Cruise Egypte

Twee bestemmingen die niets met elkaar te maken hebben

Er zijn 573 boekbare reizen die Egypte aandoen, langs 16 havens. Luxor draagt er 368, Aswan 351, Caïro 338, Edfu 338 en Esna 338; Alexandrië staat op 173 en Safaga op 53.

Die lijst bestaat uit twee groepen die je niet moet verwarren. Luxor, Aswan, Edfu, Esna, Kom Ombo en Qena liggen aan de Nijl en zijn riviercruisebestemmingen. Alexandrië en Safaga liggen aan zee: de eerste aan de Middellandse Zee, de tweede aan de Rode Zee, en die staan op heel andere routes.

117 reizen staan geboekt als riviercruise en 117 als luxe riviercruise, tegen 236 zeecruises. De riviercruise is het product waar dit land om bekendstaat; de zeecruise is een tussenstop op een Middellandse Zeeroute.

244 van de 573 reizen duren tien tot veertien dagen en 185 vijf tot zeven. De goedkoopste begint bij €699 per persoon.

De Nijlcruise vaart tussen Luxor en Aswan

Caïro staat met 338 vertrekken bovenaan de vertrekhavens, en dat is de manier waarop deze reizen worden verkocht: je vliegt naar Caïro, ziet daar de piramides, vliegt binnenlands naar Luxor of Aswan en scheept daar in.

Het bevaren stuk is tweehonderd kilometer lang, tussen die twee steden, en dat is vier tot zeven nachten. De schepen zijn klein, dertig tot honderd hutten, en ze varen overdag en liggen 's nachts stil, of andersom.

Wat er onderweg ligt is de reden voor de reis. In Luxor staan aan de oostoever de tempels van Karnak en Luxor, en aan de westoever ligt het Dal der Koningen met de graven van de farao's van het Nieuwe Rijk, waaronder dat van Toetanchamon dat in 1922 vrijwel ongeschonden is gevonden.

Verder stroomopwaarts liggen Edfu, met de best bewaarde tempel van het land, en Kom Ombo, dat als enige aan twee goden tegelijk is gewijd en daardoor een dubbele plattegrond heeft. Bij Esna ligt een sluis waar de schepen doorheen moeten en waar bootjes met kooplui langszij komen.

In Aswan is de rivier smal en liggen er graniet-eilandjes in. Vanaf daar gaan de tochten naar Philae, een tempel die in de jaren zestig steen voor steen is verplaatst omdat hij anders onder water zou verdwijnen, en naar Aboe Simbel, drie uur door de woestijn of een half uur vliegen.

Wat de Aswandam heeft gedaan

De hoge dam bij Aswan is tussen 1960 en 1970 gebouwd en heeft het land veranderd op een manier die je onderweg overal terugziet.

Hij houdt de jaarlijkse overstroming tegen die de Nijlvallei duizenden jaren lang met vruchtbaar slib bedekte. Dat gaf zekerheid over de oogst en elektriciteit voor het hele land, en het maakte een einde aan het slib: boeren gebruiken sindsdien kunstmest en de delta bij de Middellandse Zee brokkelt af omdat er geen aanvoer meer is.

Achter de dam ligt het Nassermeer, vijfhonderd kilometer lang. Daar zijn Nubische dorpen voor ontruimd; ongeveer honderdduizend mensen zijn verhuisd naar nieuwe nederzettingen, en dat ligt in dat deel van het land nog altijd gevoelig.

Tegelijk is er een reddingsoperatie geweest die zijn weerga niet kent. Onder leiding van Unesco zijn tussen 1964 en 1968 de tempels van Aboe Simbel in ruim duizend blokken gezaagd en vierenzestig meter hoger opnieuw opgebouwd, tegen een kunstmatige berg. Het is uit die operatie dat de Werelderfgoedlijst is voortgekomen.

Wie in Aswan is kan de dam zelf bekijken, en de onvoltooide obelisk in de granietgroeve ernaast: een blok van bijna elfhonderd ton dat tijdens het uithakken scheurde en is blijven liggen.

Alexandrië en Safaga zijn iets anders

Alexandrië, met 173 aanlopen, ligt aan de Middellandse Zee en staat op routes tussen Griekenland, Turkije en Israël.

