Cruise Antigua en Barbuda

Twee havens die niets met elkaar te maken hebben

Er zijn 1.676 boekbare reizen die Antigua en Barbuda aandoen, langs 4 havens. St John's draagt er 1.548 van en Falmouth Harbour 106; de twee daarachter zijn ankerplaatsen van een handvol reizen.

Die eerste twee liggen op nog geen twintig kilometer van elkaar, aan weerszijden van het eiland, en ze leveren een compleet andere dag op. St John's is de hoofdstad, met twee cruisekades midden in het centrum en winkelstraten die op de aankomst zijn ingericht. Falmouth ligt aan de zuidkust en is een jachthaven met een achttiende-eeuwse marinewerf ernaast.

Voor wie de keuze heeft is dat het eerste om op te letten. Op de grote schepen sta je in St John's, op de kleinere en de duurdere vaak in Falmouth.

800 van de 1.676 reizen duren tien tot veertien dagen en 518 vijf tot zeven. De vertrekhavens zijn Bridgetown, San Juan en La Romana, met Bridgetown op 308 en San Juan op 257: geen van beide ligt hier, want dit eiland is een aanloop en geen thuishaven.

De enige werf uit de tijd van Nelson die nog werkt

Bij Falmouth ligt English Harbour, en dat is de reden dat dit eiland in de achttiende eeuw belangrijk was.

Het is een diepe, smalle baai met heuvels eromheen, en die combinatie is zeldzaam in de Caribische Zee: schepen konden er een orkaan uitzitten omdat de wind er overheen gaat. De Britse marine bouwde er vanaf 1725 een werf, met droogdokken, zeilzolders en pakhuizen.

Horatio Nelson was er van 1784 tot 1787 gestationeerd als jonge kapitein, met de opdracht handelsverdragen te handhaven tegen de net onafhankelijk geworden Amerikaanse koloniën. Hij haatte de plek en schreef dat het een vuil gat was.

Wat het bijzonder maakt is dat het nog werkt. Nelson's Dockyard is de enige georgiaanse marinewerf ter wereld die onafgebroken in bedrijf is gebleven; er liggen nu jachten waar toen fregatten lagen, en de gebouwen zijn in gebruik als hotel, museum en werkplaats. Sinds 2016 staat het op de Werelderfgoedlijst.

Boven de baai ligt Shirley Heights, een oude uitkijkpost waar je over de hele zuidkust kijkt. Op zondagavond speelt daar een steelband en staat het vol met eilandbewoners en bezoekers.

Driehonderdvijfenzestig stranden, en wat daarvan klopt

Antigua adverteert al decennia met één strand voor elke dag van het jaar. Dat is een leus en geen telling: afhankelijk van waar je de grens legt tussen een strand en een baaitje kom je op honderd of op vierhonderd uit, en niemand heeft het ooit officieel vastgesteld.

Wat wel klopt is de reden erachter. Het eiland is oud vulkanisch gesteente met kalksteen erbovenop en het is sterk ingesneden: de kustlijn van een eiland van tweeëntachtig vierkante mijl is bijna honderdvijftig kilometer lang. Al die inhammen leveren beschutte, ondiepe baaitjes op met wit zand.

De bekendste is Dickenson Bay in het noordwesten, een half uur van St John's. Half Moon Bay aan de oostkant is ruwer en leger, met de deining van de Atlantische Oceaan erop.

Anders dan bij de vulkanische buren is er hier geen regenwoud en geen berg van betekenis: het hoogste punt haalt vierhonderd meter. Het eiland is droog, en dat is historisch een probleem geweest; er staan nog overal stenen regenbakken bij oude huizen.

Barbuda, en wat Irma daar heeft aangericht

Barbuda staat met 24 aanlopen onderaan de lijst, en dat is voor het tweede eiland van het land opvallend weinig. Er is een reden voor.

Het eiland ligt veertig kilometer noordelijker, is vlak, en telde voor 2017 ongeveer achttienhonderd inwoners. Het heeft een strand van zeventien kilometer met roze zand, dat zijn kleur krijgt van fijngemalen schelpen, en in een lagune zit de grootste kolonie fregatvogels van het westelijk halfrond: vijfduizend broedparen, met mannetjes die een rode keelzak opblazen zo groot als hun lichaam.

