Bestemming
Cruise Ghana
19 boekbare reizen langs 1 havens, vanaf €7300 per persoon.
19 boekbare reizen langs 1 havens, vanaf €7300 per persoon.
Er zijn 19 boekbare reizen die Ghana aandoen, en ze komen allemaal in Takoradi. Er is geen tweede haven; Accra, de hoofdstad, ligt tweehonderd kilometer oostelijker en heeft geen cruisekade.
20 van de 19 reizen duren vijftien dagen of langer. De vertrekhavens zijn Kaapstad, Lissabon en Miami, met Kaapstad op 6 en Lissabon op 4; dit ligt op de lange trajecten langs de West-Afrikaanse kust tussen Europa en zuidelijk Afrika.
De goedkoopste reis begint bij €7.300 per persoon en dat is hoog; er varen acht schepen en de rederijen zijn Silversea Cruises, Seabourn, Holland America Line en Oceania Cruises, met Silversea en Seabourn elk op 6 reizen. Dit is een bestemming van kleine expeditie- en luxeschepen en niet van de grote lijndiensten.
Takoradi zelf is een havenstad met een tweelingzus, Sekondi, en het is de eerste diepzeehaven van het land, aangelegd in 1928 om cacao en hout af te voeren. Er is aan de kade niets te doen; alles ligt buiten het terrein.
Op deze kustlijn staan meer Europese forten dan waar ook ter wereld op een vergelijkbare afstand, en dat is geen prettige reden.
Tussen de vijftiende en de negentiende eeuw hebben Portugezen, Nederlanders, Britten, Denen, Zweden en Brandenburgers hier tientallen forten en handelsposten gebouwd. Eerst voor goud, waar de kust zijn Engelse naam aan dankte, en daarna voor mensen.
Het oudste is Elmina, in 1482 door de Portugezen neergezet en daarmee het oudste Europese bouwwerk ten zuiden van de Sahara. Het is in 1637 door de Nederlanders veroverd en is daarna ruim twee eeuwen het middelpunt van de Nederlandse handel in dit gebied geweest.
Dertien kilometer verderop staat Cape Coast Castle, dat de Britten in handen hadden. Beide staan sinds 1979 op de Werelderfgoedlijst en beide zijn te bezoeken; ze liggen op ongeveer anderhalf uur rijden vanaf Takoradi.
Wat je er ziet zijn de kerkers. Onder de binnenplaats liggen ruimtes zonder ramen waar honderden mensen tegelijk werden vastgehouden, soms maandenlang, tot er een schip kwam. Aan de zeezijde zit een smalle doorgang naar de rotsen die de deur zonder terugkeer wordt genoemd.
Boven diezelfde kerkers zit in Cape Coast de kapel van het garnizoen. Dat is de kern van wat een bezoek hier doet: het gebouw laat zien dat de mensen die dit organiseerden zichzelf niet als monsters zagen.
Dit land gaat met dat verleden anders om dan de meeste, en dat is de moeite van het weten waard.
In 2019 riep de regering het Jaar van de Terugkeer uit, tweehonderd jaar na de aankomst van de eerste tot slaaf gemaakte mensen in het huidige Virginia. Nakomelingen uit de Verenigde Staten, de Caribische Zee en Europa werden uitgenodigd om te komen, en er zijn duizenden mensen op ingegaan; sommigen hebben er een verblijfsvergunning of het staatsburgerschap gekregen.
Dat is deels beleid en deels iets ouders. Kwame Nkrumah, de eerste president, was een pan-Afrikanist die Ghana zag als het middelpunt van een verenigd continent, en die de Amerikaanse denker W.E.B. Du Bois op zijn oude dag naar Accra haalde, waar hij is gestorven en begraven.
Ghana was in 1957 de eerste kolonie ten zuiden van de Sahara die onafhankelijk werd, en dat gaf het land een positie die het niet meer is kwijtgeraakt. Er zijn sindsdien staatsgrepen geweest, maar sinds 1992 wisselt de macht bij verkiezingen tussen partijen zonder geweld, wat in de regio uitzonderlijk is.
