Cruises vanuit Montreal

Duizend kilometer landinwaarts

Er komen 139 reizen langs in Montreal, en 69 daarvan beginnen of eindigen hier, vanaf €1.579 per persoon.

Dat tweede getal is de kern van deze haven: Montreal is een vertrekhaven en geen tussenstop. De stad ligt bijna vijftienhonderd kilometer van de Atlantische Oceaan, aan de Saint Lawrence, en een schip doet er twee tot drie dagen over om er te komen.

De rederijen zijn Holland America Line, Oceania Cruises, Seabourn en Silversea Cruises. De schepen zijn Volendam, Seabourn Quest, Oceania Vista en Star Pride; dat zijn middelgrote schepen, want de rivier en de sluizen laten de allergrootste niet toe.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Quebec, Halifax, Sydney, Canada en Boston. Dit zijn de Canada- en New Englandroutes, die van hier langs Quebec en de Maritimes naar Boston en New York varen.

De cruiseterminal ligt aan de Alexandra-kade in de Vieux-Port, aan de rand van de oude stad. Je loopt van de loopplank de kasseien op, en dat is voor een haven van deze omvang uitzonderlijk.

Een Franse stad in Noord-Amerika

Montreal heeft bijna twee miljoen inwoners en is na Parijs de grootste Franstalige stad ter wereld.

De stad is in 1642 gesticht als Ville-Marie, een missiepost op een eiland in de rivier. De naam komt van de berg in het midden: Mont Royal, driehonderd meter hoog, waar Jacques Cartier in 1535 op klom.

Die berg is nu een park, ontworpen door dezelfde man die Central Park in New York maakte. Vanaf het uitkijkpunt zie je de stad, de rivier en bij helder weer de bergen van Vermont.

Het Frans is hier geen folklore maar de omgangstaal en de wet. Sinds de jaren zeventig is het de enige officiële taal van Quebec, en dat is aan de winkelborden te zien; in het centrum spreekt vrijwel iedereen ook Engels, in de buitenwijken minder.

Vieux-Montréal is het oudste deel, met gebouwen uit de achttiende en negentiende eeuw in grijze kalksteen. De Notre-Dame-basiliek daar heeft een interieur in diepblauw met bladgoud en duizenden sterren in het gewelf, en dat is ongewoon: van buiten is het een sober neogotisch gebouw.

Onder de stad ligt de Ville Souterraine, tweeëndertig kilometer aan gangen die winkelcentra, metrostations, kantoren en universiteiten met elkaar verbinden. Die is aangelegd om de winter te ontlopen en wordt dagelijks door een half miljoen mensen gebruikt.

Wat je in een dag doet

De stad is compact genoeg om te belopen en heeft een metro die werkt.

De Marché Jean-Talon is een van de grootste openluchtmarkten van Noord-Amerika, met producten uit Quebec: ahornsiroop, kaas, cider en in het najaar tientallen soorten appels.

Het Musée des beaux-arts is gratis voor de vaste verzameling en heeft Canadese schilderkunst die je elders niet ziet, met de Groupe of Seven en de landschappen van Quebec.

Het olympisch stadion uit 1976 heeft de hoogste hellende toren ter wereld, met een kabelbaan naar het uitzichtdek. Ernaast liggen de botanische tuin en het Biodôme, waar vier ecosystemen van Amerika zijn nagebouwd.

Wat je hier eet is bagels en smoked meat. De bagels van Montreal zijn kleiner, zoeter en in een houtoven gebakken, anders dan de New Yorkse; de twee bakkerijen in Mile End die het maken, draaien dag en nacht. Smoked meat is gepekeld rundvlees dat dagen wordt gerookt en met de hand gesneden.

Poutine komt uit Quebec: patat met kaaswrongel en jus. Dat is geen toeristengerecht maar het gewone avondeten na een uitgaansavond.

De rivier en de sluizen

Wat deze reis van andere onderscheidt, is de vaart erheen.

De Saint Lawrence verbindt de Grote Meren met de Atlantische Oceaan. Bij Montreal is de rivier nog een kilometer breed; stroomafwaarts wordt hij een estuarium en daarna een zeearm van honderd kilometer breed.

Tussen Montreal en Quebec vaar je langs dorpen met zilveren kerktorens, en de oevers zijn in smalle stroken verdeeld die alle op het water uitkomen: dat is het Franse systeem van landtoewijzing uit de zeventiende eeuw, en het is vanuit de lucht en vanaf het water nog te zien.

Stroomopwaarts liggen de sluizen van de Saint Lawrence Seaway, die schepen naar de Grote Meren tillen. Die vaarweg is in 1959 geopend en overwint in totaal ruim tweehonderd meter hoogteverschil.

Bij Tadoussac, waar de Saguenay in de rivier komt, is het water diep en koud, en daar verzamelen zich walvissen. Beloega's leven er het hele jaar, en van juni tot oktober komen er blauwe vinvissen, gewone vinvissen en bultruggen; blauwe vinvissen zijn hier van dichterbij te zien dan bijna waar ook.

Verder stroomafwaarts wordt de rivier zo breed dat je geen oever meer ziet en je gewoon op zee bent.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 6 maanden met aanlopen, met oktober als drukste maand.

Het seizoen loopt van mei tot oktober, en de piek ligt aan het einde. De reden is het blad: in de laatste week van september en de eerste helft van oktober kleuren de esdoorns langs de rivier rood en oranje, en dat is waar deze routes om worden geboekt.

Het weer is in de zomer tweeëntwintig tot dertig graden en vochtig; in september en oktober twaalf tot twintig, met heldere lucht.

De winter is streng: min tien tot min twintig graden is normaal en er valt ruim twee meter sneeuw per jaar. De rivier bij Montreal vriest deels dicht en de haven ligt voor passagiersschepen stil.

Kom een dag eerder als je hier inscheept. Vanuit Nederland is er een rechtstreekse vlucht van ruim zeven uur, en het tijdverschil is zes uur.

Voor Nederlanders is een eTA nodig als je Canada per vliegtuig binnenkomt. Die vraag je online aan en dat kost een paar euro; regel hem voordat je boekt, niet op de dag zelf.

Betalen gaat met de Canadese dollar en overal met kaart. Fooien van vijftien tot twintig procent zijn hier gebruikelijk, en de prijs op het kaartje is zonder belasting; die komt er bij het afrekenen bij.