Cruises naar Leverinho

Vierentachtig reizen, en geen enkele vertrekt hier

Leverinho staat bij ons met 76 boekbare reizen en met nul vertrekken. Wie de naam op een kaart zoekt vindt geen stadje, en dat klopt: dit is een aanlegplaats en geen plaats.

Onze coordinaten zetten hem op eenenveertig komma nul acht graden noorderbreedte en acht komma vier zeven west, aan de Douro in de gemeente Gondomar. Dat is veertien kilometer stroomopwaarts van het centrum van Porto.

De schepen liggen hier niet lang. Drieenveertig reizen komen hier na Regua binnen en gaan daarna door naar Porto, negenendertig komen na Porto Antigo; erna volgt vijfenveertig keer Porto en tweeendertig keer Folgosa.

Het is met andere woorden een doorvaartpunt op de laatste vijftig kilometer van de rivier. Je stapt hier van boord voor een uitstapje, of het schip gebruikt de steiger om te wachten op een sluis.

Dat wachten is hier logisch, want de eerste stuwdam boven Porto ligt op vrijwel dezelfde coordinaten. Die heet Crestuma-Lever, en elk schip dat de rivier op wil moet er doorheen.

De buurhavens zijn Regua, Pinhao, Porto en Porto Antigo, Portugal. Vier van die namen liggen binnen zestig kilometer, en dat past bij een rivier waar een reis van zeven nachten niet verder komt dan tweehonderd kilometer heen en terug.

Wat je hier doet

De Douro ontspringt in Spanje en is in Portugal over de laatste tweehonderd kilometer bevaarbaar. Dat is geen natuurlijke toestand maar het gevolg van vijf stuwdammen met sluizen, waarvan die bij Carrapatelo een van de grootste schuthoogtes van Europa heeft.

Die sluizen bepalen hoe de schepen eruitzien. Ze mogen niet langer dan ongeveer tachtig meter zijn, dus je vaart hier met honderd tot honderdvijftig passagiers en niet met tweeduizend.

Wat je vanaf het dek ziet zijn terrassen. De wijnbergen langs deze rivier zijn met de hand in de leisteen uitgehakt en liggen als trappen tot boven aan de helling; het gebied is sinds 2001 werelderfgoed en werd al in 1756 als wijnstreek afgebakend, de oudste ter wereld.

Vanaf Leverinho ga je meestal aan land voor Porto of voor een quinta. Een quinta is een wijngoed, en bij vrijwel elke reis zit een bezoek met proeverij van port in het programma.

Neem er de tijd voor dat dit een langzame reis is. Een riviercruise vaart zelden harder dan een fietser rijdt, en het schutten in een sluis duurt een half uur; wie haast heeft is hier verkeerd.

Twee buurhavens staan in Zuid-Amerika

Wij rekenen bij elke haven na of de coordinaten kloppen door de afstand tot de buren op de route te meten. Bij deze pagina kwamen er twee uit die er ver naast zitten.

Pinhao staat in ons bestand op vijfentwintig graden zuiderbreedte en tweeenvijftig west. Dat is Pinhao in de Braziliaanse deelstaat Parana, achtduizend zevenhonderdzestien kilometer van het Portugese Pinhao in de Douro-vallei.

Entre staat op tweeendertig graden zuiderbreedte en negenenvijftig west, in de Argentijnse provincie Entre Rios. Dat is negenduizend zevenhonderdeenentwintig kilometer van de Douro.

Bij allebei staat in het landveld gewoon Portugal. Het gaat dus niet om een reis die ergens anders heen vaart maar om een plaatsbepaling die op een gelijknamige plek aan de andere kant van de wereld is beland.

Het raakt bovendien veel reizen. Het Pinhao-record hangt aan zevenhonderdtweeenzeventig afvaarten en het Entre-record aan tweehonderdachtendertig, en er staat ook nog een tweede Pinhao-record in het bestand zonder een enkele reis eraan.

De rest van deze pagina klopt wel. Porto ligt op veertien kilometer, Guimaraes op tweeenveertig en Regua op achtenvijftig, en dat zijn allemaal afstanden die je op de kaart terugvindt.

Alle vierentachtig reizen dragen Westelijke Middellandse Zee

De Douro stroomt bij Porto de Atlantische Oceaan in. Toch draagt elke reis op deze pagina het vaargebied Westelijke Middellandse Zee, en dat is geen enkele keer terecht.

