Cruise Uruguay

Twee havens, en het seizoen duurt vier maanden

Er zijn 491 boekbare reizen die Uruguay aandoen, langs 2 havens. Montevideo draagt er 319 en Punta del Este 154.

Januari telt 120 reizen, februari 92 en maart 62. Mei, juni en juli komen alle drie uit op nul.

Dit is het zuidelijk halfrond, dus december tot maart is hoogzomer. Wat er hier vaart zijn de kustcruises die MSC en Costa in die maanden vanuit Brazilië en Argentinië laten lopen, plus de reizen die om Zuid-Amerika heen gaan.

169 van de 491 reizen duren vijftien dagen of langer en 106 vijf tot zeven. De goedkoopste begint bij €689 per persoon.

Montevideo ligt aan een rivier die op zee lijkt

De haven ligt aan de Río de la Plata, en dat is geen zee maar de trechtervormige monding van twee rivieren. Op de plek waar Montevideo ligt is die monding honderd kilometer breed.

Het water is er bruin van het slib dat de Paraná en de Uruguay meevoeren, en dat verrast mensen die een blauwe baai verwachten. Verderop naar het oosten, bij Punta del Este, gaat de rivier over in de Atlantische Oceaan en wordt het water wel blauw.

De cruiseterminal ligt aan de rand van de oude stad, dus je loopt eraf. De Ciudad Vieja is een raster van straten op een landtong, met gietijzeren balkons, art-decopanden en een aantal gebouwen die er slecht bij staan naast opgeknapte.

Twee dingen op loopafstand. De Mercado del Puerto is een overdekte markthal uit 1868 met een gietijzeren constructie die in Engeland is gemaakt; er staan nu grillrestaurants in waar het vlees op houtskool gaat. En het Plaza Independencia met het mausoleum van Artigas eronder, de man die als grondlegger van het land geldt.

Verder oostelijk loopt de rambla, een boulevard van tweeëntwintig kilometer langs het water, langs stadsstranden en woonwijken tot aan de rand van de stad.

Een klein land dat vaak vooropliep

Uruguay heeft drieënhalf miljoen inwoners, waarvan ruim de helft in de hoofdstad, op een oppervlakte van vier keer Nederland.

Het land heeft in de twintigste eeuw een reeks maatregelen genomen die het in de regio en soms in de wereld vooropzetten. De achturige werkdag kwam er in 1915, het vrouwenkiesrecht in 1927, echtscheiding op verzoek van de vrouw al in 1913.

Er is geen staatsgodsdienst en de scheiding van kerk en staat is er strikt doorgevoerd; Kerstmis heet officieel de Dag van de Familie.

Die reeks is niet ononderbroken geweest. Tussen 1973 en 1985 stond het land onder een militaire dictatuur, met naar verhouding een van de hoogste aantallen politieke gevangenen ter wereld. Daarna is de democratie hersteld en er is sindsdien niet meer aan getornd.

In 2013 heeft Uruguay als eerste land ter wereld de productie en verkoop van cannabis volledig gereguleerd. Dat is geen gedoogbeleid maar een wet: verkoop loopt via apotheken, aan ingezetenen, met registratie. Voor bezoekers verandert dat niets, want zij mogen niet kopen.

Vrijwel alle elektriciteit komt uit hernieuwbare bronnen: waterkracht, wind en biomassa samen dekken in normale jaren het overgrote deel van het verbruik. Dat is in vijftien jaar opgebouwd.

Punta del Este is een ander land

Honderdveertig kilometer oostelijk ligt Punta del Este, en dat is een badplaats die je eerder in Florida zou verwachten.

Het is een schiereiland met hoogbouw aan twee kanten: de mansa aan de rivierkant met vlak water, en de brava aan de oceaankant met branding. Op dat laatste strand steken vijf betonnen vingers uit het zand, een beeld uit 1982 dat een verdrinkende hand voorstelt.

In januari en februari is dit de vakantieplaats van Argentinië en Brazilië en loopt het bevolkingsaantal op van dertigduizend naar een veelvoud daarvan. Buiten die maanden is het er stil.

Er wordt getenderd; er is geen kade voor zeeschepen. Bij deining kan de aanlanding vervallen.

