Cruises naar Dalian

Een Chinese stad die door Russen is aangelegd

Er komen 27 reizen langs in Dalian en er vertrekt er geen enkele. Wie hier van boord gaat, loopt door een stadsplan dat niet Chinees is.

Deze plaats is in 1898 vanaf niets gebouwd door Rusland, dat het schiereiland toen van China had gepacht en er een ijsvrije haven wilde. De stad is aangelegd met ronde pleinen waar straten stervormig op uitkomen, naar Parijs voorbeeld.

In 1905 is dat gebied na een verloren oorlog aan Japan gekomen, en dat heeft de stad veertig jaar bestuurd en verder uitgebouwd. Rond het grootste plein staan tien gebouwen uit die jaren, vooral banken, in een westerse stijl met Japanse hand.

Na 1945 is het gebied nog tien jaar onder Sovjetbestuur geweest en pas in 1955 volledig aan China teruggegeven. Dat is dus in ruim een halve eeuw drie keer van bestuur gewisseld.

Wat je daarvan ziet is een binnenstad die op geen enkele andere Chinese stad lijkt: geen rasterpatroon maar cirkels en radialen, met gebouwen die uit Sint-Petersburg of uit Osaka lijken te komen.

Het punt op de kaart ligt honderdzeven kilometer verkeerd

De coordinaten van dit record wijzen naar negenendertig komma zeven noord en honderdtweeentwintig komma drie oost.

Dat ligt aan de noordkant van het schiereiland, bij een andere stad, en het is honderdzeven kilometer van de haven waar het om gaat. Voor een stad van zeveneneenhalf miljoen inwoners is dat een grove misser.

Er staat daarnaast een tweede record met dezelfde naam op precies dezelfde plek, maar dat is samengevoegd en draagt geen reizen. In de praktijk is er dus een record, met een fout punt.

Bij vier van de dertig reizen ontbreekt de prijs. De bedragen lopen van tweeduizend negenenveertig euro tot bijna zesentwintigduizend.

Vijfentwintig van de dertig reizen komen van een rederij en tien vertrekken uit Tokio. Er wordt 9 maanden per jaar aangelegd, met september als uitschieter: twaalf van de dertig.

De trams uit de jaren dertig rijden nog

Deze stad heeft een van de oudste tramnetten van China, in bedrijf sinds 1909.

Op een van de lijnen rijden nog wagens uit de jaren dertig, met houten banken en een bestuurder die staat. Zij zijn opgeknapt maar niet vervangen, en zij rijden gewoon in de dienstregeling mee.

Dat is voor een land waar vrijwel alles is afgebroken en opnieuw gebouwd een uitzondering. Een rit kost het gewone tarief en duurt een halfuur.

De lijn loopt van het grote ronde plein naar het westen, langs een deel van de stad dat er nog uitziet als voor de sloopgolf. Dat is de eenvoudigste manier om te zien waar deze stad vandaan komt.

Er is daarnaast een straat die als Russische straat is ingericht, met houten gevels en koepeltjes. Dat is grotendeels nagebouwd en het is duidelijk voor bezoekers gemaakt; de echte gebouwen staan rond dat plein.

De vlootbasis op vijfenveertig kilometer

Aan de zuidpunt van het schiereiland ligt een natuurlijke haven die twee oorlogen heeft bepaald.

Die haven was het Russische marinesteunpunt in het Verre Oosten en is in 1904 en 1905 acht maanden lang belegerd door Japan. Er zijn bij dat beleg naar schatting honderdduizend doden gevallen aan beide zijden, en het was een van de eerste keren dat loopgraven, prikkeldraad en machinegeweren op die schaal tegen elkaar werden ingezet.

De val van die haven besliste de oorlog en veranderde de verhoudingen in Azie: het was de eerste keer in de moderne tijd dat een Aziatische mogendheid een Europese versloeg.

Het gebied is tot 2009 volledig gesloten geweest voor buitenlanders en delen zijn dat nog steeds, want het is opnieuw een marinebasis. Wat wel te bezoeken is, zijn een aantal gedenkplaatsen en een fort op de heuvel.

Vraag bij het boeken of een excursie daarheen doorgaat. Dat hangt af van wat er op dat moment open is, en dat wisselt.

Wat er verder is

Deze stad heeft weinig oude Chinese bezienswaardigheden en veel nieuwe.

Aan zee ligt een plein van ruim een vierkante kilometer dat als het grootste stadsplein van Azie geldt, met een boulevard eromheen. Het is in 1997 aangelegd en het is vooral groot.

Langs de zuidkust loopt een weg van dertig kilometer over kliffen en langs baaien, met uitzichtpunten. Dat is met een bus te doen en het is het aangenaamste wat de stad te bieden heeft.

De stad staat in China bekend om zijn zeevruchten en om de acaciabloesem in mei, waar een festival aan is gewijd. Dat valt buiten de drukste aanloopmaand.

Reken erop dat je hier vooral een moderne miljoenenstad ziet met een merkwaardige binnenstad in het midden. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De coordinaten liggen honderdzeven kilometer verkeerd.
• De binnenstad is Russisch aangelegd en Japans uitgebouwd; dat is uniek in China.
• De oude trams rijden gewoon in de dienstregeling mee.
• De vlootbasis is deels gesloten. Vraag of een excursie doorgaat.
• September telt twaalf van de dertig aanlopen.
• Bij vier reizen ontbreekt de prijs.