Cruises naar Santander

Vijftig van de vijftig reizen dragen de westelijke Middellandse Zee, en er bereikt er geen enkele die zee

Er komen 42 reizen langs in Santander en er vertrekt er geen enkele. Bij alle vijftig staat de westelijke Middellandse Zee als vaargebied.

Dit is de Golf van Biskaje, aan de Atlantische Oceaan. Wij hebben per reis nagekeken hoeveel van die vijftig werkelijk een Italiaanse, Griekse, Maltese, Kroatische of Tunesische haven aandoen, en dat zijn er nul.

Geen enkele. Dit is de derde pagina in deze reeks waar die teller op nul uitkomt, na Portland in Dorset en Bremerhaven aan de Noordzee.

Wat deze bijzonder maakt is dat het hier om de bron gaat. Wij hebben dat etiket op negen pagina's aangewezen waar het niet hoorde, en telkens wezen wij naar een handvol Iberische records die het bij honderd procent van hun reizen dragen: Getxo bij driehonderdnegentien van driehonderdnegentien, Coruna bij vierhonderdtweeenveertig van vierhonderddrieenveertig, en dit record bij vijftig van vijftig.

Op de pagina's van Bremerhaven en Portland konden wij laten zien dat de tag daar geerfd was. Hier is er niets te erven: de buurhavenlijst bevat Southampton, Lissabon, Gijon, Bordeaux, Vigo, Saint Malo, Honfleur en La Rochelle, en dat is van noord naar zuid de hele Atlantische kust zonder een enkele mediterrane plaats.

Deze pagina is dus het hart van de fout. Filter niet op vaargebied, en zoek deze stad op de naam.

Waarom die tag er waarschijnlijk staat

Wij kunnen niet in het hoofd van de leverancier kijken, maar er is een verklaring die wij herhaaldelijk hebben zien opgaan.

Het Iberisch schiereiland is in dit bestand kennelijk als een geheel onder een vaargebied gezet. Wie Spanje en Portugal in hun geheel onder de westelijke Middellandse Zee schaart, krijgt automatisch ook de Atlantische kust erbij, en die is bijna even lang als de mediterrane.

Dat verklaart waarom juist de noordelijke en westelijke Spaanse en Portugese havens dit etiket dragen. Lissabon zit op zevenentachtig procent, Porto op tweeentachtig, en deze op honderd.

Wat het niet verklaart is waarom het meereist. Een schip dat hier aanlegt en verder alleen Engelse en Franse havens aandoet, krijgt de Middellandse Zee mee op zijn hele route, en dat is wat wij op Bremerhaven en Portland hebben aangetroffen.

Wij zetten dat niet zelf recht, want dan zouden wij gegevens wijzigen die de leverancier heeft aangeleverd. De vraag ligt bij hem.

Wat je er wel mee kunt: kijk naar de vertrekhaven. Vierentwintig reizen beginnen in Southampton en elf in Lissabon, en dat zegt meer over waar je heen gaat dan het vaargebied.

De stad is in 1941 afgebrand

Wie hier een oude Spaanse binnenstad verwacht, komt bedrogen uit, en daar is een reden voor.

Op 15 februari 1941 brak er in het centrum brand uit, en er stond die nacht een harde zuidenwind. Het vuur sprong van dak op dak en de brandweer kon er niet bij; de bluswatervoorziening viel uit en het waaide te hard voor ladders.

Het heeft twee dagen geduurd. Achtendertig straten zijn verdwenen, ruim vierhonderd gebouwen en het hele middeleeuwse centrum, en tienduizend mensen raakten dakloos.

Er is een dode gevallen, een brandweerman. Dat er niet meer slachtoffers zijn gevallen, kwam doordat het vuur zich langzaam genoeg verspreidde om iedereen weg te krijgen.

Wat er is teruggebouwd is van na de oorlog, in een stijl die toen gangbaar was, en dat is niet mooi. De kathedraal is hersteld en een enkel gebouw is blijven staan.

Waar het hier wel om gaat ligt aan het water: een baai met een boulevard, een strandwijk aan de oceaankant en een schiereiland met een paleis uit 1912 dat voor de koning is gebouwd en dat nu een zomeruniversiteit is.

De grot die je niet in mag

Op ongeveer dertig kilometer landinwaarts ligt de grot die als de Sixtijnse Kapel van de prehistorie bekendstaat.

Daar staan bizons, herten en paarden op het plafond geschilderd in rood, zwart en oker, waarbij de bulten in de rots zijn gebruikt om de dieren rond te laten lijken. Zij zijn tussen ruwweg zesendertigduizend en vijftienduizend jaar geleden gemaakt.

Toen zij in 1879 werden ontdekt geloofde vrijwel niemand dat ze echt waren; men vond ze te goed voor mensen uit de ijstijd en de ontdekker is als vervalser weggezet. Pas na zijn dood is hij in het gelijk gesteld.

Hier komt de kant die je moet weten voordat je een excursie boekt. De grot is sinds 2002 gesloten, omdat de adem en het lichaamswarmte van bezoekers schimmel op de schilderingen liet groeien.

Er gaan nog vijf mensen per week naar binnen, geloot uit de bezoekers van die dag, met beschermende kleding en voor vijfendertig minuten. De kans dat jij dat bent is klein.

Wat er wel is, is een kopie op ware grootte naast het museum, waarin het plafond met dezelfde technieken en pigmenten is nagemaakt. Dat klinkt als een surrogaat en het is goed gedaan, maar weet dat je een kopie ziet.

Praktisch

Er wordt 11 maanden per jaar aangelegd, met september op elf en mei op negen als drukste. Alleen december staat op nul.

Zeventien reizen duren zeven nachten en tien duren tien nachten. Er staat ook een reis van honderdvijftig nachten in de lijst, en die vertekent alles wat je over duur of prijs zou willen zeggen.

De prijzen lopen van zeshonderdnegenennegentig euro tot veertienduizend tweehonderdnegenendertig, en bij zeventien van de vijftig reizen ontbreekt het bedrag. Acht daarvan komen van twee Britse rederijen die feedbreed bij vrijwel al hun reizen geen prijs meeleveren.

De kade ligt in de stad en de boulevard begint er direct naast. Je hebt hier geen excursie nodig om iets te zien.

Op ongeveer dertig kilometer ligt een middeleeuws stadje dat wel is blijven staan, met een collegiale kerk en straten van keien; dat is wat deze streek te bieden heeft aan oude bouwkunst. Op vijftig kilometer staat een vroeg werk van Gaudi.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Southampton, Lissabon, La Coruna en Gijon. Wij hebben de afstanden, rijtijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Filter niet op vaargebied. Alle vijftig reizen staan onder de Middellandse Zee en geen komt er.
• De grot is gesloten. Wat je bezoekt is een kopie ernaast.
• Er is geen oude binnenstad. Die is in 1941 afgebrand.
• De kade ligt in de stad; de boulevard begint ernaast.
• Bij een op de drie reizen ontbreekt de prijs. Dat ligt aan twee rederijen.
• Ga af op de vertrekhaven. Southampton en Lissabon zeggen meer dan het etiket.