Cruises naar Mayapur

Een Indiaas dorp met het hoofdkantoor van een wereldwijde beweging

Er komen 62 reizen langs in Mayapur en er vertrekt er geen enkele. Wat je hier aantreft is niet wat je bij een dorp aan de Ganges verwacht.

Dit is het wereldwijde hoofdkwartier van de beweging die in het Westen bekend is geworden als de Hare Krishna's. Dat is geen bijkantoor: het bestuur zetelt hier, de opleiding zit hier, en er wonen enkele duizenden mensen in een eigen wijk.

Een aanzienlijk deel van die bewoners komt niet uit India. Er wonen Amerikanen, Russen, Britten en ook Nederlanders, sommigen al tientallen jaren, en de omgangstaal in dat complex is vaak Engels.

Dat maakt een bezoek hier eigenaardig. Je vaart een rivier op door dorpen waar met de hand messing wordt geklopt en rijst wordt gedroogd, en dan kom je aan bij een terrein met gastenverblijven, een school, een boekwinkel en een eetzaal waar dagelijks duizenden mensen worden gevoed.

De reden dat dit hier zit is ouder dan die beweging. In 1486 is op deze plek een man geboren die in Bengalen als een verschijningsvorm van de god Krishna wordt vereerd en die de vorm van eredienst heeft gegrondvest waar de zang op straat en het herhalen van de godsnaam bij horen.

Wie in de jaren zestig in Amsterdam of San Francisco die zang op straat heeft gehoord, hoorde iets dat vijfhonderd jaar geleden hier is begonnen.

Een koepel die groter wordt dan de meeste kathedralen

Midden op dat terrein staat sinds 2010 een bouwwerk in aanbouw dat een van de grootste religieuze gebouwen van India moet worden.

Het is een tempel met een hoofdkoepel van meer dan zestig meter, met daaronder een zaal voor tienduizend mensen. Bovenin komt een planetarium, en dat is het ongewone eraan.

Dat planetarium is niet bedoeld om de sterrenhemel te tonen zoals wij die kennen, maar het wereldbeeld uit een oude Sanskriettekst: een geordend heelal met concentrische ringen en verschillende gebieden, mechanisch uitgevoerd als een bewegend model.

De bouw duurt al meer dan tien jaar en er is een aantal keer een openingsdatum genoemd die niet is gehaald. Wat je aantreft hangt dus af van wanneer je komt.

De buitenkant is inmiddels af genoeg om indruk te maken: een koepel in de stijl van een westerse basiliek, uitgevoerd met Indiase versiering, in een landschap van rijstvelden. Dat is een aanblik die je niet snel vergeet.

Er zijn rondleidingen en er is een gedragscode. Bedek schouders en knieen, trek je schoenen uit bij de ingang en vraag voordat je mensen fotografeert.

Waar twee rivieren samenkomen, en waar de rivier is verlegd

Deze plaats ligt op de punt waar een zijrivier in de Bhagirathi uitkomt, en dat is voor de eredienst hier van belang.

Samenvloeiingen gelden in India als heilig, en aan de oever wordt gebaad en worden offers te water gelaten. Bij zonsopgang is dat het drukst, en dat is meestal ook wanneer het schip er ligt.

Er is een geschilpunt dat met die rivier te maken heeft. De loop is in de loop van de eeuwen verschoven, en er wordt betwist of de geboorteplaats van die heilige nu aan deze kant ligt of aan de overkant, waar een andere groep een eigen heiligdom heeft.

Dat is geen ruzie waar je als bezoeker last van hebt, maar het verklaart waarom er in deze streek meer dan een plek is die zich zo noemt. Vraag bij de rondleiding waar je precies bent.

Het gebied is verder plat, groen en nat. In het regenseizoen loopt een deel onder water, en dat is een van de redenen dat hier van april tot en met augustus niet wordt gevaren.

Praktisch: een reis, geen prijzen

Alle drieenzestig boekbare reizen komen van dezelfde rederij en varen met hetzelfde schip. Zesenvijftig duren twaalf nachten en zeven vijftien.

Bij geen van die reizen staat een prijs. Dat ligt aan die rederij, die feedbreed bij geen van haar tweeduizend tweehonderddrieendertig reizen een bedrag meelevert.

Er staan bij deze reizen twee vaargebieden, Azie en India, en die kloppen allebei. Er wordt 7 maanden per jaar gevaren, met oktober op vijftien als drukste maand.

De coordinaten van dit record kloppen, en dat is op deze route het vermelden waard. Wij hebben er op dezelfde reis vier aangewezen die dat niet doen, waaronder een die tweehonderdtwaalf kilometer naast het dorp staat.

Er is geen kade. Het schip meert aan de oever en je loopt over een plank aan land, en van daaruit gaat het met een riksja of te voet verder.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Kolkata, India, Delhi, Agra, India en Jaipur, India. Wij hebben de afstanden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Dit is een religieus centrum en geen bezienswaardigheid. Er wordt hier gewoond en gebeden.
• Kleed je bedekt en trek schoenen aan die snel uit kunnen.
• De grote tempel is nog in aanbouw. Wat je ziet hangt af van wanneer je komt.
• Geen enkele reis heeft een prijs. Dat ligt aan de rederij.
• Van april tot en met augustus vaart hier niets.
• Bij zonsopgang is het aan de oever het drukst. Dat is het aankijken waard.