Cruise Puerto Rico

De enige Caribische thuishaven die niet in Florida ligt

Er zijn 1.780 boekbare reizen die Puerto Rico aandoen, langs 5 havens. San Juan draagt er 1.617 van; Cabo Rojo volgt met 170 en de twee eilandjes daarachter zijn te klein om iets te betekenen.

Wat dit eiland onderscheidt van de rest van de Caribische Zee staat in de vertrekcijfers. San Juan is met 533 vertrekken de grootste vertrekhaven van de reizen die hier langskomen, net voor Miami met 523. Dat is uitzonderlijk: bijna elk ander Caribisch land is uitsluitend aanloophaven en de reis begint in Florida.

De reden is ligging. San Juan ligt ruim duizend zeemijl zuidoostelijker dan Miami, en dat scheelt op een week twee volle zeedagen. Wie vanuit Florida vertrekt is twee dagen onderweg voordat het eerste eiland in zicht komt; wie in San Juan begint, ligt de eerste ochtend al bij Saint Thomas of Tortola.

Voor wie de Kleine Antillen wil zien in plaats van de zee, is dat het belangrijkste getal op deze pagina. Dezelfde week levert hier vijf of zes havens op waar het vanuit Miami er drie zijn.

Een Amerikaans eiland dat geen staat is

Puerto Rico hoort bij de Verenigde Staten maar is geen staat. Het is sinds 1898 Amerikaans gebied, overgedragen door Spanje na de Spaans-Amerikaanse Oorlog, en de inwoners zijn sinds 1917 Amerikaans staatsburger.

Dat heeft gevolgen die je als reiziger direct merkt. Je hebt een ESTA nodig, want je betreedt Amerikaans grondgebied. De munt is de dollar, de stopcontacten zijn Amerikaans en de mobiele netwerken werken als in de Verenigde Staten.

Tegelijk is het geen Amerikaanse staat: de inwoners kiezen geen president en hebben in het Congres alleen een afgevaardigde zonder stemrecht. De voertaal is Spaans, en dat is aan alles te merken.

Ook praktisch telt het mee. Die Amerikaanse status is de reden dat schepen die vanuit San Juan varen wél gewoon andere Caribische eilanden mogen aandoen: die zijn buitenlands, en dan geldt de beperking niet die bij reizen tussen twee Amerikaanse havens speelt.

Oud San Juan is een vesting van vijf eeuwen

De cruiseterminals liggen aan de rand van Viejo San Juan, en dat is de gunstigste ligging van de hele Caribische Zee: je loopt in vijf minuten de oude stad in.

Die stad is in 1521 gesticht en daarmee de op een na oudste door Europeanen gestichte stad die nog bestaat in de Amerika's, na Santo Domingo. Ze ligt op een langgerekt eilandje dat de ingang van de baai afsluit, en dat is precies waarom ze daar staat.

Aan de punt ligt El Morro, een fort waarvan de bouw in 1539 begon en dat over twee eeuwen tot zes verdiepingen is uitgegroeid, met muren van achttien meter dik aan de zeekant. Het is nooit vanaf zee ingenomen. Aan de andere kant van de stad staat San Cristóbal, dat de landzijde moest afdekken en met zevenentwintig hectare het grootste Spaanse fort in de Amerika's is.

Daartussen liggen straten met blauwe klinkers die als ballast in Spaanse schepen zijn meegekomen, en huizen in kleuren die tot het stadsbeeld verplicht zijn. Het hele geheel staat sinds 1983 op de Werelderfgoedlijst.

De grasvelden voor El Morro liggen op zondag vol met mensen die er vliegeren. Dat is geen bezienswaardigheid maar wel het aardigste beeld van de stad.

Wat er buiten de stad ligt

Een dag aan wal hoeft hier niet in de oude stad te blijven, en er zijn twee excursies die eruit springen.

