Cruises vanuit Zurich

Een vertrekpunt zonder kade

Er komen 151 reizen langs in Zürich, waarvan 108 riviercruises, en 108 reizen beginnen of eindigen hier, vanaf €1.917 per persoon.

Wat je moet weten voordat je boekt: er ligt geen riviercruiseschip in Zürich. De stad ligt aan een meer dat via de Limmat en de Aare wel met de Rijn in verbinding staat, maar niet met een vaarweg die deze schepen aankunnen. Het schip ligt in Basel, op een uur rijden.

Zürich is dus het punt waar je aankomt en waar het landgedeelte begint. Vanuit Nederland vlieg je er in anderhalf uur naartoe, of je neemt de trein.

De rederijen zijn Emerald Cruises en Scenic River Cruises. Wat er verder op dezelfde reizen staat is Kehl, Amsterdam, Koblenz en Keulen, en verderop Baden, Luzern, Colmar, Straatsburg en Amsterdam.

Dit is het bovenstroomse eindpunt van de Rijn. De klassieke route loopt van hier naar Amsterdam of andersom, in acht tot vijftien dagen, met Basel, Breisach, Straatsburg, Heidelberg, Rüdesheim, Koblenz en Keulen onderweg.

Wat het landgedeelte inhoudt

Bij vrijwel elke reis die op Zürich begint of eindigt, hoort een programma van twee of drie dagen dat losstaat van het varen.

Luzern staat er bijna altijd bij. Dat is een stad aan het Vierwoudstedenmeer met de Kapellbrücke, een houten overdekte brug uit 1333 met driehonderd geschilderde panelen in het dak; die is in 1993 grotendeels afgebrand en daarna herbouwd, met de verbrande resten van enkele panelen nog zichtbaar.

Vanaf Luzern gaan de bergexcursies. De Pilatus is met de steilste tandradbaan ter wereld te beklimmen, met een helling van achtenveertig procent; de Rigi heeft de oudste bergspoorlijn van Europa, uit 1871. Beide brengen je in ongeveer een half uur van het meer naar boven de tweeduizend meter.

De Jungfraujoch is de duurste en de bekendste: een treinrit door de Eiger naar 3.454 meter, het hoogst gelegen station van Europa, met een ijspaleis en uitzicht over de Aletschgletsjer. Dat is een dag van tien uur en het weer bepaalt of je iets ziet.

Baden ligt tussen Zürich en Basel en heeft warmwaterbronnen die de Romeinen al gebruikten.

Wie het landgedeelte overslaat, komt in Zürich aan en rijdt door naar het schip. Dat kan, en dan mis je het deel waar de prijs voor een flink stuk uit is opgebouwd.

De stad zelf

Zürich heeft vierhonderdduizend inwoners en is de grootste stad van Zwitserland, al is Bern de hoofdstad.

De Bahnhofstrasse loopt van het station naar het meer en is een van de duurste winkelstraten ter wereld. Eronder liggen de kluizen van de banken; het goud dat daarin ligt is bij benadering nooit openbaar gemaakt.

De oude stad aan weerszijden van de Limmat is klein en te belopen. Het Grossmünster heeft twee torens en is de kerk waar Huldrych Zwingli vanaf 1519 preekte; van daaruit begon de Zwitserse reformatie, met gevolgen die tot in Nederland reikten.

Het Fraumünster ernaast heeft vijf glas-in-loodramen van Marc Chagall uit 1970, en een raam van Giacometti.

Het Landesmuseum in een gebouw dat op een kasteel lijkt, vertelt de Zwitserse geschiedenis van de steentijd tot nu, en dat is de snelste manier om te begrijpen hoe een land met vier talen en zesentwintig kantons in elkaar zit.

Aan het meer liggen badinrichtingen die in de zomer open zijn; het water is er schoon genoeg om in te zwemmen, midden in de stad.

In het Cabaret Voltaire is in 1916 het dadaïsme begonnen, terwijl even verderop Lenin in ballingschap woonde. Beide adressen liggen op vijf minuten lopen van elkaar.

Wat je onderweg ziet

De reis begint stroomafwaarts van Basel, en de eerste dagen zijn het meest afwisselend.

Breisach is de toegang tot de Zwarte Woud en de Elzas, met Colmar op een half uur: een stadje met vakwerkhuizen en een wijk die Klein-Venetië heet.

Straatsburg heeft een kathedraal met één toren van 142 meter, eeuwenlang het hoogste gebouw ter wereld, en een astronomische klok die om half een de apostelen laat langslopen.

Tussen Bingen en Koblenz ligt het Boven-Middenrijndal, zestig kilometer met veertig burchten op de hellingen en met wijngaarden tot boven aan de rand. Dat staat op de werelderfgoedlijst en het is het stuk waar iedereen aan dek staat; de Loreley-rots is er onderdeel van.

Keulen heeft de dom met twee torens van 157 meter, waarvan de bouw in 1248 begon en in 1880 werd afgemaakt.

Daarna wordt het vlak: de Nederrijn, de Waal en de Nederlandse delta tot Amsterdam.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 10 maanden met aanlopen, met december als drukste maand.

Het seizoen loopt van maart tot december. September is de piek: het is dan vijftien tot tweeëntwintig graden, de wijnoogst begint langs de Rijn, en de zomerdrukte is voorbij.

April en mei zijn zacht en groen, met de bloesem en met sneeuw die nog op de bergen ligt.

Van eind november tot eind december varen de kerstmarktreizen, met elke dag een andere markt aan de kade. In januari en februari ligt de vloot stil voor onderhoud.

Waar je op deze rivier rekening mee houdt is de waterstand. Bij hoogwater passen de schepen niet onder de bruggen en bij langdurige droogte wordt het te ondiep; in beide gevallen wordt er met bussen omgereden of overgestapt op een ander schip. Het traject rond Kaub is daar het gevoeligst voor, en in 2018 en 2022 was de vaart wekenlang verstoord.

Zwitserland gebruikt de frank en niet de euro. Euro's worden in de toeristische zaken aangenomen tegen een ongunstige koers; pinnen kan overal. Reken op prijzen die aanzienlijk hoger liggen dan in Duitsland en Frankrijk, ook voor een kop koffie.