Cruise Guadeloupe

Vijf havens waarvan er drie hetzelfde zijn

Er zijn 1.052 boekbare reizen die Guadeloupe aandoen, langs 5 havens. De vermelding Guadeloupe draagt er 724 en dat is Pointe-à-Pitre, de hoofdhaven.

Daarna wordt het verwarrend. Les Saints staat op 113, Terre-de-Haut op 77 en Îles des Saintes op 65, en dat zijn alle drie dezelfde plek: een archipeltje van tien kilometer ten zuiden van het hoofdeiland, waarvan Terre-de-Haut het bewoonde eiland is. Rederijen schrijven het op drie manieren op.

Bij elkaar gaat het dus om ruim tweehonderdvijftig aanlopen bij Les Saintes, en dat is geen bijzaak. Er is daar geen kade; schepen gaan voor anker en je komt met een tender aan land, en dat lukt alleen met kleinere schepen. Windstar staat hier op 90 reizen en Emerald Yacht Cruises op 66.

Deshaies, met 68, is een vissersdorp aan de noordwestkust waar eveneens geankerd wordt. 436 van de 1.052 reizen duren tien tot veertien dagen en 382 vijf tot zeven; de goedkoopste begint bij €245 per persoon.

Een vlinder met twee verschillende vleugels

Guadeloupe ziet er op de kaart uit als een vlinder, en die twee helften hebben geologisch niets met elkaar te maken.

Basse-Terre, de westelijke vleugel, is vulkanisch. Er staat regenwoud op, er lopen rivieren met watervallen doorheen en de Soufrière haalt veertienhonderdzevenenzestig meter. Die vulkaan is actief; in 1976 is het hele zuiden van het eiland maandenlang ontruimd, ruim zeventigduizend mensen, voor een uitbarsting die uiteindelijk beperkt bleef. Dat besluit wordt nog steeds bediscussieerd.

Grande-Terre, de oostelijke vleugel, is kalksteen: vlak, droog en met de stranden. De twee worden gescheiden door de Rivière Salée, een zeearm van een paar honderd meter breed die je over een brug oversteekt.

Pointe-à-Pitre ligt precies op dat scharnier, en dat is praktisch: vanaf de kade kun je beide kanten op. Naar de watervallen van Carbet in het nationaal park is het een uur, naar de stranden van Sainte-Anne op Grande-Terre ook.

Het nationaal park beslaat een groot deel van Basse-Terre en is aangewezen als biosfeerreservaat. Er lopen wandelpaden door het regenwoud, en de weg die dwars over het eiland gaat, de Route de la Traversée, is op zichzelf al een tocht.

Wat er in 1802 op deze eilanden gebeurde

Guadeloupe is net als Martinique een Frans departement, en dat betekent euro's, Europese roaming en geen visum. Maar de geschiedenis van de twee eilanden loopt op één punt scherp uiteen.

Toen de Franse Republiek in 1794 de slavernij in de koloniën afschafte, was Martinique door de Britten bezet en werd het besluit daar niet uitgevoerd. Op Guadeloupe wel: de slavernij werd hier daadwerkelijk beëindigd en veel voormalige slaven vochten mee in het Franse leger.

In 1802 stuurde Napoleon een expeditie om die afschaffing terug te draaien. Er kwam gewapend verzet, aangevoerd door Louis Delgrès, een officier van gemengde afkomst. Toen zijn groep bij Matouba op de flank van de Soufrière was omsingeld, bliezen ze op 28 mei 1802 het buskruit op waar ze zich in hadden teruggetrokken, met zichzelf erbij, in plaats van zich over te geven. Ruim driehonderd mensen kwamen om.

De slavernij werd hier daarna opnieuw ingevoerd en pas in 1848 definitief afgeschaft. Delgrès is op het eiland een nationale figuur en er staat een monument voor hem in Basse-Terre.

In Pointe-à-Pitre staat sinds 2015 het Mémorial ACTe, een museum over de slavernij en de trans-Atlantische handel, gebouwd op het terrein van een voormalige suikerfabriek aan het water. Het is een van de grotere musea over dit onderwerp en het ligt op loopafstand van de kade.

