Tien reizen dragen een Middellandse-Zee-etiket zonder ooit in de Middellandse Zee te komen

St. Jean de Luz ligt aan de Golf van Biskaje, veertien kilometer van de Spaanse grens. De coordinaten van dit record hebben wij nagerekend en die staan aan de baai zelf.

Met de vaargebieden is het anders gesteld, en wel op een schaal die wij tot nu toe niet zijn tegengekomen. Van de 12 reizen op deze pagina dragen er achttien de westelijke Middellandse Zee en zestien de Middellandse Zee.

Wij hebben die stuk voor stuk nagekeken op hun havenlijst. Bij twaalf van de achttien staat geen enkele west-mediterrane haven, en bij tien van de zestien staat geen enkele mediterrane haven, waar ook.

De duidelijkste daarvan is een reis van tweeentwintig nachten die Amsterdam, Bergen, Trondheim, de Lofoten, Tromso en Honningsvag aandoet. Die reis draagt in dit bestand beide Middellandse-Zee-etiketten.

Filter op deze pagina dus niet op vaargebied. Je krijgt er reizen bij die tot boven de poolcirkel varen.

Waar dat vandaan komt: het etiket volgt Iberie

Wij zoeken bij zoiets altijd uit welk record het etiket meebrengt. Hier is het antwoord anders dan gewoonlijk, want het is geen enkel record maar een indeling.

Alle achttien reizen met het west-mediterrane etiket doen namelijk een haven op het Iberisch schiereiland aan; er is er niet een zonder. De rederijen in dit bestand blijken de Atlantische kust van Spanje en Portugal onder hetzelfde verkoopgebied te scharen als Barcelona en Mallorca.

Dat is met cijfers hard te maken. Getxo, de haven bij Bilbao, draagt dat etiket op driehonderdtwee van zijn driehonderdtwee reizen: honderd procent. Lissabon zit op zevenentachtig procent, Porto op drieentachtig en Saint Malo in Bretagne op tweeentachtig.

Feedbreed draagt negenduizend honderdvijfenvijftig van de zesenveertigduizend zevenhonderdzestien reizen dat etiket, oftewel twintig procent. Een groot deel daarvan komt dus nooit in de westelijke Middellandse Zee.

Voor jou betekent dat het volgende: het filter op vaargebied is op deze site geen aardrijkskunde maar een verkoopindeling van de leverancier. Ga af op de havenlijst van de reis.

En Getxo staat twee keer in het bestand

Toen wij dat naliepen, viel nog iets op. Die haven bij Bilbao staat er twee keer in, allebei onder dezelfde naam.

Aan het ene record hangen alle driehonderdtwee reizen, en dat staat op de coordinaten van het centrum van Bilbao. Het andere record staat op tien kilometer daarvandaan, in de badplaats aan de riviermonding waar de naam werkelijk bij hoort, en daar hangt geen enkele reis aan.

Dat patroon kennen wij inmiddels: het record dat op de goede plek staat is leeg en het gevulde staat ernaast. Wij vonden datzelfde eerder bij een eilandengroep in de Zuidelijke Oceaan en bij een Frans eiland voor de kust van Zuid-Amerika.

Voor de route maakt het niets uit, want tien kilometer is niets. Voor een kaart wel.

Een factor vier in de prijs per nacht

Bij zeventien van de negentien reizen staat een prijs, en dat is voor dit bestand ruim boven het gemiddelde. De twee die ontbreken komen van twee verschillende rederijen.

De bedragen lopen van tweeduizend vijfhonderdnegenenzeventig tot negenendertigduizend tweehonderdzestig euro, maar omdat de lengtes hier van acht tot zevenentachtig nachten lopen zegt dat weinig. Per nacht is het beeld scherper: dat loopt van tweehonderdvierendertig tot negenhonderddrieenzeventig euro.

Het opvallendste daaraan is dat de langste reizen niet de duurste zijn. De reis van zeventig nachten komt op tweehonderdtweeenzestig euro per nacht uit, nauwelijks meer dan de goedkoopste reis van elf nachten. Wie hier op totaalbedrag sorteert, ziet dat niet.

