Cruises naar Tobermory

Elf reizen hier horen bij een ander Tobermory, vijfduizend kilometer verderop

Er komen 50 reizen langs in Tobermory en er vertrekt er geen enkele. De coordinaten kloppen: zij liggen honderdnegentig meter van de kade op Mull.

Toch klopt er iets niet aan de lijst reizen, en dat viel op aan de vertrekhavens. Acht reizen beginnen in Milwaukee, aan het Michiganmeer.

Wij hebben die routes bekeken en het is geen fout in het vertrekveld. Die reizen doen Killarney, Sault Sainte Marie, Windsor en Toronto aan: dat zijn de Grote Meren, en er is geen schip dat daar vandaan een omweg langs de Schotse westkust maakt.

Er ligt op het schiereiland Bruce in Ontario een plaats die ook Tobermory heet, aan de doorgang tussen het Huronmeer en de Georgian Bay. Die is in 1881 door Schotse kolonisten naar dit dorp genoemd, en zij is een gewone aanloophaven op de Grote Merenroute.

Elf van de negenveertig reizen hier horen daar thuis, ruim vijfduizend kilometer verderop. Er staat geen apart record voor die plaats in het bestand, dus die aanlopen hebben nergens anders heen gekund.

De achtendertig overige zijn wel Schots

Wij hebben ook de andere kant gecontroleerd, want het is even goed mogelijk dat het record eigenlijk de Canadese plaats is.

Dat is het niet. De overige achtendertig reizen doen Stornoway, Portree, Loch Broom, Kirkwall en het eiland Staffa aan, en dat zijn allemaal havens langs de Schotse westkust en de Hebriden. De coordinaten wijzen bovendien naar Mull en niet naar Ontario.

Dit record is dus in de kern juist en er zijn elf reizen aan blijven hangen die er niet bij horen. Dat is iets anders dan bij Chalon en Villefranche, waar de twee plaatsen in het bestand ongeveer even zwaar wegen en wij daarom geen pagina hebben gemaakt.

Praktisch gevolg: kijk naar de vertrekhaven. Begint je reis in Milwaukee, Toronto of Halifax, dan gaat het om Canada. Begint zij in Glasgow, Belfast, Londen of Lissabon, dan om Schotland.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Kirkwall, Belfast, Calf of Man en Stornoway. Dat zijn de Schotse en Ierse eilanden, en dat bevestigt het beeld.

Het dorp met de gekleurde huizen

Wat je hier aantreft is een rij huizen langs een baai, geschilderd in geel, blauw, rood en roze, met beboste hellingen erachter.

Dat dorp is in 1788 in een keer aangelegd door een maatschappij die er een vissersplaats wilde beginnen, en de rechte rij langs het water komt daar vandaan. De haring waar het om begonnen was is nooit in de verwachte hoeveelheden gekomen.

Er wonen ongeveer duizend mensen en het is daarmee de grootste plaats van het eiland. Alles ligt aan die ene straat langs het water: winkels, een stokerij uit 1798 en een klein museum.

In de baai zou volgens een hardnekkig verhaal een schip van de Spaanse Armada zijn gezonken met een lading goud aan boord. Er is sinds de zeventiende eeuw met tussenpozen naar gezocht en er is nooit iets van waarde gevonden.

Het dorp is bij een generatie Britse kinderen bekend als het decor van een televisieserie, en de huizen zijn daarin herkenbaar. Dat verklaart een deel van de bezoekers.

Wat er per boot vanaf hier binnen bereik ligt

Vanaf deze baai varen boten naar twee eilanden die de reden zijn dat schepen hier aanleggen.

Het eerste is een onbewoond eiland met een grot waar de zee onder zeshoekige basaltzuilen naar binnen slaat. Diezelfde zuilen vormen aan de Ierse kant de Reuzendam; het is een en dezelfde lavastroom. De grot heeft een componist in 1829 tot een ouverture gebracht.

Het tweede is een klein eiland waar in 563 een Ierse monnik aan land ging en een klooster stichtte van waaruit een groot deel van Schotland is gekerstend. Daar is het Boek van Kells vermoedelijk begonnen, en er liggen volgens de overlevering tientallen vroege koningen begraven.

Beide tochten kosten een halve dag en beide zijn afhankelijk van het weer; bij deining gaan de boten naar de grot niet. Vraag dat na voordat je erop rekent.

Op het eiland zelf ligt verder een kasteel uit de dertiende eeuw dat nog steeds door dezelfde familie wordt bewoond. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Mei is de piek, en juli valt weg

Er wordt 8 maanden per jaar aangelegd. mei telt twaalf aanlopen, april en juni elk acht, maart en september elk zes.

Juli telt er een. Dat is opmerkelijk voor een Britse haven, want dat is de maand waarin de meeste mensen op vakantie gaan.

De verklaring zit in de schepen. De rederijen die hier aanleggen zijn Seabourn, Windstar Cruises, Hapag-Lloyd Cruises en Ponant, en dat zijn kleine schepen die in juli en augustus elders varen, meestal in Noorwegen en op IJsland. Voor- en najaar zijn hier het seizoen.

De prijzen lopen van vijfenveertighonderdnegenentwintig euro tot vierenzeventigduizend achtennegentig euro, en bij negen reizen ontbreekt het bedrag. Dat hoogste bedrag hoort bij een reis van tweeentachtig nachten.

De duur is breed verdeeld: zes reizen duren achttien nachten, vijf acht en vijf twaalf. Van november tot en met februari komt hier niets.

Waar je op moet letten

• Elf reizen hier horen bij een gelijknamige plaats in Canada. Kijk naar de vertrekhaven.
• Begint je reis in Milwaukee of Toronto, dan vaar je op de Grote Meren, niet naar Schotland.
• Het dorp is een straat lang; je hebt hier geen excursie nodig.
• De boten naar de grot varen niet bij deining. Reken er niet vast op.
• Mei is de drukste maand; in juli komt hier vrijwel niets.
• Van november tot en met februari komt hier niets.