Cruises naar Tarascon

Een kasteel dat in de rivier lijkt te staan

Er komen 39 riviercruises langs in Tarascon, aan de Rhône tussen Avignon en Arles.

Wat je vanaf het dek ziet als het schip aanlegt, is de reden dat deze halte bestaat: een kasteel van witte kalksteen dat recht uit het water oprijst, met muren van achtenveertig meter zonder ramen aan de rivierkant.

Het Château de Tarascon is tussen 1400 en 1435 gebouwd door de graven van Provence en is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen van Frankrijk. Het is nooit belegerd en nooit verwoest, en dat verklaart de staat.

De rederijen zijn AmaWaterways en Scenic River Cruises. Wat er verder op dezelfde reizen staat is Arles, Lyon, Tournon, Avignon en Viviers; dit is de week op de Rhône.

De schepen die hier het vaakst liggen zijn AmaKristina en Scenic Sapphire.

Waarom het gebouw er nog staat

Het kasteel dankt zijn staat aan een tweede leven dat niemand zou wensen: het is van 1483 tot 1926 een gevangenis geweest.

Daardoor is het onderhouden en niet gesloopt, terwijl vergelijkbare kastelen in de Franse Revolutie of in de negentiende eeuw voor de stenen werden afgebroken.

Wat de gevangenen hebben achtergelaten, is de reden om naar binnen te gaan. Op de muren van de zalen staan graffiti uit vijf eeuwen: namen, jaartallen, schepen, galgen, en tekeningen die met een spijker in de zachte steen zijn gekrast. Er zijn er duizenden.

Er zaten Engelse zeelieden uit de achttiende eeuw en Franse veroordeelden; sommige tekeningen zijn zo nauwkeurig dat scheepshistorici ze gebruiken om de tuigage van hun tijd te bestuderen.

Binnen is het gebouw grotendeels leeg. Er zijn een ridderzaal, kapellen, en een dak waarover je kunt lopen met uitzicht over de Rhône, de Alpilles en aan de overkant het fort van Beaucaire.

Het ligt op vijf minuten lopen van de kade. Wij hebben de openingstijden en de tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Het monster dat de stad zijn naam gaf

Tarascon heet naar de Tarasque, een monster dat volgens de overlevering in de Rhône leefde.

Het verhaal gaat dat het dier een schild als een schildpad had, zes poten, een leeuwenkop en een staart met een angel, en dat het schepen aanviel en mensen at. Martha van Bethanië, die volgens de Provençaalse overlevering na de kruisiging in de Camargue aan land kwam, temde het met wijwater en een kruis, waarna de bewoners het doodden.

Sinds 1474 wordt dat elk jaar in juni herdacht met een optocht waarin een houten Tarasque door de straten wordt gedragen door mannen die eronder lopen. Het beest slaat met zijn staart in het publiek en dat hoort erbij.

Die optocht staat sinds 2005 op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed, als onderdeel van de processies met reuzen en draken in Europa. Buiten de feestdagen staat het beest in het stadhuis.

De heilige zelf ligt in de collegiale kerk aan het plein, in een crypte uit de twaalfde eeuw; haar relieken zijn er in 1187 gevonden en dat maakte van het stadje een bedevaartplaats.

Er is nog een derde figuur die met deze plaats is verbonden en die niet heeft bestaan. Alphonse Daudet publiceerde in 1872 Tartarin de Tarascon, over een opschepper uit dit stadje die op leeuwenjacht gaat in Algerije; het boek was zo populair dat de inwoners er lang boos over waren. Er is nu een museum aan gewijd.

Wat er binnen een half uur ligt

Tarascon is klein, en dat is precies waarom de rederijen er aanleggen: alles in deze hoek van de Provence ligt op korte afstand.

Arles ligt achttien kilometer zuidelijker, met het Romeinse amfitheater, het antieke theater en de plekken die Van Gogh in 1888 en 1889 heeft geschilderd. Avignon ligt drieëntwintig kilometer noordelijker, met het pauselijk paleis en de brug.

Dichterbij liggen de Alpilles, een kalkstenen bergrug van dertig kilometer die als een miniatuurgebergte uit de vlakte omhoog komt. Daarin ligt Les Baux-de-Provence, een dorp op een rots met een burchtruïne, en de Carrières des Lumières: een verlaten steengroeve waar schilderijen op de wanden van dertig meter hoog worden geprojecteerd.

In Saint-Rémy, aan de andere kant van de Alpilles, staat het klooster Saint-Paul-de-Mausole waar Van Gogh zich in mei 1889 uit eigen beweging liet opnemen. Hij heeft er een jaar gewoond en in die tijd honderdvijftig schilderijen gemaakt, waaronder de Sterrennacht; zijn kamer is te bezoeken en het gebouw is nog altijd een kliniek.

Even verderop liggen de opgravingen van Glanum, een Romeinse stad met een boog en een mausoleum die er sinds het jaar nul staan.

Aan de overkant van de rivier ligt Beaucaire, met een fort en met de ingang van de Canal du Rhône à Sète; daar zijn ondergrondse steengroeven te bezoeken.

De wind waar de streek van weet

Wie hier in het voorjaar komt, maakt kans op de mistral, en die bepaalt de dag.

Het is een koude, droge valwind uit het noorden die door het Rhônedal naar beneden wordt geperst en die honderd dagen per jaar staat, met uitschieters tot windkracht acht of negen. Hij komt vaak bij strakblauwe lucht.

De streek is erop gebouwd. De boerderijen hebben geen ramen aan de noordkant, er staan rijen cipressen als windsingel langs de akkers, en de kerktorens in de Provence zijn van opengewerkt smeedijzer zodat de wind erdoorheen kan.

Voor de scheepvaart betekent het lastig manoeuvreren bij de kade en bij de sluizen. Voor jou betekent het een jas meenemen, ook in juni, en er rekening mee houden dat een terrasavond kan omslaan.

Wat de wind ook doet is de lucht schoonblazen. Het licht in de Provence dat de schilders hierheen bracht, is er het scherpst op de dagen dat de mistral heeft gewaaid.

Wanneer de schepen komen

September telt 35 reizen, oktober 30 en juli 27. In januari en februari komt hier niets langs.

Dat volgt het seizoen op de Rhône, dat van maart tot december loopt. September en oktober zijn het drukst: de oogst is bezig, de hitte is eruit en het weer is stabiel.

In juli en augustus loopt het in de Provence op naar vijfendertig graden en is er bij de Romeinse resten geen schaduw. Neem water mee en doe het buitenwerk 's ochtends.

Het voorjaar is groen en aangenaam, met de lavendel in bloei vanaf eind juni; die velden liggen wel verder oostwaarts, bij Sault en Valensole, en die haal je niet vanaf deze kade.

De aanlegplaats ligt aan de kade onder het kasteel, midden in het stadje. Je stapt van boord het centrum in en dat is in een uur bekeken.

Voor Arles, Avignon, Les Baux en Saint-Rémy heb je een bus nodig; die staan klaar bij een schip. Wie zelf gaat: er stopt een trein in Tarascon met verbindingen naar Avignon en Arles in een kwartier.