De stad is in 331 voor Christus door Alexander de Grote gesticht en was eeuwenlang het geleerde middelpunt van de antieke wereld. Wat daarvan over is, is weinig: de bibliotheek is verdwenen, de vuurtoren die tot de zeven wereldwonderen werd gerekend is in de veertiende eeuw door aardbevingen ingestort, en op de fundamenten staat een fort dat met de stenen ervan is gebouwd.

Wat er wel is: catacomben uit de tweede eeuw waarin Egyptische, Griekse en Romeinse beeldtaal door elkaar lopen, een Romeins theater, en sinds 2002 een nieuwe bibliotheek met een schuin dak dat naar de opkomende zon wijst.

Vanaf Alexandrië wordt Caïro als dagtocht aangeboden, tweehonderdtwintig kilometer over de woestijnweg. Dat is tweeënhalf uur per richting, dus reken op twaalf uur op pad voor de piramides en het museum.

Safaga aan de Rode Zee, met 53 aanlopen, is de haven voor Luxor: tweehonderdtwintig kilometer door de woestijn, ongeveer drie uur. Ook dat is een lange dag, en de reden dat die haven bestaat is precies deze: er is geen andere manier om vanaf een zeeschip bij de tempels te komen.

Het seizoen en de hitte

Oktober telt 110 reizen, november 84 en december 63. Augustus komt uit op 3 en juli op 9.

Dat volgt de temperatuur. In Luxor en Aswan loopt het in de zomer op naar tweeënveertig graden en meer, en dan is een dag tussen de tempels niet vol te houden; vanaf oktober zakt het naar dertig en in januari naar tweeëntwintig.

De maanden november tot en met maart zijn dan ook de gangbare reisperiode, met oktober en april als schouderseizoen. In die maanden is het in Caïro rond de twintig graden en het regent er vrijwel nooit.

Neem ook in de winter een hoed en veel water mee. De tempels liggen in de zon en er is nauwelijks schaduw.

De rederijen zijn AmaWaterways, MSC Cruises, Regent Seven Seas Cruises en Holland America Line, met AmaWaterways op 171 reizen en Uniworld op 167. Die twee samen zijn goed voor bijna alle riviercruises hier. MSC staat op 51 en dat zijn de zeecruises.

Er varen vijftig verschillende schepen.

Wat je aan die verdeling ziet is dat de Nijlcruise en de zeecruise ook commercieel gescheiden werelden zijn. De riviermaatschappijen verkopen een pakket met vluchten, hotels en een gids erbij; de zeecruise verkoopt een havendag met een excursie. Dat is een verschil in prijs, in duur en in wat je aan het eind gezien hebt.

Papieren, fooien en kleding

Nederlanders hebben voor Egypte een visum nodig. Dat vraag je online aan of je koopt het bij aankomst op de luchthaven; voor cruisepassagiers die aan land gaan gelden soms afwijkende regelingen die je rederij verzorgt. Vraag het vroeg na, want dit verschilt per haven en per route.

Fooien zijn hier geen extraatje maar een vast onderdeel van de economie. Bij de tempels, bij de bagage, bij het toilet: overal wordt een kleine bijdrage verwacht. Neem daarvoor kleine biljetten in Egyptische ponden mee; met een groot bankbiljet kom je niet ver.

Er wordt bij de bezienswaardigheden actief verkocht en dat is aanhoudend. Een vriendelijk maar duidelijk nee werkt; meelopen en aarzelen niet.

Kleding: bedekte schouders en knieën zijn buiten de badplaatsen prettiger en bij moskeeën verplicht. Voor vrouwen is een sjaal handig om het haar mee te bedekken als dat gevraagd wordt.

Drink geen kraanwater en let op ijsblokjes en ongeschild fruit buiten het schip. Dat is de meest voorkomende reden dat mensen hier een dag missen.

Waar je op moet letten

• Rivier of zee, dat zijn twee verschillende reizen. De Nijlcruise begint na een binnenlandse vlucht.
• Vanaf Safaga is het drie uur naar Luxor, en vanaf Alexandrië tweeënhalf uur naar Caïro.
• Van juni tot september is het in Luxor boven de veertig graden.
• Regel het visum vooraf en vraag na wat er voor jouw route geldt.
• Neem kleine biljetten mee voor fooien.
• Drink geen kraanwater en let op ijs en ongeschild fruit.