Cruise Honduras

Twee havens die op hetzelfde eiland liggen

Er zijn 1.147 boekbare reizen die Honduras aandoen, langs 4 havens. Roatán draagt er 1.024 en Mahogany Bay 122, en dat lijken twee bestemmingen maar het zijn er één: Mahogany Bay is een cruiseterminal op datzelfde eiland, een paar kilometer van de andere.

Beide liggen aan de zuidkust van Roatán, op vijf kilometer van elkaar. De ene hoort bij het stadje Coxen Hole en is de gewone haven; de andere is door een rederij aangelegd met een eigen strand, een stoeltjeslift en winkels binnen het hek. Welke van de twee op je reis staat bepaalt dus vooral hoe je dag begint, niet waar je bent.

Bij elkaar gaat het om 1.146 van de 1.147 reizen. Wat er overblijft voor het vasteland is Omoa met 48 aanlopen en Puerto Cortés met één.

Dat is de eerste en belangrijkste zin over dit land: een cruise naar Honduras is in de praktijk een cruise naar één eiland voor de kust, en niet naar het land erachter.

Waarom het vasteland er nauwelijks in voorkomt

Honduras is met ruim honderdduizend vierkante kilometer het op een na grootste land van Midden-Amerika en het heeft een noordkust van bijna zeshonderd kilometer. Toch leggen er van de 1.147 reizen maar negenenveertig aan: 48 in Omoa en een enkele in Puerto Cortés.

Daar zijn twee redenen voor. De eerste is dat de bezienswaardigheid van het land ver van de kust ligt. Copán, de Mayastad in het westen die sinds 1980 op de Werelderfgoedlijst staat, ligt op ruim vierhonderd kilometer van de havens; dat is geen dagtocht vanaf een schip. Wat er staat is bijzonder: een trap met een tekst van ruim tweeduizend hiërogliefen erin gehouwen, de langste Mayatekst die bewaard is gebleven.

De tweede reden is de veiligheid. Honduras had jarenlang een van de hoogste moordcijfers ter wereld en San Pedro Sula, de stad achter de noordkust, stond rond 2013 bovenaan die lijsten. Die cijfers zijn sindsdien fors gedaald, maar rederijen zijn voorzichtig gebleven en houden hun routes bij de eilanden.

Op Roatán is de situatie anders dan op het vasteland; het eiland leeft van toerisme en heeft een eigen economie. Volg de aanwijzingen van je rederij, blijf bij de gebruikelijke stranden en wijken, en regel vervoer via de haven of een erkende aanbieder.

Omoa, met 48 aanlopen, is de enige plek op het vasteland die er wel in staat. Er ligt een Spaans fort uit 1759 met muren van koraalsteen, gebouwd om de zilvertransporten tegen Engelse kapers te beschermen.

Het rif dat na Australië komt

Langs Roatán loopt het Mesoamerikaans Barrièrerif, dat zich over ongeveer duizend kilometer uitstrekt van het Mexicaanse Yucatán tot voor de kust van Honduras. Na het Groot Barrièrerif is dat het grootste rifsysteem ter wereld.

Voor Roatán betekent dat één ding: het rif ligt vlak voor de kust. Op sommige plekken zwem je vanaf het strand naar de rifwand, waar de bodem in één keer tientallen meters wegvalt. Dat is uitzonderlijk, want op de meeste rifbestemmingen moet je er eerst een uur naartoe varen.

Het eiland is daardoor decennialang een van de goedkoopste plekken ter wereld geweest om te leren duiken, met een concentratie duikscholen die niet bij de omvang van het eiland past. Wie alleen een dag heeft, snorkelt: bij West Bay ligt het rif op honderd meter uit de kant.

Het rif heeft dezelfde problemen als andere: verbleking door warm water, en sinds 2019 een ziekte die hard steenkoraal aantast en zich langs de hele Mesoamerikaanse rifboog heeft verspreid. Er wordt veel gemeten en geplant, maar de riffen zien er anders uit dan twintig jaar geleden.

Roatán is ongeveer zestig kilometer lang en nergens breder dan acht. Het hoogste punt haalt ruim tweehonderd meter, en de heuvelrug in het midden zorgt ervoor dat de noord- en de zuidkust ander weer hebben.

Een Britse eeuw, en de mensen die hier in 1797 zijn afgezet

Op Roatán wordt Engels gesproken, en dat verrast mensen die in een Spaanstalig land denken te zijn aangekomen.

De Bay Islands waren in de negentiende eeuw een Britse kolonie. Pas in 1861 zijn ze aan Honduras overgedragen, na een verdrag waarin Londen zijn aanspraken opgaf. De bevolking die er toen woonde was grotendeels Engelstalig en van Afro-Caribische afkomst, en die taal is gebleven; Spaans is de landstaal maar op het eiland hoor je het minder.

Er is een tweede groep met een eigen geschiedenis, en die begint met een deportatie. In 1797 zette de Britse marine ruim tweeduizend mensen af aan de zuidkust van Roatán, bij Punta Gorda. Het waren Garifuna van het eiland Saint Vincent, nakomelingen van Afrikanen en Cariben, die daar jarenlang oorlog hadden gevoerd tegen de Britten en na hun nederlaag van het eiland zijn verwijderd.