Wat je op straat merkt is een land dat toegankelijk is voor bezoekers. Engels is de bestuurstaal en wordt overal gesproken, mensen spreken je aan, en de omgangsvormen zijn beleefd en formeel.
Vraag toestemming voordat je iemand fotografeert, en zeker in de forten: voor een deel van de bezoekers is dat een bedevaart en geen uitje.
Voor wie de forten liever laat liggen, is er dertig kilometer landinwaarts vanaf Cape Coast een nationaal park met regenwoud.
Kakum is bekend om een loopbrug in de boomkruinen: driehonderdvijftig meter aan hangbruggen, veertig meter boven de grond, tussen de kronen van bomen die zelf vijftig meter halen. Je loopt over planken met netten opzij en het beweegt onder je.
Wat je er ziet zijn vogels en insecten; de olifanten en bosbuffels die er leven laten zich overdag zelden zien. Het gaat om de plek en de hoogte, niet om de dieren.
Reken op twee uur rijden vanaf Takoradi en op een dag waarin je dit met de forten combineert, wat de gangbare excursie is.
Wat er verder in dit land te halen valt ligt te ver voor een havendag. De koningsstad Kumasi van het Ashanti-rijk, met zijn eigen koning die nog altijd wordt erkend, ligt vier uur landinwaarts.
Op de markt kun je kente kopen, geweven doek in banen van tien centimeter breed die aan elkaar worden genaaid, met patronen die een betekenis dragen. Koop het bij een wever als je het echt wilt; er is veel bedrukte namaak.
De economie van dit land staat op drie uitvoerproducten en het derde is een verhaal apart.
Ghana is een van de twee grootste cacaoproducenten ter wereld, samen met buurland Ivoorkust; samen leveren die twee het merendeel van de wereldproductie. Het grootste deel gaat als boon het land uit en wordt elders verwerkt, waardoor de opbrengst voor de boer klein blijft; er zijn de laatste jaren fabrieken bijgekomen om daar iets aan te doen.
Goud is het tweede en het oudste. Er wordt industrieel gedolven en daarnaast op kleine schaal, deels illegaal, wat rivieren vervuilt en tot felle discussies leidt.
Het derde is olie, die sinds 2010 voor de kust bij Takoradi wordt gewonnen. Dat heeft deze stad in tien jaar veranderd van een slaperige havenplaats in een plek met kantoren en hotels.
Waar dit land daarnaast om bekendstaat zijn de figuratieve doodskisten. In de omgeving van Accra worden kisten gemaakt in de vorm van waar de overledene van leefde of van hield: een vis voor een visser, een cacaopeul voor een boer, een vliegtuig, een schoen, een fles bier. Ze staan in musea van New York tot Parijs en ze worden hier gewoon gebruikt.
Een begrafenis is in Ghana een grote gebeurtenis waar honderden mensen op afkomen en die maanden na het overlijden kan plaatsvinden. Wie op zaterdag rondrijdt, ziet er meerdere.
Maart telt 7 reizen, januari 5 en oktober 3. Van mei tot en met juli en in september en december komt de teller op nul.
Het klimaat kent twee regentijden: een grote van april tot juli en een kleine in september en oktober. Van november tot maart is het droog, en dan waait in december en januari de harmattan, een stoffige wind uit de Sahara die het zicht wazig maakt.
De temperatuur ligt het hele jaar tussen de zesentwintig en tweeëndertig graden met hoge luchtvochtigheid. Neem water mee en reken op zweten in de forten, want daar is geen koeling.
Voor de toegang gelden twee dingen die je vooraf moet regelen. Er is een visum nodig, en er wordt bij binnenkomst een bewijs van inenting tegen gele koorts gevraagd; zonder dat certificaat kom je het land niet in. Bij een cruise regelt de rederij de toestemming voor bezoek aan wal, maar de inenting is je eigen zaak.
Dit is een malariagebied. Overleg vooraf met een reizigersarts.
De munt is de cedi en pinnen kan in de steden; neem contant geld mee voor de markt. Drink geen kraanwater.
