Cruise Sri Lanka

Vier havens, en de reis komt van ver

Er zijn 145 boekbare reizen die Sri Lanka aandoen, langs 4 havens. Colombo draagt er 116, Hambantota 61, Galle 20 en Trincomalee 5.

135 van de 145 reizen duren vijftien dagen of langer, en dat is negen op de tien. De vertrekhavens zijn Singapore, Sydney, Australië en Hong Kong, met Singapore op 31, Hongkong op 18 en Sydney op 15.

Dit eiland ligt precies op de scheepvaartroute tussen het Suezkanaal en de Straat van Malakka, en dat is het al tweeduizend jaar. Wat er nu langskomt zijn de lange trajecten tussen Europa en Azië en de wereldreizen.

De goedkoopste reis begint bij €1.745 per persoon en er varen vijfentwintig schepen.

Wat er vanaf Colombo binnen bereik ligt

Colombo is een havenstad van bijna zeshonderdduizend inwoners en de kade ligt bij het centrum.

Wat er staat: het Fort-district met koloniale gebouwen uit de Nederlandse en Britse tijd, de Pettah-markt waar per straat één soort waar wordt verkocht, en een rode moskee met wit-rode banen die op een aardbeienkoek lijkt.

Wat de moeite waard is en dichtbij: het Gangaramaya-klooster met een verzameling die van olifantsivoor tot oldtimers loopt, bijeengebracht als schenkingen, en het nationaal museum met de troon van de laatste koning van Kandy.

Verder weg maar haalbaar op een lange havendag: de betonnen weg naar Kandy kost drie uur per richting en dat is te ver. Wat wel gaat is Negombo aan de kust, veertig minuten, met een vismarkt en kanalen die de Nederlanders in de zeventiende eeuw hebben gegraven.

Galle, met 20 aanlopen, is de aardigste haven van het eiland. Daar staat een vesting die de Portugezen in 1588 begonnen en die de Nederlanders vanaf 1649 hebben uitgebouwd tot wat er nu staat: anderhalve kilometer wal rond een schiereiland, met straten in een raster, koopmanshuizen met veranda's en een kerk uit 1755. Het staat sinds 1988 op de Werelderfgoedlijst.

Die muren hebben in december 2004 het grootste deel van de oude stad beschermd tegen de tsunami die de rest van de kust verwoestte.

Thee, en waarom die hier vandaan komt

Sri Lanka is een van de grootste theeleveranciers ter wereld, en dat is het gevolg van een ramp.

De Britten hadden op dit eiland vanaf de jaren twintig van de negentiende eeuw koffie geplant, op grote schaal. In de jaren zeventig sloeg de koffieroest toe, een schimmel die de bladeren aantast, en binnen vijftien jaar was vrijwel de hele aanplant dood.

Wat de planters deden was overschakelen op thee, die tegen die schimmel bestand is. Dat is zo grondig gebeurd dat het eiland binnen een generatie een van de grootste producenten werd, en dat is het gebleven.

De beste thee groeit op de hoogvlakten rond Nuwara Eliya, op achttienhonderd meter, waar het koel en vochtig is. Die liggen midden op het eiland, vijf uur van de kust, dus dat is geen havendag.

Wat er wel dichtbij ligt: er zijn plantages op lagere hoogte binnen twee uur van Colombo waar je de verwerking kunt zien, van pluk tot sortering.

De pluk gebeurt met de hand door vrouwen die de bovenste twee blaadjes en de knop nemen, en die arbeid is grotendeels in handen van nakomelingen van Tamils die de Britten in de negentiende eeuw uit Zuid-India hebben gehaald. Die groep heeft tot in de jaren tachtig staatloos in dit land gewoond.

Wat er in het binnenland ligt en wat dat kost

Het is nuttig om te weten dat de bekendste plekken van dit eiland op een havendag niet te doen zijn.

De Culturele Driehoek ligt in het midden: Anuradhapura en Polonnaruwa, twee oude hoofdsteden met tempelcomplexen, en Sigiriya, een rots van tweehonderd meter waarop in de vijfde eeuw een paleis is gebouwd met fresco's op de wand halverwege. Alle drie staan op de Werelderfgoedlijst.