Wat er in de omgeving ligt is aardiger dan de hoogbouw. Casapueblo, twintig minuten westelijk, is een wit gebouw van dertien verdiepingen dat een kunstenaar zonder tekeningen tegen een klif heeft gebouwd, laag voor laag, in de vorm van een vogelnest. Het is nu museum en hotel.

José Ignacio verderop is een vissersdorp met een vuurtoren dat de laatste twintig jaar een rustiger alternatief is geworden voor wie de drukte niet zoekt.

Colonia, en het vlees

Wat niet in de havenlijst staat maar wel op excursies: Colonia del Sacramento, honderdtachtig kilometer westelijk van Montevideo.

Dat stadje is in 1680 door de Portugezen gesticht als smokkelpost tegenover het Spaanse Buenos Aires, en het is daarna elf keer van eigenaar gewisseld. Het gevolg is een historische kern waarin Portugese en Spaanse bouwwijzen naast elkaar staan, tot in het plaveisel toe. Sinds 1995 staat het op de Werelderfgoedlijst.

Reken op tweeënhalf uur rijden per richting; dat is een lange dag en het lukt alleen als je schip laat vertrekt.

Het andere waar dit land om bekendstaat is rundvlees. Er lopen ruim drie keer zoveel runderen als mensen, ze staan het hele jaar buiten op gras, en elk dier is sinds 2006 elektronisch geregistreerd en te herleiden tot het perceel waar het heeft gelopen.

Dat traceersysteem is opgezet na de mond-en-klauwzeeruitbraak van 2001 en het is de reden dat Uruguayaans vlees in Europa en Japan wordt afgenomen. Voor een bezoeker vertaalt het zich in de parrillada: een rooster met verschillende stukken vlees dat op tafel komt, en de asado die op houtskool wordt gegaard.

Bij de markthal in Montevideo zit een rij van die zaken naast elkaar. Ga vroeg, want tussen twaalf en twee is het er vol.

Praktisch

De rederijen zijn MSC Cruises, Costa Cruises, Seabourn en Holland America Line, met MSC op 122 reizen en Costa op 92. Er varen vierenveertig verschillende schepen.

De vertrekhavens zijn Buenos Aires, Rio de Janeiro en Montevideo. Buenos Aires staat op 136, Montevideo zelf op 47, Rio de Janeiro op 38 en Santos op 37. Buenos Aires ligt aan de overkant van de monding en is met een snelle veerboot in tweeënhalf uur te bereiken; dat is voor wie voor of na de reis blijft een gangbare combinatie.

Nederlanders hebben voor kort verblijf geen visum nodig. De vlucht naar Montevideo gaat met een overstap en duurt vijftien tot achttien uur; het tijdverschil is vier of vijf uur.

De munt is de Uruguayaanse peso en pinnen kan overal. Er geldt een regeling waarbij buitenlandse bezoekers de btw op restaurantrekeningen terugkrijgen als ze met een buitenlandse kaart betalen; dat gaat automatisch en scheelt een vijfde.

Het land geldt als een van de veiligste van Zuid-Amerika, maar in de havenwijk van Montevideo en in bepaalde buurten gelden de gewone regels: geen sieraden, telefoon uit het zicht, en 's avonds niet alleen door de Ciudad Vieja.

De taal is Spaans en Engels wordt buiten de toeristische zaken weinig gesproken.

Nog iets wat je op straat ziet en dat uitleg vraagt: vrijwel iedereen loopt met een thermoskan onder de arm en een beker met een metalen rietje. Dat is mate, een aftreksel van gedroogde bladeren dat de hele dag door wordt bijgeschonken en dat hier meer wordt gedronken dan in enig ander land. Het wordt niet in cafés verkocht maar meegenomen van huis, en het delen van dezelfde beker hoort erbij.

Waar je op moet letten

• Van mei tot en met september vaart er niets; dit is het zuidelijk halfrond.
• Montevideo ligt op loopafstand van de kade, Punta del Este wordt getenderd.
• Het water is bruin omdat dit een riviermonding is en geen zee.
• Colonia is tweeënhalf uur rijden; dat is een lange dag.
• Eet bij de markthal en ga voor twaalven.
• Betaal restaurants met een buitenlandse kaart; dan krijg je de btw terug.