Cruises vanuit Aqaba

Zes vaargebieden, en ze kloppen alle zes

Er komen 67 reizen langs in Aqaba en er vertrekt er een. Bij zeventig van die eenenzeventig staan vier gebieden tegelijk: Azie, Afrika, het Midden-Oosten en de Rode Zee, en bij zesenzestig komt Europa erbij en bij vierenzestig de Middellandse Zee.

Zo'n stapeling is op deze pagina's meestal een teken dat er iets mis is. Hier niet. Wij hebben ze nagerekend en ze zijn alle zes te verantwoorden.

Deze stad ligt in Jordanie aan de Rode Zee, en dat is Azie en het Midden-Oosten. De reizen die hier komen varen door het Suezkanaal, en dan doen zij Egyptische havens aan: alle zeventig met een Afrika-etiket hebben werkelijk een Afrikaanse haven op de route.

Datzelfde geldt voor de Europese en mediterrane etiketten: alle vierenzestig doen een mediterrane haven aan, want zij varen aan de andere kant van het kanaal Athene, Turkije of Italie aan.

Dat is na Melilla de tweede haven in deze reeks waar wij niets hebben aan te merken. Het is de moeite van het vermelden waard, want wij hebben inmiddels zeven havens moeten aanwijzen waar het mediterrane etiket op Atlantische havens is geplakt en een waar zevenenzestig riviercruises onder Noord-Amerika staan.

Elf reizen beginnen in Athene, acht in Dubai en zeven in Miami. Dertien duren eenentwintig nachten, en er staan er vier van honderdvijftien nachten bij: dat zijn wereldreizen.

Vier landen vanaf hetzelfde strand

Deze stad is de enige zeehaven van haar land, en zij ligt in een hoek waar vier landen elkaar raken.

Vanaf het strand kijk je naar links op de buurstad in Israel, die er twee kilometer vandaan ligt en waar je 's avonds de lichten van ziet. Recht vooruit ligt aan de overkant van de golf Egypte, en naar rechts begint de kust van Saoedi-Arabie.

Die golf is honderdzestig kilometer lang en op het smalste punt vijf kilometer breed, en hij is de noordelijke arm van de Rode Zee. Het water is er warm en helder en het zicht onder water haalt regelmatig dertig meter.

Wat daar onder water ligt is de noordelijkste koraalzee ter wereld, en die is om een bijzondere reden onderwerp van onderzoek. De koralen hier verdragen watertemperaturen waarbij riffen elders verbleken en afsterven.

De gangbare verklaring is dat de soorten hier na de laatste ijstijd door de warme zuidelijke ingang van de Rode Zee zijn getrokken, en dat alleen de hittebestendige exemplaren dat hebben gehaald. Dit rif geldt daardoor als een van de weinige die de opwarming van de zeeen mogelijk overleven.

Er wordt vanaf de kust gesnorkeld en gedoken, en er liggen een paar wrakken die met opzet zijn afgezonken. Dat is met een halve dag te doen.

De stad in de rots

Honderdvijfentwintig kilometer noordelijker ligt de reden dat de meeste schepen hier aanleggen.

Dat is een stad die tussen ruwweg 300 voor Christus en 100 na Christus door een handelsvolk uit de rotswand is gehouwen: graven, tempels en woningen, uitgehakt in zandsteen die van roze tot rood loopt.

Je komt er binnen door een kloof van anderhalve kilometer die op sommige plekken drie meter breed is, met wanden van tachtig meter. Aan het eind daarvan opent zich het uitzicht op de bekendste gevel, van veertig meter hoog en met zuilen die uit de rots zijn gelaten.

Dat is niet meer dan het begin. Het terrein beslaat zestig vierkante kilometer met honderden monumenten, en het grootste ervan ligt achthonderd treden hoger op een bergrug.

Dit volk werd rijk van de wierookroute uit Zuid-Arabie, en zij konden hier leven omdat zij een stelsel van kanalen en cisternen hadden dat het schaarse regenwater opving. Toen de handel over zee ging en er in 363 een aardbeving kwam, is de stad langzaam verlaten en eeuwenlang alleen bij de bedoeinen bekend gebleven.

Reken op vier uur rijden heen en terug en op minstens vier uur ter plaatse; het is klimmen en er is weinig schaduw. Dat past alleen bij een lange aanloop, en verschillende schepen blijven hier daarom overnachten. Wij hebben de afstanden, rijtijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

De woestijn waar Mars wordt gefilmd

Zestig kilometer landinwaarts ligt een woestijn die er anders uitziet dan de vlakke zandwoestijn die de meeste mensen verwachten.

Het is een vlakte van rood zand waar zandsteenmassieven honderden meters recht uit omhoog komen, met kloven, natuurlijke bogen en rotstekeningen van duizenden jaren oud. Het is beschermd gebied en er wonen bedoeinen die er kamelen en geiten houden.

Je gaat er met een terreinwagen doorheen, over het zand, met stops bij die massieven. Er zijn kampen waar je kunt overnachten in tenten, en dat wordt bij een overnachtende aanloop soms aangeboden.

Dit landschap is sinds de jaren zestig als filmdecor gebruikt, om te beginnen voor de film over de Britse officier die hier in 1917 met Arabische strijders vandaan kwam om deze havenstad in te nemen. Sindsdien is het tientallen keren als een andere planeet gebruikt, vooral als Mars.

Die inname in 1917 is hier geschiedenis. De stad was vanaf zee zwaar verdedigd en men verwachtte geen aanval uit de woestijn; de troepen kwamen precies uit die richting en namen haar in een dag.

Er wordt 10 maanden per jaar aangelegd, met januari op zestien en april op veertien. In juni, juli en augustus komt hier niets, en dat is verstandig: dan loopt het tegen de vijfenveertig graden.

Waar je op moet letten

• De vaargebieden kloppen hier alle zes. Dat is op deze pagina's zeldzaam.
• De rotsstad kost een hele dag; controleer of dat binnen je aanlegtijd past.
• In juni, juli en augustus komt hier niets. Dan is het vijfenveertig graden.
• Het rif ligt vanaf de kust; snorkelen kan zonder boot.
• Bij drie van de tien reizen ontbreekt de prijs.
• Neem water, een hoed en stevige schoenen mee voor de woestijn en de rotsstad.