Cruise China

Een cruise naar China: twee havens die twee verschillende regimes zijn

Er zijn 737 boekbare reizen die China aandoen, langs 7 havens. Hongkong draagt er 569 en Shanghai 259; Tianjin en Dalian staan op 33 en 32.

Die eerste twee vragen om een andere voorbereiding, en dat is het belangrijkste wat je over deze bestemming moet weten. Hongkong is een speciale bestuurlijke regio met een eigen grens, een eigen munt en een eigen toelatingsbeleid; Nederlanders komen er voor kort verblijf zonder visum binnen.

Voor het vasteland ligt dat anders. Daar is in beginsel een visum nodig, met uitzonderingen die de laatste jaren zijn verruimd en die per situatie verschillen. Voor cruisepassagiers bestaat er bovendien een aparte regeling waarbij een groep onder begeleiding van een reisorganisatie zonder individueel visum aan land mag, mits het schip in dezelfde haven weer vertrekt.

Dat klinkt ingewikkeld en dat is het ook. Ga hier niet van aannames uit: vraag je rederij vroeg wat er voor jouw route geldt en houd rekening met een aanvraag die weken duurt. 335 van de 737 reizen duren vijftien dagen of langer, dus dit is meestal geen reis die je op het laatste moment boekt.

Hongkong is de haven waar je zonder gedoe komt

Hongkong staat met 179 vertrekken bovenaan de vertrekhavens en is voor de meeste reizigers de nuttigste van de twee.

Er zijn twee terminals. Ocean Terminal ligt in Tsim Sha Tsui, aan de punt van Kowloon, en dat is de beste ligging die een cruisehaven kan hebben: je stapt van boord en staat op de boulevard met het uitzicht op de wolkenkrabbers aan de overkant. De Kai Tak-terminal ligt op de landingsbaan van de oude luchthaven, verder oostelijk, en daar heb je vervoer nodig.

Wat je in een dag doet: de Star Ferry naar Hongkong-eiland, een overtocht van tien minuten die sinds 1888 vaart en die een paar cent kost. Daarna de tram de Victoria Peak op voor het uitzicht, en terug via Central.

De tweede optie is eten en markten. Er zijn straten met kraampjes, dim sum-zalen waar de karretjes langskomen en een vismarkt in Sheung Wan met gedroogde waar in bakken.

Wie meer tijd heeft, gaat naar Lantau met de kabelbaan naar de grote Boeddha, of naar Tai O, een vissersdorp op palen. Dat is een halve dag.

Wat Hongkong voor een havendag zo bruikbaar maakt, is dat het openbaar vervoer eenvoudig is en alles in het Engels staat aangegeven. Een oplaadbare vervoerspas werkt in de metro, de bus, de tram en de veerboot, en die haal je bij elk metrostation.

De dubbeldekstram op Hongkong-eiland rijdt sinds 1904 over dezelfde route en kost minder dan een euro. Ga op de bovenste verdieping vooraan zitten en rijd een stuk mee; je ziet in een halfuur meer van de stad dan met welke excursie ook.

Shanghai ligt niet aan zee

Bij Shanghai zit een praktisch punt dat op het reisschema niet staat.

De grote cruiseschepen liggen bij Wusongkou in het district Baoshan, aan de monding van de Yangtze, en dat is dertig tot veertig kilometer van het centrum. Reken op een uur rijden, in het verkeer langer. De oudere terminal aan de Huangpu-rivier ligt wel in de stad maar neemt alleen kleinere schepen, want de brug erover laat de grote niet door.

Kijk dus welke naam erbij staat. Het verschil tussen die twee is een halve havendag.

Wat de stad biedt is de Bund, de rij koloniale bankgebouwen langs de rivier uit de jaren twintig, met aan de overkant het financiële district dat in dertig jaar uit rijstvelden is opgetrokken. Die twee oevers tegenover elkaar zijn het beeld waar Shanghai om bekendstaat.

Daarnaast: de Yu-tuin uit de zestiende eeuw in de oude stad, het museum aan het Volksplein met brons en keramiek, en de Franse concessie met platanen en villa's uit de tijd dat westerse mogendheden hier eigen wijken bestuurden.

