Cruises vanuit Montevideo

Een slagschip dat voor de haven werd afgezonken

Er komen 341 reizen langs in Montevideo en er vertrekken er 53. Vlak buiten deze haven ligt het wrak van een Duits oorlogsschip, en het verhaal erachter speelde zich hier voor de ogen van de stad af.

In december 1939 werd de Admiral Graf Spee, die in de Zuid-Atlantische Oceaan op koopvaardijschepen joeg, door drie Britse kruisers aangevallen bij de monding van de Rio de la Plata. Beschadigd liep het schip Montevideo binnen.

Uruguay was neutraal en gaf de kapitein zeventig uur om te vertrekken, te weinig voor een deugdelijke reparatie. De Britten lieten via de radio uitlekken dat er een grote vloot buitengaats klaarlag, wat niet waar was.

De kapitein geloofde het, voer een klein eind de monding op en liet zijn schip met explosieven zinken om de bemanning te sparen. Duizenden mensen stonden op de kade en langs de kust te kijken. Enkele dagen later heeft hij zichzelf in Buenos Aires doodgeschoten.

Delen van het wrak zijn later geborgen. De bronzen adelaar van de achtersteven en de afstandsmeter zijn in Uruguay bewaard gebleven; over wat ermee moet gebeuren wordt nog altijd geprocedeerd.

Een markthal van gietijzer, vol houtskoolvuur

Op tweehonderd meter van de kade staat de Mercado del Puerto, en dat is de eerste plek waar iedereen naartoe loopt.

Het is een markthal uit 1868 met een gietijzeren constructie die in Europa is gemaakt en per schip is aangevoerd. Onder dat dak staan geen groentekramen meer maar een rij grills.

Op die grills, parrillas genoemd, ligt vlees boven houtskool: ribstuk, worst, zwezerik en nieren, met de gloed van de kolen eronder in plaats van vlammen. Je zit aan de bar met zicht op het vuur.

Uruguay heeft meer runderen dan inwoners, ongeveer vier op één, en het vee loopt vrijwel het hele jaar buiten op gras. Dat is de reden dat vlees hier goedkoop en goed is.

Erbij wordt medio y medio gedronken, half witte wijn en half mousserende wijn, een plaatselijke gewoonte. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Een thermoskan onder de arm

Wie door de stad loopt, ziet vrijwel iedereen hetzelfde bij zich dragen: een kalebas met een metalen rietje in de ene hand en een thermoskan onder de arm.

Dat is mate, een bitter kruidenaftreksel van de bladeren van een hulstsoort. Uruguay drinkt er per hoofd van de bevolking meer van dan welk land ook, meer nog dan Argentinië en Brazilië.

Het is geen horecadrank maar iets wat je zelf meeneemt en de hele dag bijvult; er staan bij tankstations en in winkels ketels met heet water klaar. In gezelschap gaat dezelfde kalebas rond en drinkt iedereen uit hetzelfde rietje.

Een tweede gewoonte die je hier hoort is candombe: trommelmuziek op drie verschillende trommels tegelijk, meegebracht door tot slaaf gemaakte Afrikanen en in de wijken Sur en Palermo bewaard gebleven. Op zondagavond trekken de trommelgroepen door de straten.

Candombe staat sinds 2009 op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed. In februari is er carnaval, dat hier langer duurt dan waar ook: ruim veertig dagen.

De stad zelf en de kust

Montevideo telt met de voorsteden ongeveer anderhalf miljoen inwoners, bijna de helft van de bevolking van het hele land.

De oude stad ligt direct aan de haven en is te lopen. Daar staan het Plaza Independencia met het mausoleum van de vrijheidsstrijder Artigas onder het plein, en het Palacio Salvo uit 1928, dat bij oplevering het hoogste gebouw van Zuid-Amerika was.

Langs de kust loopt de rambla, een boulevard van ruim twintig kilometer met stranden eraan. Het water is bruin: de Rio de la Plata voert het slib van een enorm stroomgebied aan en is bij Montevideo nog tientallen kilometers breed.

De tango is hier zo goed als in Buenos Aires thuis. Het bekendste tangostuk ter wereld is in 1917 in deze stad geschreven door een negentienjarige student, en er hangt een plaquette op het gebouw waar het voor het eerst is gespeeld.

Verder ligt hier het stadion waar in 1930 het eerste wereldkampioenschap voetbal werd gespeeld, dat Uruguay won.

Alleen in de zuidelijke zomer

Januari telt 97 reizen, februari 64 en maart 52. In mei, juni en juli komt hier niets langs en in april 1.

Dat is het spiegelbeeld van het Europese seizoen. Op deze breedte is januari hoogzomer, met vijfentwintig tot dertig graden, en juli winter met tien graden en veel wind.

162 van de 341 reizen duren vijftien dagen of langer; dat zijn de tochten om Kaap Hoorn en de reizen naar Antarctica die hier langskomen. 99 duren zes tot negen dagen.

102 reizen vertrekken uit Buenos Aires, dat aan de overkant van dezelfde riviermonding ligt, en 47 uit Montevideo zelf. De vaart tussen die twee steden duurt een nacht.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Buenos Aires, Rio de Janeiro, Camboriu en Itajai, met Buenos Aires op 285 en Rio de Janeiro op 166. De rederijen zijn Costa Cruises, MSC Cruises, Hapag-Lloyd Cruises en Hurtigruten Expeditions met schepen als Costa Serena, MSC Splendida, Costa Diadema en HANSEATIC Spirit, en de goedkoopste reis begint bij €1.909 per persoon.

Waar je op moet letten

• De markthal ligt op loopafstand van de kade.
• Ga vroeg naar de grills; rond het middaguur is het vol.
• Uruguay heeft de peso; pinnen kan overal.
• Het water is bruin door het slib, niet door vervuiling.
• Van april tot september komt hier vrijwel niets.