Cruise Jamaica

Drie havens die drie verschillende dagen opleveren

Er zijn 790 boekbare reizen die Jamaica aandoen, langs 6 havens. Ocho Rios en Falmouth staan allebei op 305 en Montego Bay op 238.

Die drie liggen aan de noordkust, binnen honderd kilometer van elkaar, en toch is het verschil groot genoeg om voor het boeken naar te kijken.

Ocho Rios is de haven met de watervallen erachter en de bergen erboven; het stadje zelf is klein en op de aankomst ingericht. Falmouth is in 2011 door een rederij aangelegd naast een achttiende-eeuws stadje dat er nog grotendeels staat, met een winkelgebied binnen het hek. Montego Bay is de tweede stad van het land met een eigen luchthaven, en dat is de haven waar de meeste mensen ook naartoe vliegen.

338 van de 790 reizen duren vijf tot zeven dagen en 284 tien tot veertien. De goedkoopste begint bij €303 per persoon. Kingston, de hoofdstad, staat met vier aanlopen vrijwel niet in de lijst; die ligt aan de zuidkust, twee uur rijden over de bergen.

De waterval waar je tegenop klimt

De bekendste excursie van het eiland is een waterval van ruim honderdvijftig meter bij Ocho Rios, en het aardige eraan is dat je erin loopt.

Dunn's River Falls valt over kalkstenen terrassen die door het stromende water zelf zijn gevormd, en die terrassen zijn breed en getrapt genoeg om overheen te klimmen. Je gaat met een gids en meestal in een ketting van mensen die elkaar vasthouden, van beneden naar boven, in ongeveer een uur.

De kalksteen groeit aan doordat er kalk uit het water neerslaat, en dat maakt het oppervlak stroef in plaats van glad. Toch is nat gesteente nat gesteente: schoenen die je nat mogen worden zijn geen luxe en er worden er bij de ingang verhuurd.

Het is druk als er meerdere schepen liggen. Wie het rustiger wil, kijkt naar de Blue Hole verderop landinwaarts, een reeks poelen in de rivier waar je in kunt springen en die minder op massa is ingericht.

Vanaf Ocho Rios kun je ook de bergen in. Het Blue Mountain-gebied verder oostelijk levert de koffie die naar die bergen is genoemd en op hoogte tussen de duizend en zeventienhonderd meter groeit; er zijn plantages te bezoeken, maar reken op een lange dag.

Falmouth staat er nog omdat het geld ophield

Falmouth is in 1769 aangelegd als havenstad voor de suikerplantages en was in zijn tijd modern: er liep waterleiding door de straten voordat New York die had.

Toen de suiker in de negentiende eeuw wegviel, viel de stad stil. Er is daarna weinig gesloopt en weinig bijgebouwd, en daardoor staat er nog een Georgiaans stadscentrum van houten en stenen huizen met balkons, een kerk uit 1795 en een gerechtsgebouw aan het plein.

In 2011 is er een cruisekade naast gebouwd, met een winkelgebied binnen het terrein dat op de architectuur van de stad is nagemaakt. Dat is comfortabel en het is ook precies waar veel bezoekers blijven; de echte stad begint buiten de poort en is in een uur te belopen.

Wat je daar ziet is een plaats die het niet breed heeft. Een deel van de gebouwen staat er slecht bij en er wordt sinds jaren aan restauratie gewerkt met wisselend tempo.

Vanaf Falmouth vertrekken de tochten over de Martha Brae, een rivier waar je op een vlot van bamboe de stroom af zakt met iemand die duwt. Dat duurt een uur en is het rustigste uitje dat dit eiland te bieden heeft.

Reggae, en waar dat vandaan komt

Jamaica heeft ongeveer tweeënhalf miljoen inwoners en een muziekgeschiedenis die daar niet bij past.

In de jaren vijftig en zestig ontstonden hier achter elkaar ska, rocksteady en reggae, in een paar studio's in Kingston die met eenvoudige apparatuur werkten. Uit die studio's kwam ook de dub, waarbij de zang van een opname werd gehaald en de resterende bas en drums met echo werden bewerkt, en dat is de basis geworden van vrijwel alle dansmuziek die daarna is gekomen.

