Wat een privé-eiland wel en niet is

Het zijn goed verzorgde stranddagen. Het water is ondiep en rustig, er zijn ligbedden, er is een lunchbuffet dat meestal bij de prijs zit, en de aanloop is voorspelbaar.

Wat er geld kost, is doorgaans alles waar het eiland om bekendstaat. Op CocoCay kosten het waterpark met de hoogste glijbaan van Noord-Amerika, de heliumballon en het afgeschermde strandgedeelte apart, en op drukke dagen zijn ze vooraf uitverkocht.

Let ook op het verschil tussen een pier en een ankerplaats. Castaway Cay, Celebration Key en CocoCay hebben een pier, dus je loopt zo van boord. Half Moon Cay is een ankerhaven met tenders, en die aanloop vervalt bij deining vaker dan bezoekers verwachten.

Een bijzonder geval is Labadee in Haïti, dat op tachtig afvaarten staat. Dat is geen eiland maar een afgezet stuk kust, met een hek tussen de gasten en het land. Je hebt Haïti dan aangedaan zonder het te hebben gezien, en de aanlopen zijn in het verleden opgeschort als de toestand in het land daar aanleiding toe gaf.

Ocean Cay is de uitzondering die vermelding verdient: dat was een zandwinningseiland dat is opgeruimd en waar nu een beschermd zeegebied omheen ligt.

Waar de schepen vandaan vertrekken

Florida domineert. Miami is met tweeduizendzevenhonderd afvaarten de drukste vertrekhaven, gevolgd door Port Canaveral met zestienhonderd en Fort Lauderdale met veertienhonderd.

Alle drie zijn ze negen tot tien uur rechtstreeks vliegen vanuit Amsterdam, met zes uur tijdverschil en een ESTA. Port Canaveral ligt bij Orlando, en dat is de reden dat gezinnen die haven kiezen: de pretparken liggen op een uur rijden.

Galveston in Texas heeft zevenhonderdzeventig afvaarten en is de goedkoopste van de Amerikaanse vertrekhavens, maar het vraagt een overstap en ongeveer veertien uur reizen.

Wie de lange vlucht wil bekorten, kijkt naar de havens in het gebied zelf. San Juan op Puerto Rico heeft vierhonderdtachtig afvaarten en Bridgetown op Barbados vierhonderdvijfentwintig; Barbados is negen uur rechtstreeks met maar vier tot vijf uur tijdverschil.

Dat scheelt meer dan de reistijd alleen: vanuit San Juan en Bridgetown vaar je meteen tussen de eilanden, terwijl je vanuit Florida de eerste en de laatste dag alleen aan het varen bent.

Oost, west of zuid

De routes vallen uiteen in drie richtingen, en die verschillen wezenlijk van elkaar.

De westelijke route gaat naar Cozumel, Costa Maya, de Kaaimaneilanden, Belize en Honduras. Cozumel staat op tweeduizendzeshonderd afvaarten en is daarmee na Nassau de meest aangedane haven van het hele gebied. Dit is de route met Maya-ruïnes, riffen en grotten.

De oostelijke route gaat naar Sint-Maarten, Saint Thomas, San Juan en de Bahama's. Korter varen, meer stranden en winkelen, en de meeste privé-eilanden zitten in deze hoek.

De zuidelijke route gaat naar Barbados, Saint Lucia, Antigua, Saint Kitts, Aruba en Curaçao. Dit zijn de reizen van tien nachten en langer, met de meeste echte eilanden en de minste aangelegde bestemmingen.

Voor een Nederlandse boeker heeft die zuidelijke route een streepje voor: Aruba, Curaçao en Bonaire zijn landen binnen het Koninkrijk, met Nederlands op straat en geen visum.

Ze liggen bovendien buiten de gebruikelijke orkaanbaan, en dat is de reden dat ze juist in het orkaanseizoen op het programma staan.

Wat het kost per rederij

Het Caribisch gebied is het goedkoopste vaargebied dat er is, en het verschil tussen de aanbieders is er kleiner dan in de Middellandse Zee.

Carnival is met €87 per persoon per nacht de goedkoopste over tweeduizenddriehonderd afvaarten. Daarna volgen AIDA met €97, Costa met €100, Princess met €101, en MSC en Norwegian allebei met €106.

Royal Caribbean is met €141 per nacht de duurste van de grote namen, over tweeduizenddriehonderdnegentig afvaarten. Dat is ruim zestig procent meer dan Carnival voor een reis in hetzelfde gebied.

Dat verschil zit grotendeels in de schepen: bij Royal Caribbean varen hier de grootste schepen ter wereld, met ijsbanen, surfsimulators en waterparken die de prijs dragen.

