Bestemming
Cruise Saint-Martin
107 boekbare reizen langs 1 havens, vanaf €2900 per persoon.
107 boekbare reizen langs 1 havens, vanaf €2900 per persoon.
Er zijn 107 boekbare reizen die Saint-Martin aandoen, en ze komen allemaal in Marigot. Dat is de hoofdplaats van het noordelijke, Franse deel van een eiland dat het met Sint Maarten deelt.
Dat onderscheid is de kern van deze pagina. Het eiland is zevenentachtig vierkante kilometer groot en er lopen twee bestuurlijke stelsels doorheen: de noordelijke zestig procent is een Franse overzeese gemeenschap, de zuidelijke veertig procent is een land binnen het Koninkrijk der Nederlanden.
Voor de cijfers betekent het dat je twee landpagina's ziet voor één eiland. Philipsburg aan de Nederlandse kant heeft de grote cruisekade en staat op bijna tweeduizend reizen; Marigot heeft er 112, want daar kunnen alleen kleine schepen terecht.
68 van de 107 reizen duren vijf tot zeven dagen. De goedkoopste begint bij €2.900 per persoon en er varen acht schepen; Emerald Yacht Cruises staat op 59 reizen en SeaDream op 27.
Frankrijk en Nederland hebben dit eiland in 1648 verdeeld met het Verdrag van Concordia, en die verdeling geldt nog steeds. Het is daarmee de oudste grens ter wereld die tussen twee landen ononderbroken op dezelfde plek ligt.
Het verhaal dat erbij hoort is bekend en waarschijnlijk verzonnen: een Fransman en een Nederlander zouden vanaf hetzelfde punt in tegengestelde richting om het eiland zijn gelopen, en waar ze elkaar tegenkwamen kwam de grens. De Fransman liep sneller omdat hij wijn dronk en de Nederlander jenever, en daarom is het Franse deel groter.
Wat er waarschijnlijk echt is gebeurd is een onderhandeling waarbij de Nederlanders de zoutpannen bij Philipsburg wilden houden, want daar ging het hun om.
Er staat geen grenspost. Je rijdt van de ene kant naar de andere en het enige wat je ziet is een monument langs de weg en een verandering van de wegmarkering; er is geen controle en er zijn geen papieren nodig.
Wat wel verschilt: aan de Franse kant betaal je met euro's en geldt de Europese roaming, aan de Nederlandse kant met Antilliaanse guldens of dollars en niet. Dat is op een eiland dat je in een uur rondrijdt een merkwaardig gegeven.
Marigot is een plaats van vijfduizend inwoners met een jachthaven, en de sfeer is Frans: bakkerijen, een marktje aan het water en terrassen.
Er wordt geankerd of getenderd; er is geen kade voor zeeschepen. Vanaf de aanlandingsplek loop je zo de plaats in.
Boven het stadje staat Fort Louis uit 1789, een ruïne op een heuvel van dertig meter waar je in een kwartier op klimt. Het uitzicht loopt over de baai, de zoutpannen en bij helder weer tot Anguilla.
De markt op woensdag en zaterdag is de aardigste bezigheid: vis, specerijen, tropisch fruit en gebak. Doordeweeks is het er stil.
Grand Case, tien minuten noordelijk, is een dorp van één straat langs een strand met een reeks restaurants; het staat op dit eiland bekend als de plek waar je eet. Er staan lolo's langs de weg, houten eettenten waar gegrilde kip en ribben over de toonbank gaan voor een fractie van de prijs die er honderd meter verderop wordt gevraagd.
Wat er verder ligt: Baie Rouge en Happy Bay aan de westkant, allebei rustig, en Orient Bay aan de oostkant, dat het drukste strand van het eiland is en waarvan een deel textielvrij is.
Op 6 september 2017 trok orkaan Irma over dit eiland heen met windsnelheden die tot de hoogste behoren die op de Atlantische Oceaan zijn gemeten.
