Cruises vanuit Frankfurt

Een oude binnenstad die in 2018 is opgeleverd

Er komen 193 reizen langs in Frankfurt en er vertrekken er 84. Wie tussen de dom en het stadhuis loopt, staat in een middeleeuws stratenpatroon dat nog geen tien jaar oud is.

De oude binnenstad is in maart 1944 in twee nachten weggebrand. Er stonden ruim tweeduizend vakwerkhuizen; wat overbleef waren gevelresten en de toren van de dom.

Op het puin is in de jaren zeventig een betonnen kantoorcomplex neergezet dat het oude stratenpatroon volledig negeerde. Dat is in 2010 weer gesloopt, na een besluit van de gemeenteraad met een krappe meerderheid.

Wat er daarna kwam, opgeleverd in 2018, zijn vijfendertig gebouwen: vijftien nauwkeurige reconstructies op de oude funderingen, met bewaard gebleven ornamenten die decennialang in een depot lagen, en twintig nieuwe huizen in de oude maatvoering.

Of dat namaak is of herstel, daarover wordt in Duitsland nog gediscussieerd. Wat vaststaat is dat het stratenpatroon en de rooilijnen kloppen, en dat er nu weer doorheen te lopen valt.

Waar de keizers werden gekozen

Naast dat stratenpatroon staat de dom, en daar is het Heilige Roomse Rijk eeuwenlang van eigenaar gewisseld.

Sinds de Gouden Bul van 1356 was vastgelegd dat de Duitse koning in Frankfurt gekozen moest worden, door zeven keurvorsten. Vanaf 1562 werd hier ook gekroond, in dezelfde kerk; daarvoor gebeurde dat in Aken.

Tien keizers zijn hier gekroond. De stoet liep daarna over de Römerberg naar het stadhuis, waar het feestmaal werd gehouden, en onderweg werd een os aan het spit gebraden en wijn uit een fontein geschonken.

Dat stadhuis, de Römer, is sinds 1405 in gebruik en daarmee een van de oudste die nog werken. De trapgevels op het plein zijn na de oorlog herbouwd.

In de dom is de keizerkapel te zien waar de keurvorsten zich terugtrokken om te stemmen. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Het parlement dat het niet redde

Tweehonderd meter verderop staat een ronde kerk zonder torenspits, en dat gebouw is voor de Duitse geschiedenis belangrijker dan het eruitziet.

In mei 1848 kwam hier het eerste vrij gekozen Duitse parlement bijeen, ruim achthonderd afgevaardigden uit alle Duitse staten. Ze schreven een grondwet met grondrechten, met vrijheid van meningsuiting en met een rechterlijke macht die van de vorsten losstond.

Ze boden de keizerskroon aan de Pruisische koning aan, en die weigerde: hij wilde geen kroon uit handen van een volksvertegenwoordiging aannemen. Daarna viel het parlement uiteen en werden de resten met geweld verdreven.

De grondwet is nooit ingevoerd. Toch is een groot deel van de tekst honderd jaar later, in 1949, vrijwel woordelijk in de West-Duitse grondwet terechtgekomen.

Het gebouw is na de oorlog als eerste in de stad herbouwd, in 1948, als gedenkplaats. Van binnen is het sober en modern; de oorspronkelijke inrichting is niet teruggekomen.

Wolkenkrabbers en appelwijn

Frankfurt is de enige Duitse stad met een echte hoogbouwskyline, en dat is voor Europese begrippen ongewoon.

Er staan tientallen torens boven de honderd meter, met de hoogste rond de driehonderd. Dat komt door het bankwezen: hier zitten de Europese Centrale Bank, de Duitse beurs en de hoofdkantoren van de grote banken.

De stad telt ongeveer zevenhonderdvijftigduizend inwoners, wat naar Duitse maatstaven niet groot is, maar er werken er dagelijks veel meer. Ruim de helft van de inwoners heeft een migratieachtergrond, het hoogste aandeel van de Duitse grote steden.

Aan de overkant van de rivier ligt Sachsenhausen, met kroegen waar appelwijn wordt geschonken. Dat is geen zoete cider maar droog en zuur, uit een blauw-grijze aardewerken kan in een geribbeld glas.

Langs dezelfde oever staan zeven musea op een rij, van oude meesters tot architectuur en film. Vanaf de kade is het centrum in twintig minuten te lopen.

December is de topmaand

December telt 65 reizen, november 45 en september 39. In januari komt hier niets langs, in februari 2 en in maart 11.

Dat zwaartepunt aan het eind van het jaar is de kerstmarkt, net als bij Wertheim verderop aan dezelfde rivier. Die van Frankfurt staat op de Römerberg, tussen de herbouwde gevels, en gaat terug tot 1393.

85 van de 193 reizen duren hoogstens vijf dagen en 120 zes tot negen. Die korte tochten zijn de kerstmarktrondjes over de Rijn en de Main.

Frankfurt is bovendien een vertrekhaven: 104 reizen beginnen hier. De goedkoopste begint bij €548 per persoon, en dat is voor een riviercruise weinig.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Mainz, Speyer, Strasbourg en Basel, met Mainz op 147 en Rüdesheim op 135. De rederijen zijn Viva Cruises, A-ROSA, Emerald Cruises en AmaWaterways met schepen als VIVA TIARA, A-ROSA CLEA, A-ROSA ALEA en MS Viva One.

Waar je op moet letten

• De oude binnenstad is herbouwd, grotendeels na 2010.
• Vanaf de kade is het twintig minuten lopen naar het centrum.
• Appelwijn is droog en zuur, geen zoete cider.
• In december is het koud en zijn de markten vol.
• November en december zijn hier het drukst, niet de zomer.