Op 6 september 2017 trok orkaan Irma er als categorie vijf overheen. Naar schatting vijfennegentig procent van de gebouwen raakte beschadigd of verwoest, en de hele bevolking werd naar Antigua geëvacueerd. Voor het eerst in ruim driehonderd jaar was het eiland onbewoond.

Een deel van de bewoners is teruggekeerd en er is herbouwd, maar het toerisme is er nooit meer geworden wat het was. Grote schepen kunnen er sowieso niet aanleggen; wat er komt zijn kleine schepen die voor anker gaan.

Wie er wil komen zoekt dus gericht op een kleinschalige reis, en dat is precies het soort dat ook Prickly Pear en de andere ankerplaatsen aandoet.

St John's: wat er binnen loopafstand ligt

De hoofdstad telt ongeveer tweeëntwintigduizend inwoners en de twee cruisekades liggen er middenin, dus je hebt hier geen bus nodig.

Heritage Quay is de kade die op winkelen is gebouwd: belastingvrije zaken met sieraden, drank en elektronica, ingericht op de dag dat er schepen liggen. Redcliffe Quay ernaast is ouder en aardiger, met pakhuizen uit de achttiende en negentiende eeuw die tot winkels en eetgelegenheden zijn verbouwd.

Dat die pakhuizen er staan heeft een reden die niet op de bordjes staat: op deze plek werden mensen verhandeld die als slaaf naar de suikerplantages werden gebracht. Antigua telde er op het hoogtepunt ruim honderd, en het overgrote deel van de bevolking stamt van die mensen af.

Twee straten verderop staat de kathedraal van Sint Jan, met twee witte torens die je vanaf zee al ziet. Het huidige gebouw is van 1845, de derde versie: de twee eerdere zijn door aardbevingen verwoest.

Het nationaal museum aan Long Street is klein en gratis, en behandelt in een uur de Arawak, de suiker, de slavernij en de onafhankelijkheid van 1981. Wie liever naar het strand gaat: Dickenson Bay is een taxirit van een kwartier en Fort James, met kanonnen die nog richting zee staan, ligt daar tussenin.

Een seizoen van vijf maanden

Januari telt 333 reizen, december 320 en februari 284. Juni komt uit op 23 en mei op 25. Dat is meer dan tien keer zo weinig, en het seizoen loopt van november tot en met april.

Het orkaanseizoen is hier geen theorie. Antigua en Barbuda liggen midden in de baan die stormen vanaf West-Afrika volgen, en september is statistisch de zwaarste maand. Rederijen varen er dan niet, en dat is de belangrijkste reden dat het aanbod in de zomer wegvalt.

Tussen december en april is het zesentwintig tot dertig graden, droog, met de passaat die constant staat. Dat laatste is ook waarom hier zoveel gezeild wordt: eind april is er een zeilweek die tot de bekendste van de Caribische Zee hoort.

De rederijen zijn MSC Cruises, AIDA, P&O Cruises en Emerald Yacht Cruises. MSC staat op 374 reizen, en daarachter volgen AIDA met 127 en P&O met 123: een Duitse en een Britse maatschappij, net als bij Barbados, want ook dit eiland ligt op de Europese vliegcruiseroute.

De goedkoopste reis begint bij €255 per persoon. Er varen 113 verschillende schepen. De munt is de Oost-Caribische dollar, die vast aan de Amerikaanse gekoppeld is; met dollars betalen kan overal.

Waar je op moet letten

• Kijk of je in St John's of Falmouth ligt. Dat is het verschil tussen een winkelstraat en een marinewerf.
• Nelson's Dockyard is werelderfgoed en nog steeds in bedrijf; reken op een halve dag.
• De 365 stranden zijn een leus, geen telling. Er zijn er wel veel en ze zijn goed.
• Voor Barbuda heb je een klein schip nodig; de grote komen er niet.
• Van juni tot november vaart er vrijwel niets, en dat is hier echt vanwege de orkanen.
• Op zondagavond is er muziek op Shirley Heights, als je schip lang genoeg blijft liggen.