Punta Gorda is daarmee de oudste Garifuna-nederzetting van Midden-Amerika. Vanaf die kust hebben ze zich verspreid langs de hele kustlijn van Belize tot Nicaragua, met een eigen taal, eigen muziek en een eigen keuken. Sinds 2001 staat die cultuur op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed.

Op 12 april wordt de aankomst jaarlijks herdacht, en dan is er in Punta Gorda trommelmuziek en dans. Het is een van de weinige plekken waar een dag aan wal iets oplevert wat je nergens anders krijgt.

Wat een dag op Roatán oplevert

West Bay is het strand waar de meeste bezoekers heen gaan: wit zand, rustig water en het rif op zwemafstand. Vanaf de haven is het een halfuur rijden of een boottocht.

West End, iets verderop, is het dorp met de duikscholen, de eettentjes en de bars. Het is een straat langs het water zonder stoep en het is er 's middags druk met mensen van de schepen.

Wie liever in de heuvels blijft, kan er ziplinen; de kabelbanen tussen de heuveltoppen zijn hier een van de grootste attracties, met uitzicht over beide kusten. Bij Anthony's Key zit een instituut voor zeewetenschap dat al sinds de jaren zeventig dolfijnen houdt en waar je ze van dichtbij ziet. Wie daar bezwaar tegen heeft, weet dat dan vooraf.

Mahogany Bay heeft binnen het hek een eigen strand met een stoeltjeslift ernaartoe. Dat is comfortabel en het is ook precies waar het schip je wil hebben; het eiland begint pas buiten de poort.

Betalen gaat in lempira, maar op het eiland nemen ze overal dollars aan. Wisselen hoeft dus niet, en let erop dat je wisselgeld soms in de andere munt terugkomt.

De westelijke route, en waarom Texas meetelt

De vertrekhavens zijn Miami, Galveston en Fort Lauderdale. Miami staat op 411, Galveston op 317, Fort Lauderdale op 138 en Tampa op 134.

Galveston op de tweede plaats is het opvallende. Die haven ligt bij Houston, en Honduras hoort tot de handvol bestemmingen die vanuit Texas in een week goed te doen zijn: het ligt recht naar het zuidoosten, op ongeveer twee zeedagen. Voor reizigers uit het Amerikaanse binnenland scheelt dat een vlucht naar Florida.

Dat verklaart ook de reisduur: 735 van de 1.147 reizen duren vijf tot zeven dagen, veruit de grootste groep. De klassieke westelijke route doet Roatán, Cozumel in Mexico en Belize of Grand Cayman, en dat past in zeven nachten.

Er staat één vertrekhaven in de lijst die er niet lijkt te horen: Papeete op Tahiti, met 45 reizen. Dat zijn wereldreizen en lange stukken die via het Panamakanaal naar de Caribische Zee komen, en die verklaren ook de 133 reizen van vijftien dagen of langer.

De rederijen zijn MSC Cruises, Royal Caribbean International, Norwegian Cruise Line en Carnival Cruise Line, met MSC op 323 reizen, Royal Caribbean op 259 en Norwegian op 175. Er varen negenenzestig verschillende schepen, waaronder de grootste die op dit moment in de vaart zijn.

Een seizoen dat minder scherp is dan elders

Januari telt 183 reizen, december 167 en november 155. Mei komt uit op 38 en juni op 41. Dat is een verschil van bijna vijf keer.

Vergeleken met de oostelijke Caribische eilanden, waar de zomer vrijwel helemaal wegvalt, is dat mild. De reden is de ligging: het westelijke bekken van de Caribische Zee wordt minder vaak door orkanen geraakt dan de eilandenboog in het oosten, en de schepen die vanuit Galveston en Tampa varen blijven het hele jaar in dit gebied.

Het orkaanseizoen loopt wel degelijk van juni tot en met november, en Honduras heeft er zwaar onder geleden: orkaan Mitch verwoestte in 1998 een groot deel van het land en kostte duizenden mensen het leven. Zulke stormen bereiken deze kust minder vaak dan de eilanden verder oostelijk, maar als het gebeurt is het ernstig.

De goedkoopste reis begint bij €250 per persoon. 842 van de reizen staan geboekt als familiecruise, ruim zeventig procent, en dat past bij het product: korte reizen, grote schepen en een strand op loopafstand van de kade.

Waar je op moet letten

• Roatán en Mahogany Bay zijn hetzelfde eiland. Het verschil zit in de terminal, niet in de bestemming.
• Het vasteland staat op bijna geen enkele reis; Copán is vanaf de kust geen dagtocht.
• Het rif ligt op zwemafstand van het strand, anders dan bij de meeste rifbestemmingen.
• Regel vervoer via de haven of een erkende aanbieder en houd je aan de aanwijzingen van je rederij.
• Op het eiland wordt Engels gesproken, een erfenis van de Britse tijd.
• Dollars worden overal aangenomen, wisselen naar lempira hoeft niet.