Cruises naar Miyake-jima, Tokyo

Vier jaar leeg, en daarna vijf jaar met een gasmasker

Er komen 78 reizen langs in Miyake-jima, Tokyo en er vertrekt er geen enkele. Dit eiland heeft iets meegemaakt dat verder vrijwel nergens is voorgekomen.

Midden op het eiland staat een vulkaan die ongeveer elke twintig jaar uitbarst. In 1940, 1962 en 1983 gebeurde dat, en in de zomer van 2000 opnieuw.

Die keer ging het anders. De top zakte in en er ontstond een krater van anderhalve kilometer breed, waarna de berg maandenlang zwaveldioxide uitstootte in hoeveelheden die voor mensen niet vol te houden waren.

In september 2000 is de hele bevolking geevacueerd, ongeveer drieduizend achthonderd mensen, en het eiland is leeg achtergebleven. Zij mochten pas in februari 2005 terug, vier en een half jaar later.

En toen zij terugkwamen, gold er een voorschrift dat je nergens anders tegenkomt: iedereen op het eiland moest een gasmasker bij zich dragen, ook op school en op straat, omdat de uitstoot doorging. Dat is pas in 2013 opgeheven.

De bevolking is er niet van hersteld. Waar er voor 2000 bijna vierduizend mensen woonden, zijn het er nu ongeveer tweeduizend, en een deel van de teruggekeerden was ouder dan zestig.

Waarschijnlijk vaar je erlangs zonder aan te leggen

Hier past een voorbehoud dat wij niet uit het bestand kunnen halen en dat wij daarom als gevolgtrekking geven.

Dit eiland heeft twee kleine havens die voor de veerboot uit Tokio zijn gemaakt, en welke van de twee wordt gebruikt hangt van de windrichting af. Er is geen kade voor zeeschepen.

Van de eenenzestig reizen op deze pagina komen er eenendertig van een schip met bijna zesduizend passagiers aan boord. Zo'n schip kan hier niet afmeeren, en een tenderoperatie voor duizenden mensen op een onbeschutte rede is niet realistisch.

Daar komt bij dat vierentwintig van die reizen maar vier nachten duren. Op een tocht van Tokio naar Taipei of Naha in vier nachten is geen dag over voor een klein eiland onderweg.

Wat er waarschijnlijk gebeurt is dat het schip er dicht langs vaart en dat het eiland als landschapspunt in het programma staat, zoals bij de Kanmon-straat en Tracy Arm in Alaska. Zeker weten doen wij dat niet.

Kijk dus in het dagprogramma of er een landing is gepland. Staat er alleen scenic cruising, dan blijf je aan boord.

Een winterpiek, en dat is voor Japan ongewoon

Er wordt 9 maanden per jaar langsgekomen, en de verdeling is het omgekeerde van wat je bij Japan verwacht.

December telt negentien aanlopen, januari veertien, en februari en november elk negen. In juli, augustus en september staat de teller op nul.

De zomer valt weg door de tyfoons, die van juli tot oktober langs deze eilanden trekken en waarbij deze rede onbruikbaar wordt. Dat verklaart de zomer.

De winterpiek komt ergens anders vandaan. Zestien reizen beginnen in Taipei, dertien in Naha op Okinawa en elf in Tokio, en dat zijn korte reizen op de route tussen Japan en Taiwan die in de winter worden gevaren omdat de schepen dan uit de noordelijke wateren weg zijn.

De prijzen lopen van driehonderdzevenentwintig euro tot drieentwintigduizend achthonderdvijftien, en bij tien van de eenenzestig reizen ontbreekt het bedrag. Dat laagste bedrag hoort bij een reis van vier nachten en het is een van de laagste die wij op een havenpagina hebben gezien.

Zesentwintig reizen dragen China als vaargebied. Dat is bij een route langs Taiwan en Okinawa geen fout: die reizen doen werkelijk Hongkong of een Chinese haven aan, zoals wij bij Kaohsiung al hebben nagerekend.

Een eiland dat door vogelaars wordt bezocht

Als dit eiland om iets anders bekendstaat dan om die vulkaan, is het om vogels.

Het ligt op honderdtachtig kilometer ten zuiden van Tokio in een keten van vulkanische eilanden die nooit met het vasteland verbonden zijn geweest. Daardoor hebben zich er soorten ontwikkeld die alleen daar voorkomen.

Het bekendste is een roodborstlijster die het symbool van het eiland is en die op de deksels van de putten staat afgebeeld. Verder zitten er een eigen mees, een eigen duif en een eigen uil.

In het broedseizoen komen er vogelaars uit heel Japan en daarbuiten. Er is een natuurcentrum met kijkhutten en er lopen paden door het bos aan de noordkant, waar de begroeiing de uitbarsting van 2000 heeft overleefd.

Aan de zuidkant is dat anders. Daar staat een dood bos van kale stammen die door het zwavelgas zijn gedood, over honderden hectaren, en dat is een aanblik die je bijblijft.

Er ligt bovendien een schoolgebouw dat door een lavastroom uit 1983 half is bedolven en dat zo is blijven staan als monument, met de eerste verdieping nog boven het gesteente uit.

Wat je zou zien als je wel aan land komt

Het eiland is ongeveer vijfenvijftig vierkante kilometer en er loopt een ringweg van vijfendertig kilometer omheen.

Er zijn zwarte zandstranden, een zoutmeer in een oude krater, en warmwaterbaden aan de kust waar je met uitzicht op zee in het water zit. Er is duiken op koraal dat verrassend ver naar het noorden reikt, dankzij een warme zeestroom.

Vervoer is er nauwelijks. Er rijdt een bus een paar keer per dag en verder is het een huurauto of een scooter, en dat is voor een cruisebezoek niet praktisch.

Wat je van het schip af sowieso ziet is de berg zelf, achthonderdvijftien meter hoog, met de ingestorte top en de kale flanken. Bij helder weer is dat vanaf het dek goed te zien.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Naha (Okinawa Is.), Japan, Ishigaki Island, Japan, Hong Kong en Kagoshima, Japan. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd, en evenmin of er werkelijk wordt aangelegd.

Waar je op moet letten in Miyake-jima, Tokyo

• Kijk of er een landing is gepland. Wij vermoeden dat je erlangs vaart.
• December en januari zijn de drukste maanden. In de zomer is het tyfoonseizoen.
• Vierentwintig reizen duren vier nachten. Dat is kort voor een landgang.
• De vulkaan is het onderwerp. Het dode bos aan de zuidkant is vanaf zee zichtbaar.
• Er is nauwelijks vervoer op het eiland.
• De China-tag op zesentwintig reizen klopt.