De schade was aan beide kanten enorm: naar schatting negentig procent van de gebouwen was beschadigd of verwoest, het elektriciteitsnet lag maanden plat en de luchthaven was zwaar getroffen.
Het herstel is aan de twee kanten verschillend verlopen. De Nederlandse kant, met de cruisekade en de grote hotels, is sneller opgebouwd omdat er meer verzekerd geld en meer bedrijvigheid was. Aan de Franse kant staan nog altijd panden leeg en zijn er hotels die niet zijn heropend.
Wie hier komt ziet dat verschil. Marigot is opgeknapt maar niet volledig, en op sommige plekken staan skeletten van gebouwen die er sinds 2017 zo bij liggen.
Dat is geen reden om er niet te komen; het is wel iets om te weten, want de foto's in de folders zijn vaak van voor die datum.
Wat er wel volledig is teruggekomen: de stranden, het water en de restaurants in Grand Case.
Dat verschil in bestuur levert praktische eigenaardigheden op die je moet kennen.
De Franse kant valt onder Frans recht en is deel van de Europese Unie als ultraperifeer gebied; sinds 2012 is het geen deel meer van Guadeloupe maar een eigen gemeenschap. Er is geen btw, wat een uitzondering is binnen Frankrijk.
De Nederlandse kant is sinds 2010 een land binnen het Koninkrijk met een eigen parlement en regering.
Er zijn twee elektriciteitsbedrijven, twee telefoonnetten, twee politiekorpsen en twee stelsels van verkeersregels op een eiland waar je in vijftig minuten omheen rijdt. Wie met een mobiele telefoon rondrijdt merkt dat: je toestel springt heen en weer tussen netwerken en dat kan onbedoeld roamingkosten opleveren aan de Nederlandse kant.
De landingsbaan ligt aan de Nederlandse kant, bij Maho Beach, en die is berucht: toestellen komen op tientallen meters boven de zonnebedden binnen. Er staan waarschuwingsborden voor de straalstroom bij het opstijgen, en er is in 2017 iemand door omgekomen.
Voor een dagbezoeker vanaf Marigot is dat een kwartier rijden, en het is een van de weinige plekken waar mensen speciaal voor een vliegveld komen.
December telt 26 reizen, januari 21 en februari 21. Van mei tot en met augustus staat elke maand op nul.
Dat is het gebruikelijke Caribische patroon: orkaanseizoen van juni tot november en een vloot die in de zomer naar Europa vertrekt. Voor de kleine schepen die hier komen geldt dat laatste extra sterk.
Marigot staat zelf met 47 vertrekken bovenaan de vertrekhavens, en dat komt doordat een deel van de kleine luxeschepen hier een rondje door de Bovenwindse Eilanden begint.
Nederlanders hebben geen visum nodig en er is geen ESTA nodig, want dit is geen Amerikaans grondgebied. Er is een rechtstreekse vlucht vanaf Amsterdam naar de luchthaven aan de Nederlandse kant.
De voertaal is Frans; Engels wordt overal begrepen omdat het eiland op de Amerikaanse markt draait.
Betalen gaat met euro's aan deze kant; dollars worden vrijwel overal aangenomen maar de koers is dan minder gunstig.
De rederijen zijn Emerald Yacht Cruises, Ponant, Crystal Cruises en Seabourn en er varen acht verschillende schepen.
Nog iets over de naamgeving dat op je reisschema verwarring geeft. Het Franse deel heet Saint-Martin, het Nederlandse Sint Maarten, en in het Engels heten ze allebei Saint Martin. Rederijen gebruiken de namen door elkaar en schrijven soms Philipsburg waar ze Marigot bedoelen of andersom.
Kijk daarom naar de havennaam en niet naar de landnaam. Philipsburg betekent de grote kade met winkelstraat en de mogelijkheid om zo van boord te lopen; Marigot betekent tenderen naar een Frans stadje met een markt. Dat is een wezenlijk andere dag.
Emerald Yacht Cruises · vanuit Bridgetown
