Cruises naar Barca d' Alva

Het laatste Portugese dorp aan de rivier

Er komen 299 reizen langs in Barca d'Alva en er vertrekt er geen enkele. Van die reizen vertrekken er 501 uit Porto, en alle 548 doen ook Pinhão en Régua aan.

Dit is het punt waar Portugal ophoudt. Een paar kilometer stroomopwaarts wordt de Douro de grens met Spanje, en de naam van het dorp verwijst naar de veerboot die hier vroeger overzette.

Het is klein, een paar honderd inwoners, en het ligt in een kom tussen steile hellingen. Die ligging maakt het een van de warmste plekken van het land: de wind komt er niet bij en de rotsen houden de hitte vast.

Daardoor groeien hier sinaasappels en amandelbomen waar het verderop te koud voor is, en de amandel is waar dit dorp om bekendstaat.

Duizenden amandelbomen die tegelijk bloeien

Eind februari en begin maart worden de hellingen rond het dorp wit.

De amandel bloeit vroeg, voordat er blad aan de boom komt, en op deze hellingen staan er duizenden. Er wordt een feest omheen georganiseerd en er komen bussen uit het hele land op af.

Voor een cruisereiziger is dat helaas net buiten bereik. Het vaarseizoen begint hier pas in maart, en in de twee maanden daarvoor komt er geen enkel schip langs; wie de bloei wil zien, moet over land komen.

Er hoort een verhaal bij dat in deze streek wordt verteld: een Moorse koning zou de bomen hebben laten planten voor zijn vrouw uit het noorden, die de sneeuw miste. Dezelfde vertelling bestaat op meer plekken langs deze rivier.

Wat er in het najaar wel staat is de amandeloogst zelf, en de olijven; die worden hier in oktober en november binnengehaald.

Een kloof met de grootste gierenkolonies van Europa

Boven het dorp snijdt de rivier zich door een plateau heen en ontstaat er een kloof van tweehonderd meter diep met steile rotswanden.

Dat gebied is aan beide kanten van de grens beschermd, in Portugal als natuurpark en in Spanje onder de naam Arribes del Duero. Het is een van de leegste streken van West-Europa; de dorpen zijn er de afgelopen halve eeuw voor een groot deel leeggelopen.

Juist die leegte en die rotswanden maken het een van de belangrijkste broedgebieden voor roofvogels van het continent. Er nestelen honderden paren vale gieren, en daarnaast aasgieren, zwarte ooievaars en de havikarend.

Een vale gier heeft een spanwijdte van bijna drie meter. Ze cirkelen op de warme lucht die uit de kloof omhoogkomt en zijn vanaf het water goed te zien.

Er varen kleine boten door de smalste stukken vanaf de Spaanse kant. Wij hebben de afstanden, reistijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Een station waar geen trein meer komt

Bij het dorp staat een spoorwegstation dat te groot is voor wat er woont, en dat had een reden.

Hier kwam de Portugese Douro-lijn samen met de Spaanse lijn naar Salamanca, en dat maakte Barca d'Alva een grensstation met douane, opslag en personeel. Er reden internationale treinen doorheen.

De Spaanse lijn is in 1985 gesloten en het Portugese stuk vanaf Pocinho in 1988. Sindsdien komt er geen trein meer; de rails liggen er nog, overwoekerd, en het gebouw staat leeg.

Er wordt al jaren gesproken over heropening van de verbinding met Spanje, en er zijn plannen en studies geweest, maar er rijdt nog niets.

De excursies vanaf hier gaan meestal naar Castelo Rodrigo of over de grens richting Salamanca; 446 van de reizen hier doen ook Vega de Terrón aan, de aanlegplaats aan Spaanse kant.

Een paleis dat de bewoners zelf hebben verbrand

Castelo Rodrigo ligt op een heuvel op ongeveer twintig kilometer en is een ommuurd dorp uit de dertiende eeuw met nog geen honderd inwoners.

Binnen de muren staat een uitgebrande ruïne, en die is er met opzet zo bij komen te staan. Ze was het paleis van Cristóvão de Moura, een edelman die in dienst van de Spaanse koning stond in de tijd dat Portugal en Spanje één vorst deelden.

Toen Portugal zich in 1640 losmaakte, hebben de dorpelingen het paleis geplunderd en in brand gestoken. Het is nooit herbouwd; de zwartgeblakerde muren staan er nog, midden tussen de huizen.

Het wapen van het dorp draagt daarom een omgekeerde burcht, als teken van dat verraad en die wraak. Vanaf de muren kijk je over het hoogland tot aan Spanje.

Het najaar is het drukst

Oktober telt 97 reizen, september 82 en augustus 58. In januari en februari komt hier niets langs en december telt er 8.

Dat najaarszwaartepunt is de oogst in het hele Dourodal, en tegelijk het einde van de zomerhitte. In juli en augustus loopt het hier op naar veertig graden, wat voor een wandeling door het dorp te veel is.

344 van de 299 reizen duren zes tot negen dagen; dat is de Douroweek vanuit Porto en terug. 201 duren tien tot veertien, meestal met een paar dagen Lissabon of Porto eraan vast.

De rederijen zijn AmaWaterways, Nicko Cruises, Scenic River Cruises en A-ROSA met schepen als AmaVida, Douro Queen, Scenic Azure en A-ROSA ALVA, en Uniworld staat op 308 van de aanlopen.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Porto, Pinhao, Regua en Entre.

Waar je op moet letten

• Het dorp zelf is klein; zonder excursie zit je aan boord.
• De amandelbloei valt in februari, buiten het vaarseizoen.
• Kijk omhoog: de gieren hangen boven de kloof.
• In juli en augustus loopt het naar veertig graden.
• Naar Spanje is het vanaf hier een paar kilometer.