Cruises naar Horta

April is hier de drukste maand, en dat is de oversteek

Er komen 34 reizen langs in Horta en er vertrekt er geen enkele. Dit is een van de weinige pagina's op deze site waar in elke maand van het jaar wel iets langskomt.

april springt er wel uit met twaalf aanlopen, tegen zes in maart en vijf in januari; november staat op vier. Juni is de enige lege maand.

Die piek in april heeft een eenvoudige oorzaak. Deze eilanden liggen halverwege tussen Amerika en Europa, en in het voorjaar varen de schepen die de winter in de Caraiben hebben doorgebracht terug naar het Middellandse Zeegebied en Noord-Europa.

Zij moeten dan drieduizend kilometer open oceaan over, en dit is de enige plek onderweg waar zij kunnen aanleggen. In november gebeurt hetzelfde in omgekeerde richting, wat de vier aanlopen in die maand verklaart.

Dat zie je terug in de vertrekhavens: Lissabon zeven, Miami zes, Londen vijf, verder Jacksonville, Malaga en Fort Lauderdale. Bij tien van de zevenendertig reizen ontbreekt de prijs, en de bedragen lopen van zevenhonderdzestig euro tot ruim tachtigduizend.

Er staan drie records met deze naam

Bij het nakijken bleek deze plaats drie keer in het bestand voor te komen.

Dit record draagt alle zevenendertig reizen. Daarnaast is er een tweede dat op anderhalve kilometer ligt en dat de plaatsnaam met het eiland erachter combineert; het staat op actief maar er hangt geen enkele reis aan. En er is een derde dat op inactief staat, ook zonder reizen.

Dat is op zichzelf geen probleem, want het aanbod staat volledig onder een naam. Het is wel iets om te weten als je in een zoekveld drie keer dezelfde plaats ziet staan en je afvraagt welke je moet hebben.

De vaargebieden bij dit record zijn grotendeels in orde. Bermuda staat bij twaalf reizen en klopt bij alle twaalf; het Caribisch gebied bij vijfentwintig en klopt bij alle vijfentwintig.

De westelijke Middellandse Zee staat bij twintig reizen, waarvan er vijftien werkelijk die zee binnenvaren. Voor de overige vijf hebben wij geen bron kunnen vinden: zij hebben onderling niets gemeen behalve deze haven zelf.

De kademuur die door zeilers is beschilderd

Wat deze haven onder zeilers beroemd maakt, ligt op de grond en op de muren.

Elke bemanning die hier binnenloopt na een oversteek, schildert een vak op de kade of op de havenmuur: de naam van het schip, het jaar, de route en vaak een tekening. Dat gebeurt sinds de jaren zeventig en er liggen er inmiddels duizenden, over elkaar heen en naast elkaar.

Er hoort een bijgeloof bij dat wordt doorverteld: wie het nalaat, heeft ongeluk op de volgende overtocht. Of dat serieus wordt genomen doet er minder toe dan dat vrijwel iedereen het doet.

Aan diezelfde kade zit sinds 1918 een cafe dat door vier generaties van dezelfde familie wordt gehouden en dat als het trefpunt van de Atlantische zeilvaart geldt. Boven zit een verzameling bewerkt walvisbeen.

Je loopt er van de kade in twee minuten naartoe. Dat is een van de weinige plekken op deze site waar het bezienswaardige werkelijk aan de kade ligt.

De vulkaan van 1957 en wat erop volgde

Aan de westpunt van dit eiland is in september 1957 een vulkaan uit zee opgekomen, en die is dertien maanden blijven uitbarsten.

Er kwam een nieuw stuk land bij van ruim twee vierkante kilometer, dat later gedeeltelijk weer is weggeslagen. De vuurtoren die daar stond, is tot halverwege onder de as bedolven en staat er nog steeds zo bij; je kunt eromheen lopen door een landschap dat op geen ander deel van het eiland lijkt.

Wat er daarna gebeurde is minstens zo ingrijpend. Honderden gezinnen raakten hun huis en hun land kwijt, en in de Verenigde Staten is in 1958 een wet aangenomen die het mogelijk maakte dat enkele duizenden eilandbewoners daarheen vertrokken.

Zij kwamen vooral in Massachusetts, Rhode Island en Californie terecht, waar al Azorische gemeenschappen bestonden. Vrijwel elke familie op dit eiland heeft er verwanten aan de andere kant van de oceaan aan overgehouden.

In het midden van het eiland ligt een krater van twee kilometer breed en vierhonderd meter diep, met een rand waar je omheen kunt lopen. Op heldere dagen kijk je vandaar naar de vulkaan aan de overkant van de zeestraat, met tweeendertighonderd meter de hoogste berg van Portugal.

De kabels die hier aan land kwamen

Deze plaats is aan het eind van de negentiende eeuw belangrijker geweest dan haar formaat doet vermoeden.

In 1893 kwam hier de eerste onderzeese telegraafkabel aan land, en daarna volgden er meer: uit Engeland, Duitsland, Frankrijk en de Verenigde Staten. Op het hoogtepunt kwamen er ruim tien kabels samen, en dit eiland was daarmee een knooppunt in het wereldwijde berichtenverkeer.

Dat bracht buitenlandse technici en hun gezinnen naar de stad, met eigen clubs, tennisbanen en huizen. Voor een eiland van deze omvang was dat een uitzonderlijke gemeenschap.

Het station is in 1969 gesloten toen de satelliet het overnam. Wat ervan over is, staat er nog: het gebouw, de villa's en enkele apparaten in een museum in de stad.

Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• April telt twaalf van de zevenendertig aanlopen. Dat is de voorjaarsoversteek.
• Er staan drie records met deze naam, waarvan er twee leeg zijn.
• De kade en het cafe zijn het bezienswaardige; die liggen op twee minuten lopen.
• De vulkaan aan de westpunt is een halve dag met de rit erbij.
• Bij tien reizen ontbreekt de prijs. Vraag die op.
• Vijf reizen dragen ten onrechte de westelijke Middellandse Zee; daar hebben wij geen bron voor gevonden.