Portugal, Regua en Pinhao.

Bij vijftien van de zesenveertig reizen ontbreekt het bedrag, dus bij een op de drie. De prijzen die er staan lopen van negenhonderdtweeenveertig euro tot zevenendertighonderdvijftig euro, en dat is een smal en eerlijk bereik voor een rivierreis van een week.

De oudste afgebakende wijnstreek ter wereld

De rivier waar je op vaart snijdt door een landschap dat volledig door mensen is aangelegd.

De hellingen aan weerszijden zijn te steil en te rotsig om te beplanten, en daarom zijn ze over honderden jaren in terrassen gehakt, met muren van losse leisteen. Die terrassen lopen soms honderden meters omhoog en er staan wijnstokken op stroken van een of twee rijen breed.

De streek is in 1756 bij wet afgebakend, met grenspalen in het veld, om te voorkomen dat er wijn van elders onder deze naam werd verkocht. Dat maakt haar de oudste beschermde wijnstreek ter wereld, ouder dan de Franse benamingen.

De bodem is leisteen die verticaal staat, en dat is de sleutel: de wortels kunnen daar meters diep tussen de platen door en vinden vocht in een streek waar het 's zomers boven de veertig graden wordt en maandenlang niet regent.

Het geheel staat sinds 2001 op de werelderfgoedlijst, niet als natuur maar als cultuurlandschap.

De platte boten en de kelders aan de overkant

Op de rivier liggen houten boten met een platte bodem, een enkel vierkant zeil en een lange roerboom achterop.

Daarmee werden de vaten met versterkte wijn stroomafwaarts naar de kelders bij de monding gevaren, over stroomversnellingen die er voor de stuwen waren en die berucht waren. Die vaart is in 1964 gestopt toen de eerste stuw klaar was; wat er nog vaart, vaart met bezoekers.

De kelders zelf staan aan de zuidoever tegenover Porto, in lage gebouwen met daken van rode pannen. Daar rijpt de wijn in vaten van tientallen jaren oud, en er zijn rondleidingen met een proeverij.

Onderweg stoppen de schepen bij quinta's: landgoederen met een huis, een pers en eigen terrassen. Daar zie je hoe de druiven nog met de voeten worden getreden in stenen bakken, wat voor de betere wijnen nog steeds gebeurt.

Er wordt 9 maanden per jaar gevaren. oktober telt elf aanlopen en september acht; dat is de oogst, wanneer het treden te zien is. Wij hebben de afstanden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De Middellandse Zee in de vaargebieden is fout; dat etiket hangt aan de rederij.
• Je vertrekt vijfenveertig kilometer landinwaarts, niet in Porto zelf.
• Bij een op de drie reizen ontbreekt de prijs.
• Oktober en september zijn de drukste maanden; dat is de oogst.
• De sluizen kosten tijd; een verval van vijfendertig meter duurt.
• In de zomer wordt het hier boven de veertig graden.