Het enige bewoonde eiland van Noord-Ierland

Rathlin Island ligt tien kilometer voor de noordkust van Noord-Ierland, en het is het enige bewoonde eiland dat dat landsdeel heeft. Er wonen ongeveer honderdvijftig mensen.

Het eiland heeft de vorm van een liggende letter L, meet grofweg zes bij vier kilometer en bestaat uit basalt met kliffen aan de west- en noordkant. Aan de zuidkant ligt een baai met een pier en een dorp, en daar komt de veerboot uit Ballycastle binnen.

De coordinaten van dit record hebben wij nagerekend, zoals wij bij elke haven doen. Zij staan ruim een kilometer van die baai, en er is hier niets mis. Dat vermelden wij omdat het in dit bestand allerminst vanzelfsprekend is; wij hebben inmiddels tientallen records gevonden waarvan het punt op het verkeerde werelddeel staat.

Er komen 22 reizen langs en er vertrekt er geen enkele. Daarom staat er ook geen vanafprijs op deze pagina: dat bedrag wordt over de vertrekkende reizen berekend.

De buurhavens zijn Calf of Man, Kirkwall, Belfast en Douglas, en verderop in die lijst staan Staffa, Tobermory, Isle of Eigg en Stornoway. Dat tekent het soort reis waar dit eiland op zit: rondjes langs de kleine eilanden van Ierland en Schotland, met hier en daar een echte stad ertussen.

Drie expeditieschepen, en geen enkel ander

De aanlopen komen van Seabourn en Hapag-Lloyd Cruises. Twintig komen van de eerste en twee van de tweede, en achter die twee rederijen zitten drie schepen.

Alle drie zijn expeditieschepen: kleine schepen met een versterkte romp, een paar honderd passagiers en rubberboten aan dek. Er staat geen enkele gewone cruiserederij in de lijst en er is geen enkel groot schip bij.

Dat is geen toeval maar de enige mogelijkheid. Er is op dit eiland geen cruisekade; er is een pier voor de veerboot en verder niets. Wie hier passagiers aan wal wil zetten, moet voor anker gaan en ze met rubberboten naar de kant brengen.

Voor jou betekent dat twee dingen. Je komt hier met een handvol mensen tegelijk aan land in plaats van met duizenden, en je aankomst is afhankelijk van het weer. Dit is een open kust aan het Noordkanaal en bij harde wind gaat een landing eenvoudigweg niet door.

Van elf nachten tot zesennegentig, met een vertrek uit Ushuaia

De reizen die hier langskomen lopen enorm uiteen. De kortste duurt elf nachten en de langste zesennegentig, en daartussen staan lengtes van twaalf, dertien, tweeentwintig, drieentwintig, vijfentwintig, zesentwintig, zevenendertig, veertig, tweeenvijftig, zesenvijftig, zevenenvijftig, zevenenzestig, achtenzestig, zeventig, eenenzeventig, eenentachtig, tweeentachtig en zesentachtig nachten.

De vertrekhavens verklaren waar die lengtes vandaan komen. Zes reizen beginnen in Ushuaia, aan de zuidpunt van Argentinie. Dat is voor een aanloop bij Noord-Ierland een opmerkelijk beginpunt, maar het klopt: dit zijn schepen die na het Antarctische seizoen naar het noorden terugvaren en onderweg de hele Atlantische Oceaan afwerken.

Vijf reizen beginnen in Lissabon, vijf in Belfast, drie in Londen en verder een in Porto, een in Kopenhagen en een in Dublin.

De prijzen lopen mee met de lengte, van zesduizend zeshonderdnegentig euro voor dertien nachten tot vierenzeventigduizend achtennegentig voor tweeentachtig. Per nacht komt dat neer op ruim vijfhonderd tot ruim negenhonderd euro, en opvallend genoeg zijn de korte reizen per nacht niet de goedkoopste.

Wil je hier zinnig vergelijken, kijk dan alleen naar de vier reizen tot twee weken. De rest is een ander product met een andere koper, en het staat hier alleen omdat het schip toevallig langs dit eiland vaart.

Alles klopt hier, en dat is de uitzondering

Bij alle tweeentwintig reizen staat een prijs. Er ontbreekt er niet een.

Dat komt in dit bestand zelden voor. Op de meeste havenpagina’s ontbreekt bij een kwart tot driekwart van de reizen het bedrag, en dan is vergelijken een schijnbeweging. Het past wel bij de grootste aanbieder hier, die feedbreed bij slechts vijf procent van haar reizen geen prijs meelevert.

