Cruises naar Santiago De Compostela

Deze stad ligt vijftig kilometer van de zee

Er komen 31 reizen langs in Santiago De Compostela en er vertrekt er geen enkele. Dat laatste klopt, want hier komt geen schip: deze stad ligt in het binnenland van Galicie.

Het punt in het bestand ligt op drieeneenhalve kilometer van het stadscentrum, dus de plaats is juist aangewezen. Er is alleen geen water in de buurt.

Waar het schip ligt is uit de gegevens deels af te leiden. Drieentwintig van de drieendertig reizen dragen ook A Coruna, de havenstad vijftig kilometer noordelijker; bij de overige tien staat geen Galicische haven in de lijst, en dan valt niet vast te stellen waar is afgemeerd.

Reken op een busrit van een uur, en dat twee keer. Vraag bij het boeken hoe lang je werkelijk in de stad bent.

Bij twee van de eenendertig reizen ontbreekt de prijs, en dat is goede dekking. De bedragen lopen van drieentwintighonderdnegenenveertig euro tot ruim tweeenzeventigduizend.

De westelijke Middellandse Zee klopt hier wel

Alle drieendertig reizen dragen de westelijke Middellandse Zee als vaargebied, en op een Atlantische pagina in Iberie is dat een teken op onraad.

Wij hebben op de pagina's van Folgosa en Porto Santo laten zien dat die tag daar onterecht is en dat hij van een handvol Douro-records komt. Hier is dat niet zo.

Wij hebben ze alle drieendertig nagelopen en zij varen die zee werkelijk binnen; er zit er geen bij die de tag onterecht draagt. Dat komt doordat dit lange reizen zijn: er zitten er bij van drieendertig en drieenveertig nachten die van Lissabon of Barcelona naar Noord-Europa varen.

Dat is het vermelden waard, want het laat zien dat de tag op zichzelf niets bewijst. Bij Folgosa moest hij worden weerlegd; hier niet.

Er wordt 7 maanden per jaar aangelegd. april en augustus tellen er acht, mei en september zes; in juni en juli staat het op een.

Maar een buurrecord staat zeshonderdtien kilometer fout

Zeventien van deze reizen dragen daarnaast een Franse haven aan de Girondemonding, en dat record deugt niet.

Het staat op drieenveertig graden noord en zes graden oost, en dat ligt acht kilometer van een beroemde kloof in de Provence die dezelfde naam draagt. De havenplaats die wordt bedoeld ligt zeshonderdtien kilometer westelijker, aan de Atlantische kust.

Aan dat record hangen in het hele bestand honderdnegen reizen, en die hebben dus allemaal een punt in de Franse Alpen terwijl zij aan zee liggen.

Dat is dezelfde soort fout die wij bij Rothenburg en Krk hebben gevonden: een naam die op twee plaatsen bestaat, waarbij de bekendste is gekozen. Bij een kloof die in elke reisgids staat en een havendorp van vierhonderd inwoners is dat te begrijpen.

Ga bij deze reizen dus niet op de kaart af. De routelijsten kloppen.

Het einde van een route van duizend jaar

Waarvoor je die busrit maakt, is een kerk waar sinds de negende eeuw naartoe wordt gelopen.

Rond het jaar 813 zou hier het graf van een van de apostelen zijn gevonden. Of dat zo is valt niet vast te stellen, maar wat er daarna gebeurde staat vast: er ontstond een bedevaartsroute die vanuit heel Europa hierheen liep en die in de twaalfde eeuw jaarlijks honderdduizenden mensen op de been bracht.

Die route is er nog en hij is drukker dan ooit. In 2023 hebben ruim vierhonderdvijftigduizend mensen het bewijs opgehaald dat zij de laatste honderd kilometer te voet hebben afgelegd, en dat is een record.

Dat merk je in de stad. Op het plein voor de kathedraal komen de hele dag mensen aan met een rugzak, en velen van hen zijn dan vier tot zes weken onderweg geweest.

Voor een cruisebezoeker is dat een merkwaardige positie: je stapt uit een bus op de plek waar anderen na achthonderd kilometer aankomen. Het is de moeite waard om even bij het plein te blijven staan en te kijken wat daar gebeurt.

Het wierookvat van ruim vijftig kilo

In de kathedraal hangt een wierookvat aan een touw van vijfendertig meter dat door acht mannen door het dwarsschip wordt geslingerd.

Het is ruim anderhalve meter hoog en weegt gevuld ruim vijftig kilo. Op zijn hoogste punt komt het tot eenentwintig meter boven de grond en haalt het bijna zeventig kilometer per uur.

Het is er niet voor de sier. De pelgrims kwamen na weken lopen in een kerk waar zij ook sliepen, en de rook moest de lucht dragelijk maken; die functie wordt hier ook openlijk zo verteld.

Het slingert niet dagelijks. Het gebeurt op een aantal kerkelijke feestdagen en verder wanneer een groep ervoor betaalt, en dat kan dus net wel of net niet op jouw dag vallen.

Vraag dat na als het de reden is dat je komt. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Deze stad ligt vijftig kilometer van de kust; reken op twee keer een uur bus.
• De westelijke Middellandse Zee klopt hier wel, anders dan op andere Iberische pagina's.
• Het buurrecord aan de Gironde staat zeshonderdtien kilometer fout, in de Provence.
• Het wierookvat slingert niet elke dag. Vraag dat na.
• Neem regenkleding mee; dit is een van de natste steden van Spanje.
• Bij slechts twee reizen ontbreekt de prijs.