Dat gebied ligt vier tot vijf uur van Colombo. Wie het wil zien, boekt het als voor- of naprogramma.

Kandy, op drie uur, heeft de Tempel van de Tand, waar volgens de overlevering een hoektand van de Boeddha wordt bewaard. Dat is het belangrijkste boeddhistische heiligdom van het land en het bezit ervan is eeuwenlang gelijkgesteld aan het recht om te regeren.

Wat er dichter bij de zuidkust ligt en wel haalbaar is vanaf Hambantota: het Yala-park, op een uur, met de hoogste dichtheid aan luipaarden ter wereld. Dat is een halve dag met een terreinauto en de kans dat je er een ziet is reëel maar niet vanzelfsprekend.

Hambantota is verder een haven die met Chinees geld is gebouwd en die na jaren van verlies in 2017 voor negenennegentig jaar aan een Chinees staatsbedrijf is verpacht. Dat is internationaal een veelbesproken voorbeeld geworden in de discussie over infrastructuurleningen.

Een land dat uit een oorlog komt

Sri Lanka heeft van 1983 tot 2009 een burgeroorlog gekend tussen de regering en een Tamil-beweging die in het noorden en oosten een eigen staat nastreefde.

Er zijn naar schatting tussen de tachtig- en honderdduizend mensen omgekomen, met de zwaarste verliezen in de laatste maanden van 2009. Over wat er toen precies is gebeurd loopt nog altijd internationaal onderzoek.

Het noorden en oosten zijn sinds die tijd weer toegankelijk en Trincomalee, met 5 aanlopen, is een van de havens die pas daarna weer op de kaart staat.

Daar bovenop kwam de tsunami van december 2004, die naar schatting vijfendertigduizend mensen op dit eiland het leven kostte, en de economische ineenstorting van 2022, toen het land zijn buitenlandse schuld niet meer kon betalen en er tekorten aan brandstof en medicijnen ontstonden.

Dat laatste is grotendeels opgelost en het toerisme is terug, maar het verklaart waarom je in de cijfers een aanbod ziet dat kleiner is dan de omvang van het eiland doet vermoeden.

De bevolking is overwegend Singalees en boeddhistisch, met Tamil-hindoes, moslims en christenen daarnaast. Er zijn twee landstalen, Singalees en Tamil, en Engels wordt in de toeristische delen goed gesproken.

Seizoen en praktische zaken

Januari telt 41 reizen, februari 24 en april 24. Juli en augustus komen allebei uit op 1.

Dat volgt de moesson, en die is hier ingewikkelder dan elders omdat er twee zijn. Van mei tot september regent het aan de zuidwestkust, waar Colombo en Galle liggen; van oktober tot januari aan de noordoostkust bij Trincomalee.

Voor de havens die in dit aanbod staan betekent dat: december tot maart is het beste, want dan is de westkust droog. Dat valt samen met waar het aanbod zit.

Nederlanders hebben voor Sri Lanka een reisautorisatie nodig die je online aanvraagt. Kijk het actuele beleid na, want dit is de laatste jaren meerdere keren gewijzigd; er is ook een periode geweest waarin het gratis was.

De munt is de roepie en pinnen kan in de steden. Buiten de toeristische delen is contant geld nodig.

De rederijen zijn Costa Cruises, Oceania Cruises, Regent Seven Seas Cruises en P&O Cruises, met Costa op 30 reizen, Oceania op 22 en Regent op 18.

Voor tempels: schoenen uit, schouders en knieën bedekt, en poseren met je rug naar een boeddhabeeld wordt als beledigend gezien; er zijn bezoekers voor uitgezet.

Waar je op moet letten

• Negen op de tien reizen duren vijftien dagen of langer.
• Galle is de aardigste haven, met een Nederlandse vesting die de tsunami heeft doorstaan.
• Kandy en de Culturele Driehoek passen niet in een havendag.
• Vanaf Hambantota is het Yala-park een uur; dat is wel haalbaar.
• Vraag de reisautorisatie vooraf aan.
• Poseer niet met je rug naar een boeddhabeeld.