Binnen dezelfde lengte zit ook verschil. Twee reizen van twaalf nachten van dezelfde rederij die allebei in Southampton beginnen, kosten zesduizend zeshonderdvierenzestig en elfduizend zeshonderdnegenenzeventig euro.

Reken hier dus alles om naar de prijs per nacht en kijk daarna pas welke reis bij je past.

Negentien reizen, twaalf lengtes, zes rederijen

De aanlopen komen van Regent Seven Seas Cruises, Azamara Cruises, Hapag-Lloyd Cruises en Ponant, en daar komen nog twee rederijen bij met twee en een reis. Achter de negentien reizen zitten acht schepen.

De lengtes lopen uiteen van acht tot zevenentachtig nachten, met twaalf verschillende waarden. Alleen dertien nachten komt drie keer voor; acht, negen, tien, twaalf en twintig nachten elk twee keer.

Zes reizen beginnen in Lissabon, vijf in Southampton en drie in Portsmouth; verder is er een uit Civitavecchia, een uit Miami, een uit Hongkong, een uit Mallorca en een uit Bordeaux. Er vertrekt hier niets, dus er staat geen vanafprijs op deze pagina.

Er wordt 5 maanden per jaar aangelegd. augustus telt zeven aanlopen, mei vijf, juni drie en juli twee; april en september elk een. Van oktober tot en met maart komt hier niets.

Veertien aanlopen vallen in 2027 en vijf in 2028; voor de rest van dit jaar staat er niets meer.

Een dichtgemetselde kerkdeur

Deze plaats van ruim dertienduizend inwoners is de laatste echte vissershaven van de Franse Baskenkust, en dat is er nog steeds aan te zien: er wordt ansjovis, tonijn en sardine aangevoerd en aan de kade verwerkt.

Daarvoor leefde de stad van iets anders. Baskische walvisvaarders uit deze baai voeren vanaf de middeleeuwen tot voor Newfoundland en Labrador, en toen dat afliep werd de haven een thuisbasis voor kapers met een koninklijke vergunning.

Het bekendste dat hier is gebeurd, staat in de kerk aan het plein. Daar is in juni 1660 de Franse koning Lodewijk de Veertiende getrouwd met de Spaanse infante, als onderdeel van het vredesverdrag tussen beide landen. De deur waardoor het paar de kerk verliet is daarna dichtgemetseld, zodat niemand er ooit nog doorheen zou gaan, en dat is nog te zien.

De twee huizen waar bruid en bruidegom in de weken ervoor logeerden staan er allebei nog, aan weerszijden van de haven. Aan de kade is bovendien een banketbakkerij die zegt de amandelkoekjes voor die bruiloft te hebben geleverd en die ze nog steeds maakt.

De baai zelf is in de negentiende eeuw met drie dijken afgesloten, nadat stormvloeden hele straten hadden weggeslagen; daardoor is het strand hier vlak en rustig terwijl de kust ernaast zwaar branden. Achter de stad ligt een berg van ruim negenhonderd meter waar een tandradtreintje uit 1924 naar boven gaat. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Tien reizen dragen een Middellandse-Zee-etiket zonder daar te komen. Een ervan vaart tot boven de poolcirkel.
• Het etiket volgt hier Iberie en geen zee. Ga af op de havenlijst en niet op het filter.
• Getxo staat twee keer in het bestand. Het gevulde record staat op de coordinaten van Bilbao.
• Reken alles om naar de prijs per nacht. Dat loopt van tweehonderdvierendertig tot negenhonderddrieenzeventig euro.
• De reis van zeventig nachten is per nacht bijna de goedkoopste. Sorteren op totaalbedrag verbergt dat.
• Er vertrekt hier niets. Zes reizen beginnen in Lissabon en vijf in Southampton.
• Van oktober tot en met maart komt hier niets. Augustus telt zeven van de negentien aanlopen.