Wij hebben bovendien de coordinaten van alle havens op deze reizen nagerekend, want dat is de plek waar wij normaal gesproken de meeste fouten vinden. Calf of Man, Staffa, Isle of Eigg, Copinsay, Sint Kilda, Kirkwall, Belfast en Douglas: zij staan allemaal waar zij horen te staan.

Ook de vaargebieden houden stand. Alle tweeentwintig reizen dragen Europa en het Verenigd Koninkrijk, en de etiketten die daarnaast opduiken zijn Scandinavie, IJsland, het Poolgebied, Noord-Amerika, de Noorse Fjorden en Zuid-Amerika. Die laatste zes horen bij de lange trajecten, en de zes reizen met Zuid-Amerika zijn precies de zes die in Ushuaia beginnen.

Wij zeggen dit met nadruk. Op tientallen andere pagina’s hebben wij moeten waarschuwen voor punten op het verkeerde werelddeel of etiketten die nergens op sloegen. Hier is er niets aan de hand, en dan hoor je dat ook te lezen.

Het voorjaar, en niets in 2026

Er wordt 5 maanden per jaar aangelegd. mei telt zeven aanlopen, maart zes, april vijf, juni drie en september een. In juli en augustus komt hier niets, en van oktober tot en met februari evenmin.

Dat het zwaartepunt in maart, april en mei ligt en niet in de zomer, is voor Noordwest-Europa ongebruikelijk. De verklaring zit opnieuw in het soort schip: dit zijn de maanden waarin expeditieschepen van het zuidelijk halfrond naar het noorden trekken, op weg naar IJsland, Groenland en Spitsbergen.

Toevallig valt dat samen met het beste moment om hier aan land te gaan. De zeevogels zitten van april tot in juli op de kliffen, en de kolonie is dan op zijn drukst.

Er staat geen enkele aanloop in 2026. Vijf vallen er in 2027 en zeventien in 2028, en dat is een verdeling die je zelden ziet. De meest voor de hand liggende verklaring is dat dit eiland pas net op de vaarplannen staat.

Een spin, een bloedbad en de eerste draadloze verbinding

Aan de noordkant van het eiland ligt een grot waarin de Schotse koning Robert de Bruce zich in 1306 zou hebben verscholen na een verloren veldslag. Daar zou hij een spin hebben zien vallen en opnieuw beginnen, en dat zou hem hebben doen besluiten het zelf ook nog eens te proberen. Of het waar is, valt niet vast te stellen; dat het hier verteld wordt, staat vast.

De geschiedenis die wel vaststaat is grimmiger. In 1575 stuurde de Engelse kroon een vloot naar dit eiland, waar de familie MacDonnell haar vrouwen, kinderen en ouderen in veiligheid had gebracht. Het garnizoen gaf zich over en daarna is vrijwel iedereen op het eiland gedood, enkele honderden mensen. Francis Drake voerde een van de schepen aan.

Een eeuw geleden speelde hier iets van heel andere aard. In 1898 zetten medewerkers van Marconi een draadloze verbinding op tussen de oostelijke vuurtoren van dit eiland en het vasteland bij Ballycastle, om scheepvaartberichten door te geven aan Lloyd. Dat wordt algemeen gezien als de eerste draadloze verbinding die werkelijk voor commercieel gebruik draaide.

Er staan drie vuurtorens op dit eiland, en die aan de westkant is de merkwaardigste: het licht zit onderaan de toren in plaats van bovenop, omdat het klif zo hoog is dat een gewone toren de mist in zou steken. In datzelfde gebouw zit nu een uitkijkpunt over de vogelkolonie.

Verder leeft het eiland van schapen, vissen en bezoekers. Er loopt een zeldzame lichtgekleurde variant van de Ierse haas rond die hier goudhaas wordt genoemd, en in de negentiende eeuw werd hier zeewier verbrand voor de jodium- en glasindustrie. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Je komt met een rubberboot aan land. Er is geen cruisekade, en bij harde wind gaat het niet door.
• Er vertrekt hier niets. Vertrekhavens zijn Ushuaia, Lissabon en Belfast.
• Vergelijk alleen de reizen tot twee weken. De rest loopt tot zesennegentig nachten.
• Alle tweeentwintig reizen hebben een prijs. Dat is hier de uitzondering in positieve zin.
• Coordinaten en vaargebieden kloppen allemaal. Dit is een van de schone pagina’s in dit bestand.
• Het seizoen is maart tot en met juni. Dat valt samen met het broedseizoen op de kliffen.
• Er staat niets voor 2026. De eerste aanlopen vallen in 2027.