Bob Marley is in Nine Mile geboren, ruim een uur rijden vanaf Ocho Rios, en daar is zijn geboortehuis en graf te bezoeken. In Kingston staat zijn woonhuis met de kogelgaten van de aanslag van 1976 nog in de muur, maar die stad ligt buiten bereik van een havendag.

Wat er wel dichtbij is: bij Ocho Rios en Montego Bay zijn zaaltjes en strandtenten met livemuziek overdag, en dat is een eerlijker beeld dan het hotelorkest.

Eten is de tweede reden om de haven uit te lopen. Jerk is hier geen saus maar een bereidingswijze: kip of varkensvlees ingesmeerd met piment, scotch bonnet-peper en tijm, en dan urenlang boven pimenthout gerookt. Bij Boston Bay aan de oostkust staan de kraampjes waar het vandaan komt, maar ook rond Ocho Rios vind je plekken waar het goed gebeurt.

Het nationale ontbijt is ackee met gezouten vis. Ackee is een vrucht die giftig is tot hij vanzelf opengaat, en die dan als roerei op het bord komt; hij is in de achttiende eeuw vanuit West-Afrika meegekomen.

De taal is Engels, maar op straat spreekt vrijwel iedereen Patois, een creooltaal op Engelse grondslag die je zonder oefening niet volgt. Mensen schakelen moeiteloos over als ze met bezoekers praten.

Wat je moet weten voor de dag

Jamaica heeft een reputatie op het gebied van veiligheid en die is deels terecht en deels misplaatst. De geweldscijfers zijn hoog, maar het geweld concentreert zich in bepaalde wijken van Kingston en Montego Bay en raakt dagbezoekers vrijwel niet.

Wat wel voorkomt is opdringerige verkoop. Op de stranden en bij de havens word je aangesproken door mensen die vlechtjes, sigaren, taxiritten of wiet aanbieden, en dat gaat door tot je duidelijk nee zegt. Dat is vervelend maar geen dreiging.

Over dat laatste: wiet is hier in kleine hoeveelheden voor persoonlijk gebruik gedoogd sinds 2015, maar meenemen aan boord is verboden en meenemen naar huis is dat helemaal. Rederijen treden daar streng tegen op.

Regel vervoer via de haven of een erkende aanbieder en spreek de prijs vooraf af. Taxi's met rode kentekenplaten zijn de vergunde.

Betalen gaat met de Jamaicaanse dollar, maar in de toeristische delen worden Amerikaanse dollars overal aangenomen. Let op in welke munt een prijs staat, want het verschil is een factor honderdvijftig.

Seizoen en wie er vaart

December telt 158 reizen, januari 143 en november 128. Mei komt uit op 12 en juni op 14.

Het orkaanseizoen loopt van juni tot en met november en Jamaica ligt er middenin; in juli 2024 trok orkaan Beryl over het eiland. Maar zoals bij vrijwel elke Caribische bestemming is de doorslaggevende reden voor de lege zomer dat de vloot naar Europa en Alaska vertrekt.

De rederijen zijn Norwegian Cruise Line, Royal Caribbean International, Carnival Cruise Line en MSC Cruises, met Norwegian op 128 reizen, Carnival op 111 en Royal Caribbean op 110. Dat het veld zo gelijk verdeeld is, past bij het product: dit eiland staat op vrijwel elke westelijke route.

De vertrekhavens zijn Miami, Fort Lauderdale en Port Canaveral. Miami staat op 279 en Fort Lauderdale op 129, met Port Canaveral op 57. Er varen vierennegentig verschillende schepen.

557 van de reizen staan geboekt als familiecruise, ruim zeventig procent. Dat past bij de korte afvaarten en bij wat de havens aanbieden: watervallen, stranden en waterparken binnen een uur van de kade.

Waar je op moet letten

• Ocho Rios, Falmouth en Montego Bay leveren drie verschillende dagen op.
• Kingston is geen havendag; die ligt twee uur over de bergen.
• Neem schoenen mee die nat mogen worden als je de waterval op klimt.
• Regel vervoer via de haven en spreek de prijs vooraf af.
• Let op in welke munt een prijs staat.
• Neem niets mee terug aan boord wat daar niet mag.