Cruise Sint Maarten

Een land binnen het Koninkrijk, met de grens over het eiland

Er zijn 1.960 boekbare reizen die Sint Maarten aandoen, langs 2 havens. Praktisch gezien is er één: Philipsburg draagt er 1.948 van.

Voor een Nederlandse reiziger is dit een bijzondere bestemming, en dat wordt in het aanbod nergens genoemd. Sint Maarten is sinds 2010 een land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, met een eigen regering en parlement. Nederlands is er naast Engels een officiële taal, de vlag heeft dezelfde kleuren als de onze en de koning is er staatshoofd. Dat geldt ook voor Curaçao, Aruba en Bonaire, die alle drie in dit aanbod staan; wat Sint Maarten daarvan onderscheidt is dat het eiland met Frankrijk wordt gedeeld.

In de praktijk spreekt vrijwel iedereen Engels en is dat ook de omgangstaal op straat en in de winkels. Maar op formulieren, bij de overheid en op sommige scholen is het Nederlands, en dat merk je aan de bordjes.

De rest van het eiland is Frans. Dat is een grens die nergens anders ter wereld zo werkt.

Eén eiland, twee landen, geen grens

Sint Maarten beslaat de zuidelijke zevenendertig vierkante kilometer van een eiland dat er in totaal zesentachtig telt. De noordelijke helft is Saint-Martin en dat is Frans: een overzees gebiedsdeel dat tot de Europese Unie behoort.

Die verdeling stamt uit 1648, toen Nederlandse en Franse kolonisten na jaren van geharrewar in het Verdrag van Concordia afspraken het eiland te delen. Het is daarmee de kleinste landmassa ter wereld die door twee soevereine staten wordt gedeeld, en de verdeling heeft het sindsdien uitgehouden, al is de grens in de eeuwen daarna zestien keer verschoven.

Wat het opvallend maakt is dat er geen grenspost is. Je rijdt of loopt er zonder controle overheen; er staat een monument bij de weg en verder niets. Aan de ene kant betaal je in dollars en rijd je rechts langs Amerikaanse winkelketens, aan de andere kant zijn de prijzen in euro's, staan er Franse bakkers en zijn de stranden rustiger.

Voor een dag aan wal is dat de aardigste keuze die je hier kunt maken: blijf je aan de Nederlandse kant voor de drukte en de winkels, of neem je een taxi naar Marigot en Grand Case voor het Franse deel.

Het vliegveld waar de vliegtuigen over je heen komen

De bekendste plek van het eiland ligt aan het eind van een startbaan. Maho Beach grenst direct aan de landingsbaan van Princess Juliana, en toestellen komen daar op tientallen meters hoogte over het strand.

Dat komt doordat de baan met tweeduizend driehonderd meter kort is voor de grote toestellen die er landen, en die moeten dus laag en vroeg aankomen. Er hangt een bord met de aankomsttijden en er staat een bar met een schoolbord waarop de vluchten worden bijgehouden.

Achter het vliegtuig is het minder onschuldig: de straalstroom bij het opstijgen heeft mensen het water in geblazen en er is minstens één dodelijk ongeluk gebeurd. Dat het strand nog open is, is niet vanzelfsprekend.

Vanaf de cruiseterminal is het een taxirit van een kwartier. De terminal zelf ligt op Point Blanche, ruim een kilometer van de winkelstraat van Philipsburg; er vaart een watertaxi en je kunt het langs het water lopen.

Philipsburg: een straat, een strand en veel juweliers

De hoofdstad is klein en overzichtelijk. Ze ligt op een landtong tussen de zee en een zoutmeer, en bestaat in de kern uit twee straten die evenwijdig lopen: Front Street en Back Street.

Front Street is de winkelstraat, en die staat vol met juweliers, horlogewinkels en drankwinkels. Dat is geen toeval: Sint Maarten is een vrijhaven zonder invoerrechten en zonder omzetbelasting op die goederen, en dat is al sinds de achttiende eeuw zo. Op een dag met vier schepen lopen er tienduizend mensen doorheen.