Peking staat met vijf in de havenlijst maar dat is een misvatting die je moet kennen: de haven is Tianjin, en dat ligt honderdvijftig kilometer van Peking. Dat is tweeënhalf uur per richting, dus een dagtocht naar de Verboden Stad of de Muur betekent twaalf uur op pad. Rederijen bieden het aan; weeg af of je dat wilt.

Dalian, met 32 aanlopen, ligt op een schiereiland in het noordoosten en heeft een geschiedenis die je aan de gebouwen ziet: het is achtereenvolgens Russisch en Japans bestuurd geweest, en er staan pleinen en stationsgebouwen uit die tijd. De stad is een van de weinige in China met een uitgebreid tramnet dat nog uit de jaren dertig stamt.

Cruises naar China: een seizoen dat in februari piekt

Februari telt 159 reizen, januari 142 en november 81. Juli komt uit op 8 en mei op 16.

Die piek in het diepst van de winter is voor Azië ongebruikelijk en heeft twee oorzaken. De eerste is dat Hongkong in januari en februari aangenaam is, met vijftien tot twintig graden en droog, terwijl het er in de zomer vijfendertig graden en drukkend is met tyfoons erbij.

De tweede is dat veel van deze reizen wereldreizen zijn of lange trajecten die in die maanden door Azië trekken. Dat verklaart ook waarom 274 van de reizen als luxe zeecruise staan geboekt en 154 als kleinschalig.

Het tyfoonseizoen loopt van mei tot november en het treft vooral de zuidkust. Een tyfoon in de buurt van Hongkong betekent dat het schip de haven overslaat of dat de aanloop wordt ingekort; dat gebeurt in augustus en september met enige regelmaat.

Er is nog een periode om op te letten. Rond het Chinese nieuwjaar, dat tussen eind januari en half februari valt, reist het hele land en zijn attracties, treinen en hotels overvol. Dat is spectaculair om mee te maken en onhandig om in te plannen.

De rederijen zijn Royal Caribbean International, Azamara Cruises, Oceania Cruises en Silversea Cruises, met Royal Caribbean op 128 reizen, MSC op 60 en Azamara op 58. Er varen negenenveertig verschillende schepen en de goedkoopste reis begint bij €240 per persoon.

Praktisch, en het internet

Het vasteland en Hongkong zijn twee gescheiden systemen, ook voor de dagelijkse dingen.

Op het vasteland betaal je in de praktijk met een telefoon-app en niet met een bankpas; buitenlandse kaarten worden op steeds meer plekken aangenomen maar niet overal, en contant geld is er ongebruikelijk geworden. Zorg dat je een oplossing hebt geregeld voordat je aan wal gaat, en vraag je rederij wat er in de haven werkt.

Het internet is er beperkt. Veel westerse diensten zijn niet bereikbaar, waaronder de bekende zoekmachines, sociale netwerken en berichtendiensten. Roaming via je eigen Nederlandse abonnement loopt vaak buiten die beperking om, dus dat is het overwegen waard; de wifi in de haven doet dat niet.

In Hongkong geldt niets van dat alles: gewone kaartbetalingen, gewoon internet, eigen munt.

De vlucht naar Hongkong duurt rechtstreeks ongeveer twaalf uur en naar Shanghai elf; het tijdverschil is zes of zeven uur.

Neem het adres van je schip in Chinese tekens mee, uitgeprint. Taxichauffeurs spreken buiten de terminals zelden Engels, en dat ene briefje voorkomt het meeste gedoe.

Waar je op moet letten

• Hongkong en het vasteland zijn twee verschillende toelatingsregimes. Vraag vroeg wat jouw route vereist.
• De grote schepen in Shanghai liggen veertig kilometer buiten de stad.
• Peking betekent Tianjin, op tweeënhalf uur rijden per richting.
• Ocean Terminal in Hongkong ligt in het centrum, Kai Tak niet.
• Regel je betaalmiddel vooraf als je op het vasteland aan wal gaat.
• Reken in augustus en september op tyfoons aan de zuidkust.