Om te zien of het aan deze haven ligt hebben wij het feedbreed nagerekend, per record. Barca d'Alva draagt het op vijfhonderdtwaalf van de vijfhonderdtwaalf reizen, Entre op tweehonderdachtendertig van de tweehonderdachtendertig, Guimaraes op honderdzevenenveertig van de honderdzevenenveertig en Folgosa op vierendertig van de vierendertig.

Bij de plaatsen die ook door zeeschepen worden aangedaan ligt het anders. Regua zit op zeshonderdacht van de zevenhonderdvierentachtig, Pinhao op zeshonderdvier van de zevenhonderdtweeenzeventig en Porto op negenhonderdvierenvijftig van de elfhonderdvijfenvijftig.

Dat verschil wijst de bron aan. Het etiket hangt niet aan een enkele haven maar aan het Douro-programma als geheel: elke riviercruise op deze rivier krijgt het, en de restanten bij Porto en Regua zijn zeereizen die het juist niet dragen.

Voor de goede orde: vanaf Porto is het zeshonderdvijfentwintig kilometer varen naar de Straat van Gibraltar en negenhonderdtwee naar Barcelona. Je zit hier dus niet aan de rand van dat gebied maar er ver buiten.

Het etiket Europa staat er ook op, en dat klopt wel. Zoek je op vaargebied, ga dan daarop af. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Twee rederijen, twee prijsniveaus

Op deze pagina staan A-ROSA, Viva Cruises en CroisiEurope. A-ROSA vaart drieenveertig reizen, Viva Cruises negenendertig en CroisiEurope twee, met de schepen A-ROSA ALVA, PORTO MIRANTE en MS Amalia Rodrigues.

Bij negenenzestig van de vierentachtig reizen staat een bedrag, oftewel tweeentachtig procent. Dat is voor deze site hoog, en het maakt vergelijken hier voor een keer echt mogelijk.

Bij A-ROSA lopen de bedragen van twaalfhonderdachtennegentig tot tweeduizend negenhonderdachtenveertig euro. Bij Viva Cruises beginnen ze op tweeduizend driehonderdvijftig en lopen ze door tot drieduizend zevenhonderdvijftig.

De twee reeksen overlappen dus nauwelijks. De goedkoopste Viva-reis kost bijna het dubbele van de goedkoopste A-ROSA-reis, terwijl vrijwel alle reizen zeven nachten duren en dezelfde rivier afleggen.

Per nacht komt dat neer op honderdvijfentachtig euro aan de onderkant en vierhonderdnegenenzestig aan de bovenkant, met driehonderd als middelste waarde. Voor een riviercruise is dat een normaal niveau.

Vijftien reizen hebben geen bedrag: twaalf van Viva Cruises, twee van CroisiEurope en een van A-ROSA. Daar zul je voor moeten bellen.

Negen maanden, en oktober is de piek

Er wordt 9 maanden per jaar gevaren. oktober telt zeventien passages, september vijftien, juni tien, en april, mei, juli en augustus elk acht.

In januari, februari en december ligt alles stil. Dat is niet vanwege de kou maar vanwege het water: in de winter staat de Douro hoog en snel, en dan is schutten in de sluizen lastig.

Dat september en oktober de drukste maanden zijn heeft een duidelijke reden. Dan is het in de vallei droog en een graad of vijfentwintig, en dan wordt er geoogst; wie in die weken vaart ziet de wijnbergen in bedrijf.

Zesenzestig aanlopen vallen in 2027 en achttien in dit jaar. Drieentachtig van de vierentachtig reizen duren zeven nachten, en er is er precies een van acht.

De vertrekhavens zijn drieenveertig keer Porto, negenendertig keer Porto Antigo en twee keer Lissabon. Die eerste twee liggen ruim veertig kilometer uit elkaar en zijn allebei gewoon de start van dezelfde rivierreis.

Waar je op moet letten

• Leverinho is een steiger, geen plaats. Veertien kilometer stroomopwaarts van Porto, en je gaat er aan land voor een uitstapje.
• Twee buurhavens staan op het verkeerde continent. Pinhao in Brazilie, Entre in Argentinie, allebei met Portugal in het landveld.
• Het vaargebied klopt niet. Alle reizen dragen Westelijke Middellandse Zee; het etiket hangt aan het hele Douro-programma.
• De twee rederijen zitten in een ander segment. De goedkoopste Viva-reis kost bijna het dubbele van de goedkoopste A-ROSA-reis.
• Reken op zeven nachten. Drieentachtig van de vierentachtig reizen duren precies zo lang.
• Het seizoen loopt van maart tot en met november. September en oktober zijn de oogstmaanden en meteen de drukste.
• Dit is een langzame reis. Schutten duurt een half uur, en dat gebeurt vijf keer op de heenweg.