El Yunque ligt op een uur rijden en is het enige tropische regenwoud in het Amerikaanse nationale-parkenstelsel. Er valt jaarlijks meer dan vier meter regen, er groeien ruim tweehonderdveertig boomsoorten en er zit een kikkertje van drie centimeter, de coquí, waarvan het geroep 's avonds het hele bos vult. Dat beestje is het symbool van het eiland.

En er zijn drie baaien waar het water 's nachts oplicht. In Mosquito Bay op het eiland Vieques zit de hoogste concentratie bioluminescente eencelligen ter wereld: bij beweging lichten ze blauw op, zodat je hand een spoor trekt. Dat werkt alleen bij donkere maan en is te ver voor een gewone dagexcursie, maar op de langere reizen staat het soms in het programma.

Cabo Rojo, met 170 aanlopen aan de zuidwestkant, is een ander soort stop: zoutpannen, kliffen en een vuurtoren, ver van de drukte van de hoofdstad.

Waar je vanuit San Juan terechtkomt

Omdat dit een vertrekhaven is, is de vraag wat er daarna komt. De reizen die hier beginnen gaan bijna allemaal de oostelijke of de zuidelijke Caribische Zee in, en dat is een ander gebied dan wat je vanuit Florida bereikt.

De oostelijke route doet meestal Saint Thomas en Tortola aan, allebei op een halve nacht varen, en daarna Sint Maarten, Antigua en Saint Kitts. Dat zijn de Bovenwindse Eilanden: klein, groen en bergachtig, met havens waar het schip vaak midden in het dorp ligt.

De zuidelijke route gaat verder, langs Guadeloupe, Martinique, Saint Lucia en Barbados. Dat kost tien tot veertien dagen en levert een heel andere week op, met Franse eilanden waar in euro's wordt gerekend en met bergen die tot anderhalve kilometer oplopen.

Wat beide gemeen hebben: de afstanden tussen de eilanden zijn klein. Vanuit San Juan is het naar Saint Thomas honderd zeemijl en naar Tortola nog geen honderdvijftig, en dat vaart een schip in een nacht. Daardoor liggen er op zo'n route vijf of zes havens in plaats van drie.

Dat is de rekensom die dit eiland als beginpunt interessant maakt, en meteen de reden dat er hier ook duurdere en kleinere schepen liggen: die halen op deze afstanden meer havens dan de grote.

Een winterbestemming met een scherpe grens

Januari telt 309 reizen, december 327 en november 255. Mei en juni komen allebei uit op 27. Dat is meer dan tien keer zo weinig, en het seizoen loopt feitelijk van november tot en met april.

Het orkaanseizoen loopt hier van juni tot en met november en dat is geen formaliteit: in september 2017 trok Maria als categorie vier over het eiland, met een stroomuitval die op sommige plekken bijna een jaar duurde. Het herstel heeft jaren geduurd.

Tussen december en april is het zevenentwintig graden en droog, met de passaat die het draaglijk houdt. Dat is precies de periode waarin de vloot in de Caribische Zee ligt.

723 van de 1.780 reizen duren vijf tot zeven dagen en 584 tien tot veertien. Die laatste groep is groot en dat past bij de ligging: vanuit San Juan zijn de Kleine Antillen in een week te doen, en met twee weken kom je tot Barbados en verder.

De goedkoopste reis begint bij €335 per persoon. De rederijen zijn Royal Caribbean International, Princess Cruises, MSC Cruises en Carnival Cruise Line, met Royal Caribbean op 270 reizen en Princess op 256. Er varen 119 verschillende schepen en 367 reizen vallen in de luxe klasse.

Waar je op moet letten

• Vertrek uit San Juan als je eilanden wilt zien. Dat scheelt twee zeedagen ten opzichte van Miami.
• Je hebt een ESTA nodig, ook al reis je niet naar het vasteland van de Verenigde Staten.
• De terminal ligt in de oude stad. Je hebt hier geen bus of excursie nodig.
• El Yunque is een uur rijden en regenwoud betekent hier echt regen; neem een jas mee.
• Van juni tot november is het orkaanseizoen, en dan vaart er ook nauwelijks iets.
• De voertaal is Spaans, ook al is dit Amerikaans gebied.