Wie het schip als vervoermiddel ziet en niet als bestemming, zit bij Carnival, MSC of Norwegian aanzienlijk goedkoper voor dezelfde eilanden.

Hoe lang moet je gaan?

Zeven nachten is met drieduizendzeshonderd afvaarten veruit de gebruikelijke lengte, maar het is niet vanzelfsprekend de beste keuze.

Er staan zestienhonderd afvaarten van vier nachten en duizend van drie nachten op het programma. Die zijn bedoeld als aanhangsel aan een verblijf in Florida en doen twee plaatsen aan, vaak een privé-eiland en Nassau.

Voor wie negen uur vliegt, is drie nachten aan boord weinig. De rekensom valt pas gunstig uit als je er een week Florida aan vastknoopt.

Aan de andere kant staan twaalfhonderd afvaarten van veertien nachten. Die gaan naar de zuidelijke eilanden of door het Panamakanaal, en per nacht zijn ze niet duurder dan een week.

Vlieg je toch al die afstand, dan is tien tot veertien nachten de verhouding waarbij de vlucht het minst zwaar weegt op de totale prijs.

Het orkaanseizoen, eerlijk bekeken

Het orkaanseizoen loopt van juni tot november, met de piek van half augustus tot half oktober. In die maanden is een Caribische cruise aantoonbaar goedkoper: oktober is met €103 per nacht de goedkoopste maand van het jaar, tegen €139 in december.

Wat er in de praktijk gebeurt bij een storm, is dat de route wordt omgelegd. Schepen varen om het weer heen; ze varen er niet doorheen. Je vaart dus wel, alleen mogelijk naar andere havens dan geboekt.

Dat is precies waar het risico zit: je hebt geen recht op de geboekte route. Een reis naar de oostelijke eilanden kan een westelijke reis worden, en de excursies die je vooraf boekte vervallen dan.

Aruba, Curaçao en Bonaire liggen buiten de gebruikelijke baan, en routes daarheen worden zelden geraakt.

Wie in die maanden boekt, doet er verstandig aan de excursies aan boord te regelen in plaats van vooraf, en een reisverzekering te hebben die een gewijzigde route dekt.

De havens die je hoe dan ook tegenkomt

Drie namen staan op zoveel routes dat je ze bij een eerste Caribische cruise vrijwel zeker aandoet.

Nassau staat op tweeduizendachthonderd afvaarten en is daarmee de meest aangedane haven van het gebied. De kade ligt midden in de stad, er liggen op drukke dagen zes schepen tegelijk en de straten eromheen bestaan grotendeels uit winkels voor cruisegasten. Wie daar niets aan vindt, neemt het strand op het eiland aan de overkant van de brug of het fort boven de stad, dat eind achttiende eeuw door tot slaaf gemaakte arbeiders in de rots is uitgehakt.

Cozumel staat op tweeduizendzeshonderd afvaarten. Voor de Maya's was het een bedevaartsoord, en wat het in de twintigste eeuw beroemd maakte is het rif voor de zuidkust, dat na filmopnamen in de jaren zestig tot een van de bekendste duikplekken ter wereld werd gerekend.

Sint-Maarten staat op zeventienhonderd afvaarten en is sinds 1648 in tweeen gedeeld tussen Nederland en Frankrijk. Het is daarmee het kleinste stuk land ter wereld dat door twee landen wordt gedeeld, en aan de Nederlandse kant hoor je gewoon Nederlands.

Wie deze drie al kent, doet er goed aan te kijken naar routes met Roseau op Dominica, Saint George op Grenada of Kralendijk op Bonaire; die staan op aanzienlijk minder programma's en zijn navenant rustiger.

Waar je op let bij het kiezen

Kijk eerst naar de havenlijst en tel hoeveel daarvan privé-eilanden zijn. Twee van de vier is bij deze routes geen uitzondering, en dat bepaalt in hoge mate wat je van het gebied ziet.

Kijk daarna of de havens een pier hebben of een ankerplaats. Tenderhavens kosten een half uur per kant en vervallen bij deining; Grand Cayman, Half Moon Cay en Belize zijn de bekendste voorbeelden.

Let op de zeedagen. Vanuit Florida ben je de eerste en de laatste dag onderweg; vanuit San Juan of Bridgetown lig je vrijwel elke dag ergens.

Reken de reis in zijn geheel door. Bij de goedkoopste rederijen komen de servicevergoeding, de dranken, de wifi en een deel van de eetgelegenheden er nog bij, en op de privé-eilanden geldt dat ook voor het meeste dat er te doen is.

En vergelijk op prijs per nacht en niet op reissom, want een reis van veertien nachten oogt duur naast een week terwijl de dagprijs vaak lager ligt.