Les Saintes, en waarom het daar anders klinkt

De baai van Terre-de-Haut wordt vaak genoemd als een van de mooiste baaien ter wereld, en wie er binnenvaart begrijpt waarom: een halfronde inham met heuvels eromheen, een fort op de top en een dorp met lage huizen aan het water.

Wat opvalt zodra je aan land bent, is de bevolking. Les Saintes is in de zeventiende eeuw bevolkt door vissers uit Bretagne en Normandië, en omdat de grond te droog was voor suikerriet is er nooit een plantage-economie gekomen. Een groot deel van de bewoners stamt daardoor af van die Franse vissers, wat in de Caribische Zee ongebruikelijk is.

Ze vissen nog steeds, in kleine gekleurde boten die saintoises heten, en dragen bij het werk een platte hoed van bamboe met een doek eroverheen, de salako, die uit Zuidoost-Azië is meegekomen.

Het eiland is drie kilometer lang en er rijden vrijwel geen auto's; wat er rijdt zijn scooters en golfkarretjes. Het fort op de heuvel is te belopen in een halfuur en kijkt over de hele baai uit.

Naar de andere buureilanden gaat het aanbod nauwelijks. Marie-Galante, een rond eiland ten zuidoosten met ossenkarren en drie rumstokerijen, en La Désirade staan in dit aanbod vrijwel niet; die bereik je met de lokale veerboot als je een dag extra hebt.

Een seizoen van vijf maanden

Januari telt 200 reizen, december 194 en februari 176. Juni komt uit op 20 en mei op 21.

Het orkaanseizoen loopt van juni tot en met november en dit eiland ligt er middenin: in september 2017 trok Maria er langs, twee weken na Irma, en richtte vooral op Basse-Terre schade aan. Maar net als elders in deze hoek is de doorslaggevende reden dat de vloot in de zomer naar Europa vertrekt.

De rederijen zijn MSC Cruises, Costa Cruises, Windstar Cruises en Emerald Yacht Cruises, met MSC op 361 reizen en Costa op 179. Daarachter staan Windstar en Emerald Yacht Cruises, en die twee verklaren de aanlopen bij Les Saintes.

De vertrekhavens zijn Bridgetown, La Romana en Fort de France. Bridgetown staat op 168, Fort-de-France op 155 en La Romana op 144, met Guadeloupe zelf op 109. Dat er twee Franse havens in die lijst staan zegt hetzelfde als bij Martinique: dit vaargebied draait sterk op de Franse markt, en er is een rechtstreekse vlucht vanaf Parijs.

Er varen zestig verschillende schepen. Dat is weinig voor duizend reizen, en het komt doordat een handvol schepen hier een vast winterprogramma vaart.

Wat je moet weten voor de dag

Pointe-à-Pitre is een werkstad en geen ansichtkaart. De markt met specerijen en de kade zijn de moeite waard, het Mémorial ACTe ook, maar wie mooie straatjes zoekt is hier aan het verkeerde adres.

Wat het eiland goed doet is natuur. De watervallen van Carbet, de duikplekken bij het reservaat van Cousteau voor de westkust, en de stranden van Grande-Terre liggen alle drie binnen een uur.

Bij die duikplekken hoort een naam: Jacques Cousteau heeft het water rond de Îlets Pigeon in de jaren zeventig tot de beste duikstekken gerekend en er staat nu een borstbeeld van hem onder water. Snorkelen kan er vanaf de boot.

De voertaal is Frans, met Creools ernaast. Betalen gaat met euro's, je telefoon werkt onder de Europese regels en je hebt geen ESTA nodig; hetzelfde als op Martinique.

Eén waarschuwing die hier meer geldt dan elders: de manzanillaboom staat op sommige stranden en het sap ervan geeft brandwonden, ook als het met regen van de bladeren druppelt. De bomen zijn gemarkeerd met een rode band of een bordje. Ga er niet onder schuilen.

Waar je op moet letten

• Les Saints, Terre-de-Haut en Îles des Saintes zijn dezelfde plek.
• Daar wordt getenderd, dus alleen kleinere schepen komen er.
• Basse-Terre is groen en bergachtig, Grande-Terre vlak met stranden. Kies vooraf.
• Het Mémorial ACTe ligt op loopafstand van de kade.
• Euro's, roaming als thuis, geen ESTA; dit is de Europese Unie.
• Blijf uit de buurt van de manzanillabomen op het strand.