Direct daarachter ligt Great Bay Beach, een strand van anderhalve kilometer met een houten boulevard erlangs. Dat je vanaf de winkelstraat in twee minuten op het strand staat, is voor een cruisehaven ongebruikelijk.

Het zoutmeer achter de stad, de Great Salt Pond, was eeuwenlang de reden dat het eiland iets waard was. Zout werd er tot in de jaren veertig gewonnen en verscheept, en dat was het enige exportproduct van betekenis. De naam Philipsburg komt van John Philips, een Schotse commandeur in Nederlandse dienst die de plaats in 1763 stichtte.

Wie meer wil zien dan winkels: het Sint Maarten Museum aan Front Street is klein en vertelt in een half uur de geschiedenis van het eiland, van de Arawak tot Irma.

Een praktische opmerking over de prijzen. Dat er geen omzetbelasting is, betekent niet dat alles goedkoop is: de vraagprijzen zijn op cruisepassagiers ingesteld en er wordt in de meeste winkels onderhandeld. Vergelijk voordat je koopt, want tussen twee juweliers op dezelfde straat zit soms twintig procent verschil.

Wat orkaan Irma heeft achtergelaten

Op 6 september 2017 trok Irma over het eiland, als categorie vijf en met windsnelheden rond de driehonderd kilometer per uur. Het was op dat moment een van de zwaarste orkanen ooit op de Atlantische Oceaan gemeten.

Ruim zeventig procent van de gebouwen raakte beschadigd of werd verwoest. Het vliegveld lag maanden plat, de haven was onbruikbaar en de jachthavens lagen vol met gezonken boten. Nederland stuurde marineschepen en er kwam een wederopbouwfonds via de Wereldbank.

De haven en het vliegveld werken al jaren weer normaal, en het aantal aanlopen is terug op het oude niveau. Aan wal is het herstel op sommige plekken nog te zien: er staan panden waar niets meer mee is gedaan, naast hotels die volledig nieuw zijn.

Dat is geen reden om er niet heen te gaan, maar het verklaart wel waarom het eiland er op sommige stukken anders uitziet dan de folder suggereert. Het orkaanseizoen loopt hier van juni tot en met november, met september als zwaarste maand, en dat is precies terug te zien in het aanbod.

Een winterbestemming, en een dure

Januari telt 367 reizen, december 356 en november 287. Juni is met 31 de stilste maand, gevolgd door mei met 33. Dat is meer dan tien keer zo weinig, en daarmee is dit een van de scherpst seizoensgebonden bestemmingen in de Caribische Zee.

Van de 1.960 reizen duren er 854 tien tot veertien dagen, meer dan de 661 van vijf tot zeven. Dat is ongebruikelijk voor dit vaargebied en het zegt waar het eiland ligt: Sint Maarten hoort bij de Kleine Antillen, te ver van Florida voor een weekrondje.

De vertrekhavens zijn San Juan, Miami en Bridgetown. San Juan op Puerto Rico staat met 298 vertrekken bovenaan, net voor Miami met 297, en Bridgetown op Barbados volgt met 247. Wie hierheen wil zonder twee weken te varen, zoekt dus op San Juan of Barbados.

De goedkoopste reis begint bij €438 per persoon, fors hoger dan bij de Bahama's of Mexico. Dat komt door dezelfde reden: er is hier geen kort massaproduct, alleen langere reizen.

De rederijen zijn MSC Cruises, Royal Caribbean International, Princess Cruises en P&O Cruises. MSC staat op 454 reizen en Royal Caribbean op 244. Er varen 137 verschillende schepen, wat veel is voor één haven: dat zijn schepen die hier één of twee keer per seizoen langskomen.

Waar je op moet letten

• Steek de grens over. De Franse kant is een taxirit en een heel andere dag.
• Dollars werken overal, ook aan de Franse kant, al is de euro daar voordeliger.
• Maho Beach is een kwartier rijden; kijk vooraf welke toestellen er die dag landen.
• Ga niet achter het hek staan bij het opstijgen. Dat is niet spannend maar gevaarlijk.
• Van juni tot november is het orkaanseizoen, en dan vaart er ook nauwelijks iets.
• Voor een korte reis vertrek je uit San Juan of Bridgetown; vanuit Florida is het twee weken.