Cruises vanuit Hambantota

De haven waar een land zijn eigen kade kwijtraakte

Er komen 50 reizen langs in Hambantota en er vertrekken er twee. Deze haven is wereldwijd bekend geworden om iets wat met cruises niets te maken heeft.

Zij is vanaf 2008 gebouwd op een plek waar niets was, in het geboortedistrict van de toenmalige president van dit land, met geleend geld uit China. De kosten liepen op tot ruim een miljard dollar.

De verwachting was dat de schepen die tussen Europa en Azie langs deze kust varen hier zouden aanleggen, want zij passeren op enkele tientallen kilometers. Dat is niet gebeurd; in de eerste jaren kwamen er nauwelijks schepen en de haven draaide verlies.

De rente op de lening liep intussen door. In 2017 heeft dit land de haven voor negenennegentig jaar in erfpacht gegeven aan een Chinees staatsbedrijf, dat er zeventig procent van in handen kreeg, in ruil voor elfhonderdtwaalf miljoen dollar.

Dat besluit is in de hele wereld besproken als voorbeeld van wat schuldenval wordt genoemd: een land leent voor een project dat zichzelf niet terugverdient en staat het daarna af. Economen twisten over de vraag of dat woord terecht is, want de schuld aan China was maar een deel van de staatsschuld; dat het is gebeurd staat niet ter discussie.

Wat je als bezoeker ziet, is een moderne haven met veel ruimte en weinig drukte. Sinds enkele jaren komen er wel cruiseschepen, en dat is voor deze pagina de reden dat zij bestaat.

Het hele jaar door, met een piek in april

Er wordt hier 9 maanden per jaar aangelegd, en dat is in dit bestand zeldzaam.

April telt vijftien aanlopen, januari dertien en maart tien. In de overige negen maanden zijn het er een tot vijf, maar in geen enkele maand nul.

Die piek in het eerste kwartaal is het droge seizoen aan deze kust. De zuidwestmoesson brengt van mei tot september regen aan de westkant van het eiland, en de noordoostmoesson doet dat van oktober tot januari aan de oostkant.

Er leggen acht rederijen aan, met zestien aanlopen van de grootste. De reizen zijn lang: er zitten veertien verschillende lengtes in van zes tot negenentwintig nachten, met zes reizen van tien nachten als grootste groep.

Zestien reizen beginnen in Singapore, zes in Hamburg en vier in Sydney, Tokio en Dubai. Dat is de route tussen Europa en Azie, en die verklaart ook de vaargebieden.

De prijzen lopen van zestienhonderdvijfenzestig euro tot achtentachtigduizend driehonderdnegenennegentig, en bij elf van de eenenzestig reizen ontbreekt het bedrag.

Zesendertig reizen dragen Europa, en eenendertig komen er werkelijk

Bij zesendertig van de eenenzestig reizen staat Europa als vaargebied, en dat is voor Sri Lanka veel.

Wij hebben per reis gekeken of er een Europese haven op de route staat. Bij eenendertig is dat zo: dat zijn de lange reizen tussen Hamburg of de Middellandse Zee en Azie, die hier op de heenweg of de terugweg langskomen.

Bij vijf is het niet zo. Dat is een klein aandeel en het is een ander beeld dan bij pagina's waar wij tweeenveertig of zesendertig foute tags telden.

De twintig onder de Middellandse Zee en de zeventien onder de westelijke Middellandse Zee horen bij diezelfde reizen. Afrika bij negenendertig klopt ook: die varen via Kaapstad of via het Suezkanaal en de Rode Zee.

Wat wel opvalt is dat India bij negentien reizen staat en Azie bij alle eenenzestig, terwijl dit een eiland is dat geen deel van India uitmaakt. Dat etiket is geerfd van de route, want vrijwel al die reizen doen ook Mumbai of Kochi aan.

Ga af op de vertrekhaven en op de reisduur. Dit is vrijwel altijd een tussenstop op een lange reis en zelden een bestemming op zich.

Tweeduizend luipaarden en een nationaal park op een uur rijden

Op ongeveer een uur rijden ten oosten van deze haven ligt het bekendste wildpark van dit land.

Het staat bekend om luipaarden, en niet zonder reden: in een blok van dat park is de hoogste dichtheid aan luipaarden ter wereld gemeten. Zij liggen er overdag in de bomen en op de rotsen, en de kans om er een te zien is hier groter dan waar ook.

Er lopen daarnaast olifanten, lippenberen, buffels en krokodillen, en er zijn ruim tweehonderd vogelsoorten. Het gaat met een terreinwagen en een gids en het kost een halve tot een hele dag.

Vlak bij de haven ligt een tweede park, een lagunegebied waar van september tot maart trekvogels overwinteren, waaronder flamingo's. Dat is kleiner en dichterbij en het is een goede tweede keuze als de tijd krap is.

Verderop landinwaarts ligt een bedevaartplaats die door boeddhisten, hindoes en moslims wordt bezocht, elk om hun eigen reden en op hetzelfde terrein. Dat is in deze streek van de wereld ongewoon en het is de moeite waard om te zien.

Er is bovendien een vliegveld op ongeveer twintig kilometer dat met dezelfde leningen is gebouwd en dat jarenlang vrijwel leeg stond; het is een tijdlang het rustigste internationale vliegveld ter wereld genoemd.

De golf van 2004

Op tweede kerstdag 2004 is deze plaats getroffen door de tsunami die op de Indische Oceaan ontstond.

Het stadje lag laag aan een baai en er was geen waarschuwing. Er zijn hier ongeveer vierduizend vijfhonderd mensen omgekomen, op een bevolking van ruim twintigduizend, en de markt en de vissershaven zijn weggevaagd.

In het hele land vielen ruim vijfendertigduizend doden. Een trein die langs de kust reed werd door het water opgetild en van de rails geslagen, met naar schatting meer dan duizend doden; dat is de zwaarste treinramp uit de geschiedenis en die plek ligt aan dezelfde kust.

De wederopbouw hier is voor een deel de reden dat er een nieuwe haven, een vliegveld en een snelweg zijn gekomen. Of dat het beste gebruik van dat geld is geweest, is in dit land zelf een politieke vraag.

Er staat een gedenkteken bij het strand en er is een museum bij de plek van de treinramp. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Singapore, Colombo, Sri Lanka, Phuket, Thailand en Penang, Maleisië.

Wij hebben de afstanden, rijtijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Dit is een tussenstop op een lange reis. Er vertrekken er maar twee.
• Van de zesendertig Europa-reizen bereiken er eenendertig werkelijk Europa.
• Het wildpark kost een halve tot hele dag en ligt op een uur rijden.
• Er wordt hier het hele jaar aangelegd, met een piek van januari tot april.
• Aan de kade zelf is niets. Alles gaat met de bus.
• Bedek schouders en knieen bij tempels en de bedevaartplaats.