Cruises vanuit Tromsø

De enige haven waar de winter drukker is dan de zomer

Er komen 2.745 reizen langs in Tromsø. Januari, februari en maart tellen er samen 630; juni, juli en augustus 418.

Dat is in ons hele aanbod uniek. Elke andere haven, van Barcelona tot Bergen, heeft zijn piek in het zomerhalfjaar. Hier is het andersom, en de reden is het noorderlicht.

Tromsø ligt op bijna zeventig graden noorderbreedte, ruim boven de poolcirkel, en daarmee midden onder de zone waar het poollicht het vaakst te zien is. Van eind september tot begin april is het er donker genoeg, en dat is precies de periode waarin de reizen hierheen vol zitten.

De rederijen die hier komen zijn Hurtigruten, Holland America Line, Hurtigruten Expeditions en Seabourn, met schepen als MS Nordnorge, MS Polarlys, MS Kong Harald en MS Nordkapp. Hurtigruten is goed voor 1.821 van de reizen, oftewel 86 procent: dit is in de eerste plaats een halte van de kustlijndienst, net als Trondheim en Ålesund.

Wat je van het noorderlicht kunt verwachten

Hier is een eerlijk woord op zijn plaats, want dit is de reden dat veel mensen deze reis boeken en de verwachtingen lopen uiteen.

Het noorderlicht is geen voorstelling met een aanvangstijd. Het hangt af van zonneactiviteit en van heldere hemel, en die twee vallen niet altijd samen. Een week in Tromsø geeft een goede kans, geen garantie, en rederijen die iets anders suggereren beloven meer dan ze kunnen waarmaken.

Wat een cruise wél biedt boven een verblijf aan wal: het schip vaart, dus het beweegt weg van bewolking. En je bent er 's nachts, buiten de lichten van de stad, wat op zich al scheelt.

Praktisch: het is dan koud en donker. Van eind november tot half januari komt de zon in Tromsø helemaal niet boven de horizon uit. Dat is geen volledige duisternis, want er is een paar uur blauwe schemering rond het middaguur, maar het is een ander soort dag dan je gewend bent.

Wat er hier vertrekt, en waarom dat duur is

Vanuit Tromsø vertrekken 80 cruises, en de goedkoopste begint bij €2.554 per persoon. Dat is veelvouden van wat een week Middellandse Zee kost, en het is geen vergissing.

Die 69 afvaarten zijn namelijk vrijwel allemaal expeditiereizen. Hurtigruten Expeditions, Hapag-Lloyd en Silversea vertrekken hier met kleine, versterkte schepen richting Spitsbergen en het pakijs. Dat is een ander product dan een cruise: minder passagiers, gespecialiseerde bemanning, en een route die van het ijs afhangt in plaats van van een dienstregeling.

Wie gewoon langs deze kust wil varen, stapt dus niet in Tromsø op maar in Bergen, waar 1.212 van de reizen die hier langskomen vandaan vertrekken, of in Kirkenes met 377.

Het aanbod dat hier langskomt bestaat voor 930 reizen uit acht tot dertien dagen en voor 803 uit een week of korter. De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Trondheim, Kirkenes, Stamsund en Molde.

In de zomer gebeurt het omgekeerde

Van eind mei tot eind juli gaat de zon in Tromsø niet onder. Dat is de middernachtzon, en het is een even goede reden om te komen als het licht in de winter, alleen komen er minder mensen voor.

Wat dat betekent aan boord is lastiger dan het klinkt. Het blijft licht, ook om drie uur 's nachts, en veel mensen slapen daar slecht van. Verduisterende gordijnen zijn er wel, maar het ritme raakt van slag.

Wat het oplevert: je kunt de hele nacht aan dek staan, het landschap is groen in plaats van wit, en de bergen rond de stad zijn beloopbaar.

De rustigste maanden zijn april en mei met rond de 110 reizen. Dat is de overgang: het noorderlichtseizoen is voorbij en de zomer is nog niet begonnen. Wie de minste medereizigers wil, vaart dan.

Wat een dag in Tromsø oplevert

De stad ligt op een eiland tussen de bergen, verbonden door een brug met het vasteland. Met ruim zeventigduizend inwoners is het de grootste plaats van Noord-Noorwegen, en dat merk je: er is een universiteit, er zijn cafés en het voelt niet als een buitenpost.

De IJszeekathedraal staat aan de overkant van de brug en is van beton en glas uit 1965, niet van hout uit de middeleeuwen. De kabelbaan Fjellheisen gaat naar een uitzichtpunt boven de stad; bij helder weer kijk je over de eilanden en in de winter is het een plek om naar het noorderlicht te kijken.

Daarnaast is er het Polarmuseum over de poolexpedities die vanaf hier vertrokken, met Amundsen en Nansen, en de Poolse Botanische Tuin die de noordelijkste ter wereld is.

Waar het schip precies ligt hangt af van je rederij en staat op je reisbescheiden. Bij Hurtigruten is de aanleg vaak kort en soms midden in de nacht; kijk dus in je vaarschema voordat je plannen maakt. Wij hebben de afstanden en tijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De winter is hier hoogseizoen. 630 reizen in het eerste kwartaal tegen 418 in de zomer, en dat komt door het noorderlicht.
• Het noorderlicht is een kans, geen garantie. Wie dat anders belooft, belooft te veel.
• Vertrekken hier is duur, want het zijn expeditiereizen naar Spitsbergen. Wie langs de kust wil varen stapt op in Bergen.
• Poolnacht van eind november tot half januari. Een paar uur schemering, verder donker.
• Middernachtzon van eind mei tot eind juli. Mooi, maar slapen gaat er slechter van.